Donderdag 09/12/2021

Medicatie

Seriemoordenaar door parkinsonmedicatie, kan dat?

Chris van der Linden getuigde op het assisenproces voor Hardy: ‘Na de medicatie was hij een ander mens.’ © Photonews Beeld Florian Van Eenoo photonews
Chris van der Linden getuigde op het assisenproces voor Hardy: ‘Na de medicatie was hij een ander mens.’ © PhotonewsBeeld Florian Van Eenoo photonews

Neuroloog Chris van der Linden getuigde in de rechtbank dat Renaud Hardy pas een seriemoordenaar werd nadat hij medicijnen begon te slikken tegen parkinson. Pardon? ‘Tien procent heeft last van impulscontrolestoornissen.’

“Voor 2010 was hij een andere mens. Pas na de inname van de medicatie waren er die ernstige incidenten”, vertelde neuroloog Van der Linden, bekend van het VIER-progamma Topdokters in het assisenproces van Renaud Hardy.

Hardy staat terecht voor twee moorden en verkrachtingen en twee moordpogingen, feiten die hij heeft bekend. In 2004 is de ziekte van Parkinson vastgesteld bij Hardy, maar pas vanaf 2010 begon hij zware medicatie te nemen. Vanaf 2014 pleegde hij zijn eerste zware feiten.

Sadomasochisme

Volgens Van der Linden heeft de medicatie bijwerkingen die gedragingen van Hardy kunnen verklaren: verhoogde agressie, angst, agitatie, zinloze repetitieve handelingen (zoals urenlang spelen met zijn telegeleide autootjes, doelloos over de voeten van mensen rijden), een oncontroleerbare seksdrift, sadomasochisme en lustmoorden.

In het verleden waren er moordzaken waarin antidepressiva mogelijk een rol speelden, net als bij het busongeval van Sierre. Maar de effecten van parkinson-medicatie zijn net iets anders.

“Laat me beginnen met te stellen dat uit geen enkel onderzoek blijkt dat parkinson-patiënten frequenter voorkomen onder daders van criminele feiten”, zegt parkinson-expert en neuroloog Patrick Santens (UGent). “Maar een aantal, vooral mannelijke, patiënten kunnen een neiging vertonen om door de medicatie impulsieve en repetitieve handelingen te stellen.”

Een impulscontrolestoornis zou voorkomen bij 10 procent van de patiënten, waarbij het percentage hoger ligt bij jongere mannen, onder de 45 jaar bij parkinson . Toen Hardy in 2010 begon met die medicatie was hij 47.

De medicatie tegen de symptomen van parkinson is erop gericht om het dopaminegehalte in de hersenen te verhogen, want die neurotransmitter ontbreekt bij deze patiënten. Dopamine is nodig voor motoriek, maar de stof geeft ook een geluksgevoel.

Sinds 25 jaar zijn er dopamineagonisten op de markt. Dat medicijn bootst de werking van dopamine na doordat het zich bindt aan de dopaminereceptoren in de hersenen. Het is dit nieuwere, tamelijk veelgebruikte medicijn dat bij sommige mensen leidt tot impulscontrolestoornissen.

Gokken en seks

“Ze ontwikkelen dan een verslaving, bijvoorbeeld aan gokken, seks, internetgebruik of pillen”, zegt professor neurologie Bas Bloem van het Nederlandse verslavingscentrum Radboudumc.

“Soms gaat het dan weer om heel repetitief gedrag, zoals mensen die postzegels beginnen te verzamelen en die dan de hele tijd op rijtjes leggen”, voegt Santens eraan toe.

Beide neurologen zijn het eens: de medicatie kan leiden tot meer impulsief gedrag, maar niet meteen tot immorele daden zoals moord. Volgens Santens bewijst onderzoek dat de morele inschatting van parkinson-patiënten er niet door wordt aangetast. Bloem: “Noch uit de literatuur, noch in mijn eigen ervaring zie ik dat de medicatie leidt tot agressie, laat staan sadisme of moorden.”

“We zien bijvoorbeeld dat de seksdrift groter wordt, maar het is meestal de partner die daarover begint tijdens een consultatie”, zegt Santens. “Het vertaalt zich in een drift naar pornografische sites, maar draait in de regel niet uit in aanrandingen.”

Santens wijst erop dat parkinson-patiënten vaak een teruggetrokken leven beginnen te leiden en net gestimuleerd moeten worden. Langs de andere kant kent hij patiënten die pedoseksuele handelingen stelden. “Maar de vraag is in welke mate ze die aanleg voordien ook hadden.”

Beide neurologen willen zich niet uitspreken over Hardy. “In dit individuele geval kan het waar zijn, maar laat ons het niet veralgemenen, en vooral nuanceren. Parkinson-patiënten zijn niet gevaarlijk”, zegt Santens.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234