Woensdag 05/08/2020

Sluiting Caterpillar

Schrijf de industrie nog niet af

De belgische vestiging van caterpillar in Gosselies, bij Charleroi, sluit haar deuren. Goed 5.000 mensen worden getroffen.Beeld Illias Teirlinck

Bij Caterpillar sneuvelen er duizenden jobs, maar ook de voorbije decennia verdwenen er door herstructureringen en fabriekssluitingen al in sneltempo banen in de Belgische industrie. Blijft er binnenkort nog iets van over, of is er alleen nog plaats voor diensten en denken? "De maakindustrie blijft, maar wordt steeds kleiner én gespecialiseerder", zeggen experts.

De cijfers liegen er niet om: zo'n vijftig jaar geleden werkte nog één op drie Belgen in de industrie. Twee jaar geleden waren dat er volgens sectorfederatie Agoria nog slechts één op de tien.

Intussen is dat aandeel nog verder teruggevallen. Het Instituut voor de Nationale Rekeningen telde tijdens de eerste helft van 2016 slechts één industriële job voor elke acht banen in ons land. De belangrijkste reden: door de automatisering en robotisering kan er vandaag met veel minder mensen veel meer geproduceerd worden.

"Bovendien verloor België tussen 1990 en 2015 een kwart van zijn marktaandeel. Met andere woorden: we exporteren minder, dus is er ook minder productie en bijgevolg minder mankracht nodig", weet Agoria.

De sectorfederatie wijst er ook op dat heel wat functies in de industrie de afgelopen jaren werden uitbesteed aan gespecialiseerde bedrijven uit de dienstensector zoals cateraars, bewakingsfirma's of hr-experts.

Die snelle terugval van de werkgelegenheid in de industrie doet de vraag rijzen of er in de toekomst niet alleen werk te vinden zal zijn in de commerciële en andere dienstensectoren.

"De industrie wordt minder en minder belangrijk. Maar helemaal verdwijnen, zal ze volgens mij nooit", zegt ING-hoofdeconoom Peter Vanden Houte.

Ook Agoria-topman Marc Lambotte bevestigt: "Zo'n vijftien jaar geleden heerste het idee dat we naar een volledig dienstengedreven economie konden. Intussen weet men wel beter. Ook de overheid neemt maatregelen om de industrie te beschermen. Vergeet niet dat de maakindustrie onrechtstreeks ook heel wat dienstenjobs creëert, zoals in de schoonmaak."

Evolueren

Wel zijn de experts ervan overtuigd dat de industriële banen van de toekomst er heel wat anders gaan uitzien dan hoe we ze gewoon zijn. "De industrie in België zal meer en meer evolueren naar het hogere segment, met een hogere toegevoegde waarde", zijn Vanden Houte en Lambotte het met elkaar eens. Zo haalt autoproducent Audi zijn 'eenvoudige' A1-model binnenkort weg uit Vorst, maar zal er vanaf 2018 wel een nieuw elektrisch model bouwen. Ook textielgroep Sioen fabriceert zijn gespecialiseerde stoffen nog steeds op Belgische bodem, waar de productie van heel wat confectiestoffen al lang naar het buitenland verhuisd is.

Maar zo'n gespecialiseerde industrie vraagt natuurlijk ook om gespecialiseerde werknemers. "In de sector zijn vandaag heel wat banen voor niet-hooggeschoolde en niet-gespecialiseerde arbeiders. Het aantal vacatures voor dat soort profielen zal verder afnemen. Het zal dus een hele oefening vragen om die overgang te maken", aldus Vanden Houte.

Dat voelen de personeelsverantwoordelijken in de industriële bedrijven ook vandaag al. "Technologiefuncties blijven een knelpunt op onze arbeidsmarkt", weet Lambotte. "Het gaat daarbij zowel om laaggeschoolden, zoals mecaniciens, als hooggeschoolden, zoals ingenieurs. Want ondanks het jobverlies, zijn er nog steeds zo'n duizend vacatures in de industrie die zelfs niet raken ingevuld."

Maar er is ook goed nieuws, want Agoria telde tijdens het eerste kwartaal voor het eerst in vijf jaar weer meer jobs in de industrie. Tijdens de eerste drie maanden van het jaar kwamen er 700 banen bij. "Tegen het eind van het jaar verwachten we 1.500 extra jobs, ook ondanks de onaangename verrassing bij Caterpillar", zegt Lambotte.

Di Rupo zkt. overnemer

PS-voorzitter Elio Di Rupo vindt dat er een overnemer gezocht moet worden voor de site van Caterpillar in Gosselies, nu de Amerikaanse directie die wil sluiten. Di Rupo haalt daarbij de technologische kwaliteit van de site en het hoge opleidingsniveau van de werknemers aan.

"Het is uitgesloten dat de Amerikanen al het materiaal en alles wat zich in de fabriek bevindt en de gebouwen zomaar achterlaten. Dat instrumentarium moet gebruikt worden, desnoods door andere bedrijven. We moeten er alles aan doen om dit industriële weefsel voor Charleroi en Wallonië in het algemeen niet te verliezen", sprak de PS-voorzitter op RTL-TVi.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234