Zaterdag 26/11/2022

'Seropositiviteit kan reden zijn tot ontslag'

'De medische conditie mag in aanmerking worden genomen bij aanwerving of ontslag. Het medische probleem moet wel relevant zijn, en of seropositiviteit relevant is, is moeilijk te beantwoorden.' Aldus jurist Frank Hendrickx, die aan de KUL doctoreert over privacy op het werk, in een commentaar op het ontslag dat een OCMW-ziekenhuis een arts aanzegde na een geheime aidstest.

De arbeidsrechtbank van Dendermone veroordeelde enkele maanden terug een OCMW-ziekenhuis, zo lekte uit via het Tijdschrift voor Gezondheidsrecht. Dat ziekenhuis had bij de aanwerving van een arts (geneesheer-specialist in opleiding) hem zonder zijn medeweten een hiv-test laten ondergaan. Omdat de testuitslag positief was, werd de arts op staande voet ontslagen. De protesterende arts werd door de arbeidsrechtbank in het gelijk gesteld en krijgt een half miljoen frank schadevergoeding wegens onterecht ontslag en een kwart miljoen omdat hij zonder zijn medeweten werd gestest.

Is het de eerste maal dat een ontslagen seropositieve gelijk krijgt van de rechter?

Frank Hendrickx: "Voor zover bekend, is het inderdaad een primeur voor België."

Kunnen medische problemen grond zijn voor ontslag?

"Ja, daarover is eensgezindheid. Met de medische conditie mag rekening worden gehouden bij aanwerving of ontslag. De vraag is hoever je daarin kan gaan.

"Hoe relevant is de medische conditie? In tegenstelling tot andere landen heeft België geen wetgeving in verband met discriminatie op het vlak van medische gesteldheid of handicap bijvoorbeeld. Nederland en Groot-Brittannië hebben nieuwe wetgeving met specifieke verbodsbepalingen. Bij gebrek daaraan moeten we in België werken met algemene principes. Bijvoorbeeld het grondrecht op privacy.

"Meer bepaald een hiv-test moet deel uitmaken van een medisch onderzoeken. Daarvoor gelden de grondwet, en cao 38. Die collectieve arbeidsovereenkomst heeft het over het relevantiebeginsel: elementen uit het privé-leven kunnen een invloed hebben. Er mag rekening mee worden gehouden als ze relevant zijn. Nu, is de toestand van seropositiviteit relevant? Da's moeilijk te beantwoorden. In ieder geval is het een medisch oordeel en geen juridisch. Als er een onderzoek wordt gevoerd, moet dat wel met waarborgen worden gedaan.

"De arbeidsgeneeskunde gaat na in welke mate de gezondheid een weerslag heeft op het werk en omgekeerd. De arbeidsgeneesheer kan bepaalde onderzoeken opleggen als hij problemen ziet. Maar hier hebben we het over een selectiepolitiek. De arbeidsgeneeskunde werkt in het voordeel van de werknemer, deze selectiepolitiek verdedigt de belangen van de werkgever. Dat mag een arbeidsgeneesheer niet doen.

"Selectiegeneeskunde kan, als ze relevant is voor de arbeidsrelatie. Als je bijvoorbeeld een contract krijgt van één maand, maar op voorhand weet dat je één maand in het ziekenhuis moet. Of bijvoorbeeld een sportman van wie fysieke prestaties verwacht worden."

Is seropositiviteit voor een arts van belang?

"Uit diverse studies, ondermeer van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), blijkt dat seropositiviteit relevant kan zijn voor een aantal functies, in de gezondheidszorg, de welzijnssector, waar contact is met patiënten of waar andere risico's van besmetting bestaan. Die besmetting is dan een risico op korte termijn. Op lange termijn - wanneer de ziekte zich echt manifesteert - zijn er andere risico's en kan het voor veel functies relevant zijn.

"In ieder geval moet het risico relevant zijn. Dus moet het wetenschappelijk gefundeerd vastgesteld worden en niet volgens maatschappelijke vooroordelen. Een bedrijfsleider zal een seropositieve misschien ontslaan omdat hij vreest cliënteel te verliezen. Ten tweede moet de persoon in kwestie in ieder geval geïnformeerd worden. Het is evident dat in het vernoemde geval op dit punt een fout is gemaakt."

Speelt het feit dat een werkgever niet verplicht is een ontslag te motiveren?

"Dit heeft als gevolg dat bij elke controle op het recht op privacy de bewijslast nu bij de werknemer ligt. Da's een zwak punt in ons systeem. Bij een gewoon ontslag hoeft de werkgever geen motief te geven. Een uitzondering daarop vormen de beschermde werknemers die enkel om bepaalde redenen ontslagen kunnen worden."(DDW)

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234