Woensdag 30/11/2022

Scholier rekent op ervaring uit kleuterschool

Vlaamse scholieren uit het basisonderwijs zijn keien in rekenen, dat was eerder al gebleken uit internationaal vergelijkend onderzoek. Aan de KUL is nu ook onderzocht hoe dat komt. Een belangrijke oorzaak van het positieve fenomeen is volgens deskundigen in het kleuteronderwijs te zoeken. Dat legt zich bij ons, in tegenstelling tot andere landen, veel meer toe op ervaringsonderwijs dan op formeel 'leren'.

Brussel

Van onze medewerker

Ronald Meeus

Dit jaar stelden onze noorderburen nog maar eens vast dat het bij hen met hoofdrekenen het voorbije decennium sterk bergaf ging. Volgens het Nederlandse toetsingsinstituut Cito zijn leerlingen in de Nederlandse basisscholen de afgelopen tien jaar een stuk zwakker geworden in rekenen. Cijferen, meten en hoofdrekenen gaat voor Nederlandse twaalfjarigen veel moeizamer dan voor hun leeftijdgenoten in 1989. Hun vermogen tot schattend rekenen is er integendeel wél vooruit op gegaan. Het Cito kon voor de negatieve evolutie geen oorzaken aanhalen, maar zegt dat de rekenprestaties inmiddels aan het verbeteren zijn dankzij nieuwe leermethoden die vijf jaar geleden zijn ingevoerd.

De Leuvense hoogleraar Ferdinand Laevers (KUL) heeft wél een mogelijke verklaring voor de trend. Vlaanderen staat immers geboekstaafd als een kei in rekenen in het lager onderwijs. De resultaten van eerdere internationale onderzoeken gaven een zo hoge score te zien dat Europese landen die slecht scoorden wetenschappers om een verklaring vroegen. "Reeds uit in 1967 gevoerd onderzoek blijkt dat Vlaamse kinderen het zeer goed doen in rekenen", vertelt Laevers. "We hebben die eer blijkbaar hoog weten te houden, want volgens de in 1996 uitgevoerde TIMSS (Third International Mathematics and Science Study) bleek dat onze scholieren eens te meer uitblonken in wiskunde, samen met die in Hongarije en Zwitserland. Ik heb de oorzaken van die voorsprong helpen onderzoeken op verzoek van collega's uit Groot-Brittannië, die ongerust werden over de zeer povere scores van hun scholieren in het onderzoek en die het waarom daarachter wilden achterhalen. Wat bleek? Het kleuteronderwijs in de drie regio's die het beste scoren (Vlaanderen, Hongarije en Zwitserland) is zeer voorzichtig met het formele 'leren'. Bij ons wordt het kleuteronderwijs zeer sterk als een 'beschermd gebied' beschouwd. In Groot-Brittannië begint men al op vierjarige leeftijd met leren lezen en schrijven, in Vlaanderen beginnen we daar pas twee jaar later mee. Ook het bij ons gemaakte onderscheid tussen 'ontwikkelingsdoelen' in het kleuteronderwijs en 'eindtermen' in de hogere klassen kan een indicator zijn voor die mentaliteit." Volgens prof. Laevers kan de ervaringswereld van kinderen worden geschaad door hen te vroeg abstract te leren denken. "Kinderen die niet precies weten wat 'veel' of 'weinig' is hebben natuurlijk minder basis om wiskundige bewerkingen te begrijpen", vervolgt hij. "Door het veelvuldig opdoen van ervaringen kunnen kinderen hun ervaringswereld beter doen aansluiten bij de nieuwe dingen die ze leren, en blijkbaar werkt dat stimulerend. Ons kleuteronderwijs geeft hen daar uitstekende kansen toe: dankzij een 'thematische' aanpak krijgen zij zeer veel kansen om hun ervaringen te bespreken en te verklaren."

Ook emotioneel biedt 'thematisch' kleuteronderwijs enkele voordelen. Laevers: "De uiteindelijke overgang naar het uitsluitend formele leren in de basisschool is voor veel kinderen een zeer ingrijpend gebeuren dat het zelfvertrouwen op een bepaald gebied - dikwijls is dat wiskunde - kan wegnemen als hun basis ontoereikend is."

Professor Laevers benadrukt echter dat er mogelijk nog andere oorzaken zijn voor de rekenvoorsprong van onze lagere scholieren. "Ondanks onze koppositie in Europa moeten we nog steeds onderdoen voor een hoop Aziatische landen, waar ze wél zeer vroeg beginnen met formeel leren," besluit hij.

Thematische aanpak in kleuterklas basis van goede rekenprestatie van scholier

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234