Donderdag 21/01/2021

Klimaatzaak

"Schuldig klimaatverzuim": 11 BV's stellen overheid in gebreke

Beeld Eric de Mildt

De vier overheden in ons land zijn in gebreke gesteld door elf BV's, die een steviger klimaatbeleid eisen. Wanneer er binnen de maand geen bindend positief antwoord komt, wordt het een rechtszaak, zo kondigen de initiatiefnemers van 'Klimaatzaak' aan in de Gentse Vooruit.

Schuldig verzuim. Net zoals een bedrijf dat weet dat je van asbest kanker krijgt en veroordeeld kan worden wanneer het dat goedje blijft gebruiken, maakt een overheid zich schuldig aan nalatigheid tegenover haar burgers door veel te weinig te doen tegen de opwarming van de aarde. Dat stellen de initiatiefnemers van 'klimaatzaak', die naar Nederlands voorbeeld een rechtszaak aanspannen tegen de Belgische overheden.

De ingebrekestellingen vertrokken deze middag naar de federale staat, het Waals gewest, het Vlaams gewest en het Brussels hoofdstedelijk gewest. Daarin eist 'klimaatzaak' dat de overheden genomen beslissingen ook daadwerkelijk omzetten in maatregelen. Ze krijgen nu een maand om te reageren. Als ze daar niet op in wensen te gaan, zullen de organisatoren hen begin volgend jaar dagvaarden.

Onder meer kunstenaar Koen Van Mechelen (centraal vooraan) zet zijn schouders onder de klimaatactie.Beeld Eric De Mildt

Klimaatwet

"Via de rechter willen we hen verplichten om een klimaatwet te stemmen en eindelijk woorden in daden om te zetten", zegt Francesca Vanthielen, een van de intiatiefnemers. "De bedoeling is dat zoveel mogelijk burgers mede-eisers worden."

De groep bv's, waaronder ook zanger Stijn Meuris en tv-maker Tom Lenaerts, putten voor hun juridische actie uit de ervaringen in Nederland, waar vorig jaar eenzelfde rechtszaak is geopend. Maar de wetgeving is in ons land anders en daarom namen ze ook een advocatenkantoor onder de arm dat gespecialiseerd is in aansprakelijkheidsrecht en milieu.

Francesca Vanthielen.Beeld Bas Bogaerts

Topteam van advocaten

Vanthielen: "Het principe is eenvoudig. Als het over de opwarming van de aarde gaat, is de wetenschappelijke kennis over de effecten uitzonderlijk stevig en onweerlegbaar. De riscio's voor burgers en economieën zijn enorm. Maar wat blijkt? De overheden beloven veel, maar zetten dat nauwelijks om in concrete maatregelen. Ludieke acties helpen niet meer. Dan maar de juridische weg. We hebben een topteam van advocaten die het helemaal zien zitten."

Klimaatdoelstellingen

Op de vraag of de nieuwe regering niet eerst een kans moet krijgen, zegt mede-initiatiefnemer en klimaatambassadeur Serge de Gheldere: "Deze regering heeft aangekondigd dat ze klimaatmaatregelen wil nemen maar dat ze daarbij niet het risico wil lopen dat de competitiviteit in België aangetast wordt. Dan hou ik mijn hart vast, want dat wil zeggen dat ze zich tot het absolute minimum zal beperken. Volgens het Europees Milieuagentschap zit België niet op koers om de klimaatdoelstellingen tegen 2020 te halen. Bovendien is de keuze tussen een competitieve industrie of een streng klimaatbeleid vals. Regio's die fossiele brandstoffen links hebben laten liggen en overgestapt zijn op een lage CO2-economie, staan er beter voor dan wij. Hoe lang heeft de asbestindustrie in ontkenning geleefd? Daar zijn ook rechtszaken voor gevoerd moeten worden."

Nederland

Blijkbaar wordt er op 14 april 2015 al een eerste Europese klimaatszaak gepleit in Den Haag. Dat zegt de initiatiefnemende organisatie Urgenda, nadat die vandaag het nieuws van de aanklacht uit ons land vernam.

Urgenda, die initiatieven neemt en steunt rond duurzaamheid en innovatie, vroeg de Nederlandse staat twee jaar geleden al om meer maatregelen te nemen om de klimaatverandering te voorkomen. "Ook bij ons konden mensen mede-eiser worden en input geven op de zaak via crowdpleiten", zegt Dennis van Berkel. "In november 2013 hebben we met bijna 900 mede-eisers, burgers uit binnen- en buitenland, de zaak ingeleid. Op dit moment worden er schriftelijke standpunten uitgewisseld, de Nederlandse staat heeft al gereageerd en daar willen wij weer op reageren." De zaak ten gronde zal in april volgend jaar voor een burgerlijke rechtbank in Den Haag gevoerd worden.

De Nederlanders vragen de rechter om te verklaren dat een opwarming van de aarde met meer dan twee graden Celsius tot een schending van de menserechten wereldwijd leidt. Daarnaast vragen ze te erkennen dat de Nederlandse staat onrechtmatig handelt door niet haar evenredige bijdrage te leveren aan het voeren van een effectief klimaatbeleid." Tot slot hopen ze dat de rechtbank de staat verplicht om de co2 uitstoot al voor 2020 drastische te verlagen tot veertig procent ten opzichte van het niveau van 1990.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234