Donderdag 23/01/2020

'Schrijf maar op: wij zijn geen criminelen'

theater

theater malpertuis en nadia abdelouafi met project in gesloten instelling

Beernem

Van onze medewerker

Wouter Hillaert

Sinds vrijdag hangen aan de schuur naast de gemeenschapsinstelling voor bijzondere jeugdzorg De Zande in Beernem de lange roodfluwelen gordijnen buiten. Hier wordt theater gespeeld. Of liever: hier wordt een podium gegeven aan jongeren die veel hebben moeten slikken en altijd hebben moeten knikken. "Er is hen nooit gevraagd wat ze echt willen. Nu hebben ze het wel eens voor het zeggen. Op het eind van de voorstelling formuleren ze een paar eisen, ook naar de instelling", zegt regisseur Nadia Abdelouafi.

De voorstelling heet Sorry dat... en begint met een reeks absurde verontschuldigingen: "Sorry dat ik hier ben. Sorry dat ik uw lucht inadem. Sorry dat ik voor uw uitzicht sta..." Algauw slaat het gevoel van minderwaardigheid om in woede: "Hebben we ooit van onze ouders, jeugdrechters of opvoeders een 'sorry' teruggekregen?" Het verleden is een beladen thema in de voorstelling. Maar dit sociaal-artistieke project toont vooral dat de jonge acteurs weinig verschillen van andere jongeren. Ze zijn even begaan met liefde en afscheid en houden ook van hiphop of Backstreet Boys.

Tekst, dans en muziek zijn van de jongeren zelf. Alles ontstond door een maand intensief workshoppen en repeteren met muzikant Eric Thielemans, Hush Hush Hush'er Abdelaziz Sarrokh en Abdelouafi zelf. Er is volgens haar bewust gekozen voor zo'n werkwijze: "Het is niet mijn egotrip. Ik ben hier enkel maar om hen zo goed mogelijk hun eigen ding te laten zeggen. Het resultaat is voor mij dan ook nooit prioritair geweest. De directie van de instelling leek daar wel erg mee begaan. Ze ziet dit veeleer als een prestigeproject. Vooral van een kleine groep opvoeders heb ik veel steun gekregen."

Abdelouafi noemt het parcours dat de acteurs afgelegd hebben, een succes: "Toen ik hier begin juli voor het eerst kwam, liep iedereen hier rond met een bakkes tot op de grond van verveling. In het begin durfden ze op repetities ook helemaal niet te spreken. Je moet ze nu eens bezig zien." Ook acteur Dirk (een gefingeerde naam, WH) is uitgelaten: "Het was zeer plezant. Op de planken staan geeft een enorme kick. Ik heb ook leren overeenkomen en samenwerken met anderen. Er zijn redelijk veel problemen geweest, zelfs eens een vechtpartij, maar nu hebben we elkaar beter leren kennen. Fantastisch. Schrijf maar op: wij zijn geen criminelen." Sorry dat... is het tweede toonmoment in een driejarig project dat Theater Malpertuis heeft ingeleid met de extra subsidies die voormalig minister Anciaux in 1999 voorzag voor sociaal-artistieke projecten. Herman Verschelden: "Wij willen de eersten zijn om wat de sector betreft een soort van methodiek op te zetten om 'die jonge delinquentjes' via creatieve paden toch nog een mogelijkheid te geven. Het wil een alternatief bieden voor de strenge bewaking en de opvoederij die hier nog altijd geldt." Malpertuis heeft geleerd uit vorig jaar: "Net zoals we de voor-zorg al beter hebben georganiseerd, zullen we ook de nazorg van dichterbij begeleiden, zodat ze niet nog eens aan hun lot overgelaten worden."

Abdelouafi maakt daar een dikke kanttekening bij: "Ik hoop ook dat er iets overblijft van de creativiteit van het theaterproces in het dagelijkse leven van de instelling. Daar is grote nood aan. Het is echt nog het cliché van vroeger: de jongens in het atelier en de meisjes maken schoon. Maar als volgend jaar de extra subsidie op is, ben ik er vrij zeker van dat Malpertuis zich terugtrekt. Als het echt een engagement is, dan blijf je dit met je eigen geld ook doen."

Ook over de hele heisa over publieksverbreding en de sociale mix is Abdelouafi sceptisch: "Over een jaar is de hype van culturele diversiteit voorbij. We hebben een stuk gemaakt over Marokkanen, een over Turken, een met alle kleurtjes erin. Iedereen heeft wel zijn dingetje gedaan. Maar wat zal er veranderd zijn? Uiteindelijk wordt nooit het echte probleem aangepakt: dat die mensen die ze de hele tijd in hun zalen willen, nooit in contact gekomen zijn met theater. Je moet van nul beginnen en dat is in scholen gaan werken, met jongeren gaan workshoppen. Niet in je ivoren toren blijven zitten."

Daarom heeft de enthousiaste Abdelouafi zelf in 2000 het Kunstencollectief Chahoula opgericht. Het moet uitgroeien tot een werkplaats waar geïnteresseerde jongeren terechtkunnen met vragen over theater, muziek of dans: "Ik wil daar workshops en stukken maken voor en met jongeren, stukken met een boodschap. Dat komt te weinig aan bod in het theater. Herken ik iets als ik in de zaal zit? Neen. Het is te veel voor elkaar gemaakt. Sorry dat... is een statement en ik ben daar fier op. Voilà."

Sorry dat... speelt nog op 7, 8, 14, 15 september om 20 uur, in De Schuur (naast GBJ De Zande), Sint-Andreaslaan 5, Beernem. Info en kaartjes: 070/22.33.02 of www.brugge2002.be

Abdelouafi: 'Ik ben er vrij zeker van dat Malpertuis zich terugtrekt als de extra subsidie op is'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234