Zaterdag 13/08/2022

Voor u uitgelegdGezondheid

Schurft is terug van nooit weggeweest: hoe herken je het? En wat kun je eraan doen?

Illustratie van de schurftmijt op de menselijke huid. Beeld Getty Images/Science Photo Libra
Illustratie van de schurftmijt op de menselijke huid.Beeld Getty Images/Science Photo Libra

Schurft is terug van nooit weggeweest. Dokter Ula Maniewski-Kelner, infectiologe bij het Instituut voor Tropische Geneeskunde, legt alles uit over de besmettelijke huidaandoening. ‘Een herbesmetting is snel gebeurd omdat we geen immuniteit opbouwen tegen de schurftmijt.’

Margo Otike

Schurft, ook wel scabiës genoemd, is een huidaandoening die wordt veroorzaakt door de schurftmijt. De kleine parasiet nestelt zich via kleine gangetjes (van ongeveer één centimeter lang) onder de huid. Ula Maniewski: “Omdat we allergisch reageren op de aanwezigheid van de mijt, krijgt iemand met schurft heel veel jeuk. Die begint doorgaans tussen onze vingers, tenen of rond de navel. Nadat de schurftmijt eitjes heeft gelegd, verplaatst ze zich naar andere plaatsen waar ze nieuwe eitjes legt. Zo verspreidt de jeuk zich verder naar andere plekken op de huid, zoals onze armen, buik, benen of voeten. Maar het kan overal op je lichaam beginnen te jeuken. Daarnaast krijg je ook bultjes en uitslag op de oppervlakte van de gangetjes.”

Niet makkelijk vast te stellen

Het is niet altijd gemakkelijk om schurft vast te stellen, omdat ze net als vele andere huidziekten jeuk en uitslag veroorzaakt. Denk aan eczeem, waarbij je dezelfde symptomen kunt hebben. “De letsels die schurft veroorzaakt, kunnen vele vormen aannemen. Die zijn makkelijk te verwarren met andere huidaandoeningen. Maar heel typerend voor schurft is dat de jeuk naar de avond en de nacht toe erger of zelfs extreem wordt. Iets wat je bij eczeem of andere aandoeningen niet ziet.

“Een ander belangrijk onderscheid met andere huidaandoeningen is dat schurft enorm besmettelijk is. Deze besmetting verloopt dan via nauw fysiek contact. Denk hierbij aan familieleden, medebewoners of andere dichte contacten zoals vrienden. Soms kan de besmetting ook gebeuren via huidschilfers die achterblijven op lakens of kleren. Het is wel belangrijk om mee te geven dat er tussen de innesteling van de mijt en de jeuk enkele weken kunnen zitten. Bij een besmetting is het dus heel belangrijk is om goed na te denken met wie je in de afgelopen weken nauw contact hebt gehad.”

Herbesmetting

Gelukkig kan de vervelende huidaandoening met behulp van medicatie goed behandeld worden. Al is de voorraad schaars. “De meeste behandelingen gebeuren met een zalf op basis van permetrine, een insecticide. Zalvor is verkrijgbaar bij de apotheker op voorschrift en kost 14,49 euro. De zalf moet je dan aanbrengen op je hele lichaam (vanaf de onderkin naar beneden) en enkele uren laten intrekken.

Zalvor, een behandeling tegen scabiës op basis van permetrine (14,49 euro). Beeld rv
Zalvor, een behandeling tegen scabiës op basis van permetrine (14,49 euro).Beeld rv

“Daarnaast is het belangrijk om al je kleren en lakens te wassen om overblijvende mijten en eitjes te elimineren. Een herbesmetting is immers snel gebeurd omdat we geen immuniteit opbouwen tegen de schurftmijt. Ook gezinsleden of inwonenden zonder symptomen of klachten moeten behandeld worden, aangezien ze wél al met eitjes besmet kunnen zijn. Om deze zelfde reden moet de behandeling met zalf na een week opnieuw gebeuren, omdat de zalf enkel tegen mijten werkt (en niet tegen eitjes). Ook is het volstrekt normaal dat je tot enkele weken na de behandeling last blijft hebben.

“Om de jeuk tijdelijk te verlichten kan een cortisonezalf of antihistamine worden voorgeschreven. Dit zal de klachten verzachten, maar is geen geneesmiddel. In extreme gevallen van schurft gebeurt de behandeling met pillen op basis van ivermectine. Maar deze zijn niet zomaar verkrijgbaar in België.

“Schurft is geen gevaarlijke aandoening, maar vooral heel vervelend. Toch is het geen goed idee om het niet te behandelen. Door de extreme jeuk gaan patiënten al snel krabben en veroorzaken ze zo wondjes op hun huid. In die wondjes kunnen bacteriën terechtkomen die leiden tot ernstige infecties.”

Voorkomen beter dan genezen?

“Jammer genoeg kunnen we schurft niet voorkomen. Het is een fout idee dat de aandoening enkel voorkomt bij mensen die onhygiënisch zijn of te dicht op elkaar leven. Iedereen kan schurft krijgen, ook met de beste hygiëne en verse kleren. Het is vaak louter een geval van het ongeluk hebben om iemand tegen te komen die drager is van de schurftmijt.”

Dit artikel verscheen in De Morgen op 14 december 2021.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234