Dinsdag 04/08/2020

Schulden stijgen, maar geen paniek

De huizenmarkt staat nog niet meteen op springen. Het Europees Comité voor Systeemrisico's (ESRB) waarschuwt ons land voor de snelle stijging van de schuldenlast van de gezinnen en de toename van de residentiële vastgoedprijzen, maar voor een doemscenario moeten we nog niet vrezen.

De schulden van de gezinnen zijn in ons land fors gestegen, vooral omdat er meer geleend wordt voor de aankoop van een woning. Volgens de ESRB zijn er ook heel wat Belgische gezinnen die al een grote schuldenlast dragen, en dat is riskant. Bij een economische of financiële schok zouden die gezinnen hun lening immers nog erg moeilijk kunnen afbetalen, wat de banken dan weer in gevaar brengt.

Maar van dergelijk doemscenario moeten we niet meteen uitgaan, meent Peter Vanden Houte, hoofdeconoom bij ING. De hypotheekschulden vormen het leeuwendeel van de schuld van de gezinnen. En die hypotheekschuld is al jaren stabiel, legt Vanden Houte uit. "Tussen 2000 en 2007 is die inderdaad fors gestegen, van een maandelijkse afbetaling van gemiddeld 500 euro naar gemiddeld 800 euro. Maar sinds 2007 is die prijs redelijk stabiel gebleven, en recent zelfs gedaald naar 750 euro."

Waar komt die grotere schuld dan vandaan? Dat heeft te maken met de daling van de rente. Die daling, gecombineerd met een stabiele afbetaling, betekent dat je als gezin veel meer kunt lenen. "De schuld aan de bank is dus toegenomen, maar die gezinnen staan niet meer onder druk", zegt Vanden Houte. "Ik maak me dus nog geen zorgen. Dat zou wel het geval zijn als ook die maandelijkse afbetalingen fors gestegen zouden zijn."

De toegenomen schuld van de gezinnen verklaart ook de hogere vastgoedprijzen. Doordat gezinnen meer hebben kunnen lenen, konden ze meer betalen voor een woning, wat de woningprijzen heeft opgedreven. Een tweede verklaring voor de prijsstijging is het gegeven dat heel wat beleggers de voorbije jaren de switch gemaakt hebben van de beurs naar de vastgoedmarkt. Daardoor zijn er "signalen van overwaardering" van de huizenmarkt, stelt de ESRB.

"In het jongste stabiliteitspact gaat de ECB uit van een overwaardering van 10 à 15 procent", zegt Vanden Houte. "Maar de rente op woonleningen is intussen alweer licht beginnen te stijgen, waardoor mensen minder kunnen lenen en die overwaardering voor een stuk uit de markt gaat." Met andere woorden: de komende tijd zullen de woningprijzen beginnen te dalen. "Je ziet dat nu al bij bijvoorbeeld grote villa's uit de jaren 70."

Hogere kapitaalbuffers

Waar zit het risico voor de banken dan, waar de ESRB voor waarschuwt? Stel dat er een economische schok komt en heel wat mensen hun job verliezen, waardoor ze hun lening niet langer kunnen afbetalen. Dan zitten de banken met een probleem. Vanden Houte: "De bank neemt de woning dan over, maar die is in waarde afgenomen, wat een verlies voor de bank betekent." Maar erg waarschijnlijk is dergelijk scenario volgens hem niet. "De economie gaat toch eerder in de goede richting, met onder meer de werkloosheid die daalt."

Bovendien hebben de banken hun voorzorgsmaatregelen genomen, door hun kapitaalbuffers te verhogen. "Men wil de banken verplichten om in de toekomst nog maximaal 80 procent van de totale woningprijs te lenen. Dat is een kleiner risico", legt Vanden Houte uit. Gevolg daarvan is dat gezinnen minder zullen kunnen betalen. En dat brengt ons weer bij de woningprijzen, die daardoor op hun beurt zullen dalen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234