Dinsdag 26/05/2020

Schrijvers in Vlaanderen verdienen een hongerloon

De Vlaamse Auteursvereniging heeft op haar tweede werkcongres een grootscheeps onderzoek aangekondigd naar het inkomen van de Vlaamse schrijver. In maart zijn de resultaten bekend, zegt voorzitter Erik Vlaminck. ‘De meeste auteurs verdienen het zout op hun patatten niet.’

Ruim 130 auteurs, stripauteurs, scenaristen en vertalers waren vrijdag aanwezig in deSingel, waar het tweede congres van de Vlaamse Auteursvereniging (VAV) plaatsvond. “Meer dan bemoedigend”, zegt voorzitter Erik Vlaminck over de opkomst. “We merken dat vooral veel jonge auteurs zich zorgen maken over hun sociale positie.” De belangenvereniging met 600 leden - die toegaf dat ze zélf kampt met een gebrek aan financiële middelen - sneed er een aantal heikele kwesties aan: van het leenrecht tot het schrijversinkomen.

Maar ze kon om te beginnen ook een realisatie op haar hoed steken: het modelcontract voor auteurs. Vlaminck: “Het heeft lang onderhandelen gekost, maar nu hebben auteurs én uitgevers een minimumnorm waarop ze zich kunnen beroepen. In sommige vroegere contracten lag het auteursrecht veel lager dan de normale 10 procent. Nu kan zoiets niet meer, de positie van de schrijver is versterkt. We liepen achter op Nederland, waar dat allang in voege was.” Ook het Vlaams Fonds voor de Letteren zal het modelcontract als norm hanteren: wie geen modelcontract heeft, komt niet in aanmerking voor een werkbeurs en uitgevers die het modelcontract niet gebruiken, kunnen geen aanspraak maken op productiesubsidies.

Vlaminck kondigde aan dat de VAV momenteel een onderzoek voert naar het inkomen van de Vlaamse auteurs: “Intussen hebben al 110 auteurs hun medewerking verleend. En er komen er nog steeds bij. Ik maak me sterk dat dit onderzoek eindelijk klaarheid zal scheppen in de financiële situatie en de arbeidsomstandigheden van de Vlaamse schrijver. Tenslotte leven in dit land duizenden mensen van de producten die schrijvers maken, met een omzet van een half miljard euro in 2008. Maar de meeste auteurs verdienen het zout op hun patatten niet.” De resultaten worden eind maart voorgesteld.

Een oud zeer blijft het dossier rond het leenrecht, dat complexe federale materie is. “In Vlaanderen blijft het een aalmoes, zowat 1 eurocent per ontleend boek, terwijl dat in Nederland 10 eurocent bedraagt. Overheid en bibliotheken blinken niet uit in het constructief zoeken naar oplossingen. En de meeste rechtenmaatschappijen die het leengeld aan auteurs moeten uitbetalen, falen in transparantie, in het opstellen van correcte verdeelsleutels en in snelheid van uitbetalen. We hebben nu wel afspraken kunnen maken om dringend te overleggen”, aldus Vlaminck.

Stevige kritiek kwam er verder op de lezingenlijst voor auteurs, die momenteel wordt beheerd door de Stichting Lezen. “Het systeem is nu te rigide en te pietluttig. De auteurslijst is te beperkt. Je moet minstens twee boeken uitgegeven hebben voor je in aanmerking komt voor ondersteuning. Maar waarom ook debutanten daarop geen plaats geven? Voor hen is het belangrijk om gelanceerd te raken.” Er is overleg uit de bus gekomen met Stichting Lezen, op zoek naar bijsturingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234