Woensdag 27/05/2020

Seksueel geweld in kampen geëxplodeerd

Zelfs in de vluchtelingenkampen van Noord-Oeganda zijn vrouwen en meisjes niet veilig. Wie brandhout sprokkelt, riskeert verkrachting en thuis delen drinkende echtgenoten graag klappen uit, zo bleek op een conferentie in Brussel.

door Catherine Vuylsteke

Brussel l Volgens de VN-organisatie voor familieplanning en reproductieve gezondheid (UNFPA) wordt seksueel geweld in conflicten almaar erger en wordt er bijzonder weinig gedaan om het probleem aan te pakken.

In Brussel kwamen de voorbije dagen vrouwen uit alle hoeken van de wereld getuigen over het seksueel geweld waaraan hun landgenoten onderworpen werden. En waarover ze doorgaans zwegen.

"Uiteraard houden ze hun mond", meent Judith Mirtembe, coördinatrice van Christian Childrens Fund Uganda. "Anders worden ze door hun echtgenoten verstoten. Dat betekent dat ze zonder hun kinderen moeten leven, het bruidsgeld moeten terugbetalen aan de familie van hun man en zelf weer bij hun ouders moeten intrekken, wat die laatste doorgaans niet willen. Met andere woorden: dergelijke vrouwen worden sociale paria's."

Het verhaal dat de Zuid-Soedanese Eliah een uur eerder deed op de conferentie was niet beter. Zij had het over zonen die zelfmoord pleegden omdat ze niet konden leven met de schande dat hun moeder was verkracht.

Malief had haar lijden overigens niet aan de grote klok gehangen. Het ongeluk was dat ze haar bewusteloos hadden teruggevonden, in de struiken waar haar schoonbroer haar meer dood dan levend had achtergelaten.

"Het valt allemaal te herleiden tot de status die vrouwen en meisjes hebben in de maatschappij", meent Mirtembe. "Die van ondergeschikte, afhankelijke. In het hele continent worden vrouwen zelden of nooit als gelijkwaardige individuen beschouwd. Maar hoe verander je dat?"

De sociale minderwaardigheid van vrouwen laat zich voortdurend voelen. "Ze zijn de eerste slachtoffers van de oorlog, maar ook in de kampen waar ze met hun families een veilig onderkomen hopen te vinden, leven ze in erg penibele omstandigheden. De jongste jaren is het huiselijk geweld in de vluchtelingenkampen, die in totaal 2 miljoen ontheemden huisvesten, ronduit geëxplodeerd.

"Dat mannen drinken en dan meer dan in nuchtere toestand geneigd zijn om hun vrouwen te slaan, is geen nieuws in Oeganda. Herinner je het schandaal dat de vicepresident veroorzaakte, toen ze enige tijd geleden vertelde dat ze zelf het slachtoffer was van huiselijk geweld."

"Het probleem in de kampen is dat die mannen niets om handen hebben. Ze kunnen door de oorlog niet naar hun velden en ook niet gaan jagen. Waar moeten ze zich moe mee maken? En dus drinken ze niet alleen 's avonds maar de hele dag door. Ze betalen de alcohol met de opbrengsten van de verkoop van de voedselrantsoenen van de familie. En als ze 's avonds dan thuiskomen, blijkt hun vrouw geen maaltijd te hebben bereid, wegens geen eten voorhanden, en dan krijgt ze slaag."

Tot wie kunnen dergelijke vrouwen zich wenden? "De Acholi vinden het onkies om openlijk over dergelijke dingen te praten. Je hoort te zwijgen. Alleen als het te erg is, en er gebroken ledematen te betreuren vallen, wordt er gerapporteerd. Maar dan krijgt zo'n man een boete, die hij met de rantsoenen van de familie moet betalen. Wat schieten die vrouwen daarmee op? En met de opbrengst van de boetes drinken de leden van de rechtbank."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234