Donderdag 27/02/2020

JeugdvoetbalGevaar koppen

Schotland verbiedt kopspel bij kinderen, Voetbal Vlaanderen volgt niet

Beeld rv

Voetballende kinderen in Schotland mogen binnenkort niet meer koppen op training. Het risico op hersenschade is te groot, vinden ze. In Vlaanderen wordt koppen al een tijdje niet meer gestimuleerd in het jeugdvoetbal. ‘We leren kinderen spelen met de voeten, dan koppen ze automatisch minder.’

Drie en een half keer meer kans op dementie. Vijf keer meer kans op de ziekte van Alzheimer. Twee keer meer kans op Parkinson. Dat zijn de schokkende conclusies van een in oktober vorig jaar gepubliceerd onderzoek door de universiteit van Glasgow naar de gevolgen van hersenschade in het voetbal – niet enkel veroorzaakt door herhaald kopspel, maar ook door botsingen allerhande op het voetbalveld. 

Toch is het onderzoek voor de Schotse voetbalbond nu reden genoeg om het kopspel tijdens trainingen in het jeugdvoetbal te verbieden. Ze leggen er nu de laatste hand aan de nieuwe regels, maar binnenkort mogen kinderen jonger dan twaalf niet meer leren koppen. In de Verenigde Staten is dat kopverbod voor jonge voetballers al eerder ingevoerd. In Vlaanderen loopt er bij de KU Leuven een onderzoek naar de gevolgen van koppen bij 14- en 15-jarige voetballers, maar de resultaten daarvan zullen pas later dit jaar bekend zijn.

Schadelijk voor de hersenen

De maatregel is ingrijpend, maar niet geheel onzinnig, meent neuroloog Steven Laureys (UZ Sart-Tilman). “Voetballers gebruiken scheenbeschermers en als ze hun enkel verstuiken, vindt iedereen het normaal dat ze niet kunnen trainen. Voor hoofdletsels is er veel minder begrip; als je na een kop-tegen-kop wat groggy bent, vinden ze je een mietje als je niet verder speelt. Terwijl de schade daarvan op termijn veel groter kan zijn. Dat gaat ook op voor kopspel, dat ook schadelijk voor de hersenen is. Hoe groot die schade is, moet nog duidelijker aangetoond worden; in sporten als boksen, ijshockey en American football is dat al grondig onderbouwd, in voetbal nog niet. 

“Maar het mag duidelijk zijn: het brein is fragiel, en veel koppen van op jonge leeftijd kan evenwichtsstoornissen en geheugenproblemen veroorzaken. Dus het is op zijn minst een goede zaak dat er tenminste wordt over nagedacht over manieren om die problemen te voorkomen.”

Bij Voetbal Vlaanderen zijn ze voorlopig niet van zins het Schotse en Amerikaanse voorbeeld te volgen. Niet omdat ze niet overtuigd zijn van de mogelijke gevaren van koppen bij kinderen, wel omdat het opleidingsmodel in het jeugdvoetbal het kopspel niet stimuleert. “We willen dat de kinderen leren spelen met de voeten, dan koppen ze automatisch minder als clubs en trainers ons model goed opvolgen”, zegt Bob Browaeys van Voetbal Vlaanderen. 

“Pas vanaf dertien jaar spelen kinderen op een groot veld, met elf tegen elf. Dan wordt koppen pas een optie in het spel – en dan nog alleen maar bij hoekschoppen of voorzetten. De keeper zo ver mogelijk laten uittrappen en iemand die bal laten doorkoppen, keuren we voetbaltechnisch af. We willen dat kinderen net uit het duel leren spelen, door zich vrij te lopen en de bal in de voeten aangespeeld te krijgen, om vervolgens te dribbelen. Om die reden hebben we bij de jongste leeftijdscategorieën ook de inworp vervangen door een intrap. Een gevolg daarvan is dat ook daar het kopspel niet wordt gestimuleerd.”

Koppen niet stimuleren is nog niet hetzelfde als helemaal niet koppen. En als koppen vanaf een bepaalde leeftijd – laat het twaalf aar zijn in Schotland of dertien jaar bij ons – toch zal gebeuren, is het maar best dat kinderen de techniek toch onder de knie krijgen. “Koppen vereist techniek. Niet alleen om in de zone van de waarheid de bal in doel te krijgen, maar ook om schadelijke effecten te voorkomen”, zegt Browaeys. “Daarom moeten kinderen toch leren dat ze hun voorhoofd moeten gebruiken en niet de bal op de kruin laten botsen. Dat moeten ze kunnen voor ze gaan koppen in wedstrijden. We raden daarom aan kinderen toch te leren koppen, maar dan wel met zachte plastic ballen om risico’s zo beperkt mogelijk te houden.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234