Dinsdag 21/01/2020

Schreeuwerige legpuzzel

Braakland brengt repertoirestuk Kaspar zoals te verwachten viel als een maatschappelijk commentaar. Niet op elkaar afgestemde speel-stijlen zorgen evenwel voor een onsamenhangend portret.

Kaspar tot 27 april op tournee in Vlaanderen, www.braakland.be

Regisseurs Adriaan Van Aken en Stijn Devillé zetten hun Kaspar neer in een onaangekleed decor met enkel een witte achterwand, dito speelvloer met daarop enkele micro's en zijdelings een tafel met mengpanelen. De gapende leegte lijkt wel een afspiegeling van het hol waaruit het hoofdpersonage is gekropen, met het hobbelpaard als statement voor zijn eenzame kindertijd.

De essentie van het verhaal krijgt de toeschouwer via een stille projectie te lezen. Kaspar Hauser maakt pas kennis met de buitenwereld als hij na zestien jaar eenzame opsluiting in 1828 op de markt van Nürnberg gedropt wordt. Voordien had hij nooit enige omgang met mensen. Zijn vocabularium is uiterst beperkt en zijn gewrichten zijn vergroeid door het jarenlange hurken in een benepen ruimte. Een houten paardje, een gebedenboek en een brief zijn de enige attributen waarmee hij zijn intrede doet.

De buitenwereld heeft wel trek in een freak als Kaspar. Ze savoureren dit smeuïge enigma en tot op vandaag is er niemand die uitsluitsel kan geven of hij van prinselijke afkomst is, een wolvenkind dat in de woeste natuur opgroeide of een bedrieger en pathologische leugenaar. Als hij in 1833 sterft ten gevolge van een al dan niet door hemzelf toegebrachte steekwonde, hangen in diverse vorstendommen de vlaggen halfstok voor dit "kind van Europa", zozeer had de wereld hem in zijn hart gesloten.

Onbehouwen Sam

Braakland heeft een typisch romantische kijk op Kaspar en stelt hem voor als een noble savage. Zijn tragiek schuilt hierin dat hij naar de pijpen moet dansen van de mensen die zich hem toe-eigenen . Dat gaat goed zolang Kaspar de rol van nuttige, onderdanige idioot speelt. Als men zich niet langer met hem kan identificeren, wordt hij een paria en als dusdanig uitgespuwd.

Het belang van dit verhaal zit in de gelijkenis met de huidige maatschappij met de 15 minutes of fame die als een geboorterecht gelden en de onafwendbare verguizing die daarop volgt. Met de 'boekskescultuur' en haar hero-to-zeropersonages zijn er voorbeelden legio, zodat dit bruggetje naar het heden wel degelijk stand houdt.

Braaklands aanpak bestaat erin hun personage te fragmenteren tot stukjes van een legpuzzel en de toeschouwer op een reconstructietocht mee te nemen. De vier acteurs hanteren een mengeling van uiteenlopende speelstijlen. De theaterillusie wordt doorbroken, er wordt in koor gezongen, gezingzegd, mime gaat over in het clowneske en bij momenten is er gewoon verteltheater. De onderstroom van het geluidsdecor met de elektro-akoestische klanken neemt een belangrijke plaats in.

Het finale portret komt maar moeizaam tot stand, is schimmig en gekunsteld. Het opzet om met suggestieve technieken een evocatie te brengen, blijft een steriele oefening. Het resultaat is uit balans en te schreeuwerig om je als toeschouwer te kunnen inleven.

Dat er iedere avond een andere acteur de rol van Kaspar op zich neemt, is een gimmick die de samenhang in het spel in de weg staat. Sam Louwyck vond als gelegenheids-Kaspar duidelijk zijn draai niet. Hij zit niet echt in de voorstelling en maakt een onbehouwen indruk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234