Zondag 18/04/2021

Securitas-onderzoek: 'Wetboek is negen woorden te lang'

Het onderzoek van de brutale Securitas-bende wordt waarschijnlijk verticaal geklasseerd omdat de zaak binnenkort verjaart. Kan dat nog vermeden worden? 'De zaak kan voor assisen worden gebracht waar een termijn van twintig jaar geldt', zegt strafrechtspecialiste Chris Van den Wyngaert. 'Meer algemeen kan het eigenlijk niet dat een zaak die nog niet afgewikkeld is, verjaart.'

In de Securitas-zaak pasten de verdachten zowat alle mogelijke kunstgrepen toe om het onderzoek tot op het moment van de verjaring te rekken. Een deel van het dossier van 17.000 pagina's werd gestolen, verdachten waren lange tijd voortvluchtig in het buitenland, een andere verdachte slaagde er zelfs in om te ontsnappen. Van den wyngaert vindt een verjaringstermijn zeer problematisch.

Van den wyngaert: "In landen als Nederland, Frankrijk en Luxemburg is het niet mogelijk om voor een lopend onderzoek de verjaringstermijn in te roepen. Bij ons kan dat wel. Hier geldt een verjaringstermijn van vijf jaar, die kan verlengd worden tot maximaal tien jaar. Maar daarna is het definitief afgelopen. Het is aangewezen om naar een situatie te gaan zoals in sommige van onze buurlanden. Daarvoor is een heel eenvoudige wetswijziging nodig. Het is voldoende dat er in artikel 22 van het wetboek van strafvordering negen woordjes geschrapt worden. Negen woordjes en het Securitas-onderzoek kon gewoon voortgezet worden. Want dan wordt het mogelijk de verjaring te stuiten (tegen te houden, KoV) telkens er een onderzoeksdaad wordt verricht. Nu is die stuiting enkel mogelijk tijdens de eerste vijf jaar van het onderzoek."

Maar zullen de rechtbanken bij het verdwijnen van de verjaringstermijnen niet in hun luie zetel wegzakken? Er is dan geen enkele reden om vaart te zetten achter een onderzoek.

"Ja, maar in dat geval geldt het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, dat zegt dat processen binnen een redelijke termijn berecht moeten worden. Voordeel van deze toetsing is dat het zaak per zaak gebeurt. Het kan inderdaad dat een onderzoeksrechter een zaak tien jaar laat aanslepen zonder ook maar enige nuttige onderzoeksdaad te verrichten. In dat geval kan het EVRM worden ingeroepen. Maar in de zaak van Securitas is de vertraging voor een groot deel aan de verdachten te wijten. Zij vluchtten naar het buitenland, één verdachte slaagde er zelfs in te ontsnappen."

Hoe komt het eigenlijk dat de uitlevering van een land als de Dominicaanse Republiek naar België zo moeizaam verloopt?

"Vaak gaat het om landen met een common law-systeem. Zulke landen leveren pas uit als de schuld van een verdachte bewezen is. Het onderzoek moet met andere woorden al in een ver stadium zitten."

Dragen de advocaten hier ook geen verantwoordelijk. Zij stappen mee in de bedenkelijke logica van hun cliënten?

"Niet akkoord. Ik heb geen kritiek op de advocaten. Het is hun taak om alle mogelijke legale middelen aan te wenden die in het belang zijn van hun cliënt. Probleem is dat er zoveel middelen voorhanden zijn. De verjaringstermijn is zo'n middel waarvan we het nut in vraag moeten stellen. Ander middel is de beroepsprocedure. Om de verjaringstermijn (30 december '98, KoV) te halen zouden de advocaten van de Securitas-bende bijvoorbeeld beroep kunnen aantekenen tegen een mogelijk vonnis in eerste aanleg."

Zijn er in de Securitas-zaak nog mogelijkheden om de verjaring te ontlopen?

"Ja. Je kan de verjaring vermijden als de correctionele rechtbank zich onbevoegd verklaart. In dat geval gaat de zaak naar assisen waar een termijn van twintig jaar in plaats van tien jaar geldt."

Maar betekent die overheveling niet dat er opnieuw kostbare tijd verloren gaat?

"Neen. Het onderzoek moet niet worden overgedaan. Het dossier wordt gewoon overgenomen."

(KoV)

(Filip Claus)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234