Maandag 30/11/2020

Russische spion

Sergej Skripal: "een van de ergste verraders die Rusland heeft gekend"

Beeld RV

De man die in het Britse Salisbury mogelijk werd vergiftigd, samen met zijn dochter, is in 1995 door de Britse MI6 gerekruteerd. Hij werkte toen voor de Russische militaire inlichtingdienst.

Een van de ergste verraders die Rusland heeft gekend, zo omschreef de Russische geheime dienst FSB Sergej Skripal toen hij in 2006 terechtstond wegens het doorgeven van geheimen aan de Britse MI6. De voormalige agent van de Russische militaire inlichtingendienst, die in 2010 in het kader van een spionnenruil naar Groot-Brittannië kwam, vecht sinds maandag in een Brits ziekenhuis voor zijn leven nadat hij kennelijk was vergiftigd.

De 66-jarige Skripal werd half bewusteloos aangetroffen op een bankje bij de winkelcentrum in Salisbury, waar hij sinds 2011 woonde. Ook zijn 33-jarige dochter Joelia, die nog in Rusland woont maar bij hem op bezoek was, bleek in een kritieke toestand. Het is nog onduidelijk wat er met de twee is gebeurd, maar de Britse politie houdt er rekening mee dat het om een poging kan gaan om Skripal uit de weg te ruimen.

Radioactieve polonium

De zaak riep meteen associaties op met de moord op de overgelopen FSB-agent Aleksandr Litvinenko, die in 2006 met het radioactieve polonium om het leven werd gebracht. Volgens een Britse rechter gebeurde dat vermoedelijk in opdracht van president Poetin, maar Rusland ontkent dat het ook maar iets met beide gevallen te maken heeft.

Lees meer: Boris Johnson dreigt met maatregelen tegen Rusland (+)

In elk geval stak de FSB tijdens het proces zijn afkeer van Skripal niet onder stoelen of banken. Een FSB-officier vergeleek hem met Oleg Penkovski, die in 1963 werd geëxecuteerd omdat hij de VS had ingelicht over de plaatsing van Sovjet-raketten op Cuba. Skripal werd in 1995 door de Britse MI6 gerekruteerd, toen hij voor de militaire inlichtingdienst GROe werkte. In de jaren daarna zou hij MI6 in ruil voor bij elkaar ongeveer 75.000 euro de namen van een reeks Russische spionnen in het Westen hebben doorgegeven.

Beeld uit een ongedateerde video waarop Sergej Skripal in Rusland wordt opgepakt.Beeld REUTERS

Heldenontvangst

Skripal kreeg in 2006 uiteindelijk 13 jaar strafkamp wegens hoogverraad, maar vier jaar later werd hij samen met de kernwapendeskundige Igor Soetjagin en twee andere spionnen geruild voor tien Russische spionnen die onder een valse identiteit in Amerika woonden. De ontmaskerde Russische spionnen kregen bij hun aankomst in Moskou een heldenontvangst, waarbij president Poetin verzekerde dat 'er al een Mercader' onderweg was om af te rekenen met degene die hen had verraden. Mercader was de Sovjet-agent die in opdracht van Stalin diens rivaal Lev Trotski vermoordde in Mexico.

Volgens Britse kranten zou Skripal de politie onlangs hebben laten weten dat hij werd bedreigd. Merkwaardig genoeg stond het huis waar de overgelopen spion woonde in Salisbury op zijn eigen naam. Kennelijk vond de Britse geheime dienst niet dat zijn leven gevaar liep. Ook Soetjagin, die al jaren voor een Britse denktank werkt, heeft weleens een bedreiging gekregen: "Jouw tijd nadert..." Toch zei hij zich geen zorgen te maken over zijn veiligheid.

Geen verdachte omstandigheden

Skripal leidde sinds zijn aankomst in Groot-Brittannië een tamelijk teruggetrokken bestaan in Salisbury, waar hij met zijn vrouw Ljoedmila woonde tot zij in 2012 overleed. Zijn zoon overleed vorig jaar tijdens een bezoek aan Rusland als gevolg van leverfalen. In beide gevallen zou er geen sprake zijn geweest van verdachte omstandigheden.

Het staat wel vast dat hij na de spionnenruil uitgebreid is verhoord door MI6 om te kijken of hij nog meer waardevolle informatie voor de Britten had.

Lees ons overzicht: Zij betaalden hun kritiek op Poetin met de dood 

Hoe dan ook werd hij royaal beloond door zijn werkgever. Nog maar een jaar na zijn aankomst kocht hij het huis in Salisbury voor ruim 300.000 euro, zonder hypotheek. Ook de afgelopen jaren werkte de voormalige spion volgens de BBC af en toe nog voor MI6, waar hij onder meer cursussen gaf voor MI6-agenten over de FSB. Dat is niet ongebruikelijk in het wereldje van de spionnen: Kim Philby, de beruchte Britse dubbelspion die in 1963 naar de Sovjet-Unie overliep, werkte daarna nog jaren bij de KGB.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234