Donderdag 21/01/2021

Sergeant Lewis: assistent volgens het boekje

Colin Dexter had het vuurwerk tussen de twee hoofd- personages zelf ook niet verwacht

In theorie kon de combinatie eigenlijk niet werken. De ene een eigenzinnige norse man, een wereldvreemde dromer die geen gelegenheid onbenut laat om zijn kennis over van alles en nog wat te etaleren, en zoveel scheldwoorden gebruikt dat je er een deel van de dikke Van Dale mee zou kunnen vullen. De andere een jonge, getrouwde kerel die volgens het boekje werkt, zijn culturele bagage bijspijkert via de pagina's van de sensatiekrant The Daily Mail, en nog het liefst vaste shift van negen tot vijf klopt. Toch is het net die onmogelijke mengeling van karakters die van inspector Morse zo'n doorslaand succes heeft gemaakt.

Colin Dexter had zelf niet meteen in de gaten dat hij door de twee hoofdpersonages tegenover elkaar te zetten het soort vuurwerk zou krijgen waar ze zelfs in de beste Chinese fabrieken alleen maar een puntje aan kunnen zuigen. In de oorspronkelijke verhalen zijn Lewis en Morse precies even oud, maar voor de televisieserie kwam men er al snel achter dat het veel interessanter zou zijn om Sergeant Lewis een verjongingskuur te laten ondergaan. Daardoor ontstaat er tussen hen een soort vader-zoonrelatie die - naarmate de reeks vordert - tot alsmaar meer wederzijds respect leidt. Vanaf het moment dat de twee aan elkaar worden gekoppeld - in de allereerste aflevering The Dead Of Jericho - hangt er magie in de lucht, en met de jaren is de rol van Lewis stukje bij beetje toegenomen.

"Morse is de denker, terwijl Lewis het meeste werk op zijn schouders neemt", vatte Thaw de rolverdeling tussen de twee personages ooit samen. "En beiden zijn ze zeer goed in wat ze doen. Voeg de twee samen, en je krijgt de perfecte detective." Lewis is inderdaad degene die te allen tijde met beide voeten op de grond blijft staan. Hij redeneert volgens een logisch en burgerlijk denkpatroon, kleurt nooit buiten de lijntjes en heeft een enorm ontzag voor alles wat naar tucht en hiërarchie ruikt. Kevin Whateley, de acteur die de rol van Lewis voor zijn rekening neemt, denkt er net zo over. "Hij is een soort van ideale schoonzoon. De perfecte huisvader, de ideale familieman met 2,4 kinderen die zich prima in zijn vel voelt, en brandt van ambitie om het ooit zelf tot chief inspector te schoppen."

In zijn ontzag voor zijn superieuren - en dus ook voor Morse - laat hij zich de scheldtirades van zijn onafscheidelijke partner welgevallen. Als Lewis er al tegenin gaat, doet hij dat meestal binnensmonds. En ondanks alles maakt hij zich zorgen om Morse zijn roekeloze levenswandel, en vooral diens drang om zich na elke werkdag een beroerte te drinken. Zelf houdt de sergeant het op koffie, vruchtensapjes en limonade."

De rol van Lewis heeft Whatley geen windeieren gelegd. Hij kreeg een eigen medische televisieserie Peak Practice, vertolkte de hoofdrol in het spraakmakende BBC-drama Trip Trap en acteerde eveneens in Plain Jane. En misschien nog wel mooier: een opgemerkte bijrol in de met Oscars overladen oorlogsfilm The English Patient. Hij kijkt met liefde terug op zijn werk met John Thaw. "John en ik maakten aanvankelijk een echt leerproces door. We deelden een caravan en studeerden tussen de opnamen door onze dialogen in. Het was dus onvermijdelijk dat we mettertijd dichter naar elkaar zijn toegegroeid en elkaar steeds beter leerden kennen. Het maakt de band tussen acteurs ijzersterk, en daar hebben we later zeker ons voordeel uit gehaald. John staat erom bekend dat hij zich op de vlakte houdt en een beetje humeurig is, maar zelf heb ik daar nooit wat van gemerkt. Hij was net heel vriendelijk, en je kon behoorlijk met hem lachen. Toen ik net met hem begon te werken, wist ik nog helemaal niet zoveel van hem, want ik keek eigenlijk heel weinig televisie. Nog een geluk, want mocht ik toen hebben geweten wie hij was, dan had ik mezelf wellicht voortdurend naar de achtergrond geschoven."

Niet alleen bijrollen als Lewis sprongen bij Morse in de kijker. Ook voor de gastrollen in de politieserie werd geregeld een beroep gedaan op bekende namen zoals Sir John Gielgud, Julia Sawalha, Richard Wilson, John Shrapnel en Richard Briers. Bepaald indrukwekkend is ook het rijtje van grote namen dat in de loop van de jaren als scenarist of regisseur meewerkte aan Inspector Morse. Het scenario van de voorlaatste verfilming van Morse, The Wench is Dead, was van de hand van de befaamde schrijver en literatuurwetenschapper Malcolm Bradbury, maar ook de allereerste Morse, The Dead of Jericho, werd voor film bewerkt door een man die inmiddels beroemd is geworden: Anthony Minghella, de regisseur en scenarist van onder meer The English Patient, The Talented Mr. Ripley en Truly, Madly, Deeply. Ook Daniel Boyle (van Trainspotting, The Beach en Shallow Grave) schreef en regisseerde een aantal Morse-films. Andere bekende Morse-regisseurs waren onder meer John Madden (Shakespeare in Love) en Antonia Bird (Priest, Face). (BS / KDM)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234