Dinsdag 26/01/2021

'Sentimentele Diana verantwoordelijk voor moreel verval'

Prinses Diana was een kinderachtig en egocentrisch sentimenteel wicht dat door haar emotionele uitbarstingen zowel haar eigen familie als haar land veel schade heeft berokkend. Dat weinig vleiende oordeel is afkomstig van filosofiehoogleraar Anthony O'Hear. Hij beschuldigt de prinses ervan een golf van sentimentaliteit in Groot-Brittannië te te hebben uitgelokt.

Groot-Britannië is een moreel bankroete maatschappij waarin oude waarden als plicht en zelfredzaamheid vervangen zijn door een decadent en verminkend sentimentalisme.'

Dat is de teneur van het gisteren verschenen boek Faking It - The Sentimentalisation of Modern Society. Het is een verzameling van twaalf essays over uiteenlopende onderwerpen als politiek, religie en kunst, uitgegeven door The Social Affairs Unit, een rechtse denktank. Volgens de uitgevers van het boek, Digby Anderson en Peter Mullen, is het hedendaagse Groot-Brittannië noch modern, noch 'cool'. "Het is een valse maatschappij met valse instituties."

Volgens Mullen, een anglicaanse geestelijke, lijkt Groot-Brittannië op het Romeinse Rijk in verval "toen het teerde op de sentimentele herinnering aan vergane glories". De begrafenis van de prinses was volgens hem het beslissende moment waarop sentimentaliteit - het verdriet van de massa's - werd gepersonifieerd en gecanoniseerd. "De spontane uitbarsting van emoties werd belangrijker dan plichtsgevoel, redelijkheid en terughoudendheid."

"Plichtsgevoel is een concept dat in de Diana-story niet voorkomt," aldus O'Hear in zijn essay. "Diana stond voor het belang van emotie boven de rede, zelfverwezenlijking boven discipline, het gevoel van eigenwaarde boven objectieve plicht. Deze houdingen zijn fundamenteel in tegenstrijd met de noties van traditie, hiërarchie, formaliteit. De monarchie is op dergelijke begrippen gebaseerd en in die zin kan men zeggen dat de prinses haar schade berokkende."

Professor O'Hear schreef zijn geruchtmakend essay vlak na de begrafenis die ook hij ziet als een beslissend moment. "Het was de belangrijkste gebeurtenis uit recente tijden en ik heb geprobeerd er zin aan te geven," zegt hij aan de telefoon. Ondertussen is hij wel geschrokken van de stroom van woedende kritiek die op zijn essay is gevolgd.

"Het is nooit mijn bedoeling geweest de prinses persoonlijk aan te vallen," reageert hij. "Ik heb haar ook nooit ontmoet, maar ze is een publieke figuur en dus heeft iedereen recht op een mening over haar. Net als iedereen werd ik soms ontroerd door de manier waarop ze probeerde in contact te komen met de minderbedeelden, maar ik geloof stellig dat Diana, door zichzelf als slachtoffer te profileren, probeerde aan haar verantwoordelijkheden te ontsnappen, en dat is een trend de ik niet kan toejuichen. In die zin stel ik haar verantwoordelijk voor het feit dat begrippen als zelfredzaamheid, discipline en verantwoordelijkheidsgevoel uit de mode zijn geraakt."

Peter Mullen is minder genuanceerd. "Diana was overemotioneel en emotioneel zelfgenoegzaam. Wat kun je anders zeggen van iemand die haar diepste persoonlijke problemen op de televisie etaleert?"

De voormalige Conservatieve minister Lord St.John of Fawsley heeft het werk al als "onzin" bestempeld en diverse liefdadigheidsorganisaties reageren verontwaardigd op wat zij beschouwen als het besmeuren van de nagedachtenis van de prinses.

"Een heleboel mensen probeerden haar ervan te overtuigen dat het niet zo'n goed idee was om voor ons te werken, dat dit niet paste voor een prinses ", zegt de directeur van de National Aids Trust, "maar ze stond er op om het te blijven doen. Dat lijkt me niet de houding van iemand die alleen in zichzelf geïnteresseerd is."

Volgens Anthony Holden, biograaf van de koninlijke familie, zou de Britse bevolking de prinses niet herkennen in de beschrijving van O'Hear. "Deze essays zijn het laatste verweer van emotioneel geremde en verstarde mannen die niet inzien dat hun rijk ten einde is." Hilde Sabbe

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234