Zondag 14/08/2022

Schoenmaker die niet bij zijn leest bleef

Over de kruisverbanden tussen Hugo Claus en de beeldende kunsten kun je een stevige boom opzetten. Een tentoonstelling in het Brusselse Museum der Letteren en Manuscripten doet alvast naar meer verlangen.

Wie de dichter en schilder Hugo Claus (1929-2008) in een artistieke stroming wil onderbrengen, komt al gauw uit bij CoBrA. Dat hij in de jaren 50 en 60 intens samenwerkte met Appel, Corneille, Dotremont en Alechinsky wordt dan ook terecht belicht in een grote vitrine, maar meteen blijkt dat zijn artistieke netwerk veel ruimer was. Een en ander wordt met tekeningen, etsen, boeken en brieven geregisseerd tot een bescheiden maar boeiende expositie.

Al in Claus' eerste bundel Kleine reeks uit 1947 is een gedicht opgedragen aan Roger Raveel. De beide mannen kenden elkaar sinds hun jeugd, en het stond in de sterren geschreven dat zij ooit zouden samenwerken. Raveel maakte litho's bij de gedichten van Genesis.

Zo eenduidig is Claus' relatie tot de beeldende kunst lang niet altijd. Zelf tekende hij het omslag voor de gedichtenbundel Vierendelen, die hij in 1951 samen met Simon Vinkenoog, Remco Campert en Hans Andreus realiseerde. Hij publiceerde bij uitgeverij Ziggurat van zijn vriend Freddy de Vree, met wie hij wel meer passies deelde - de mannen hadden de een na de ander een relatie met Sylvia Kristel. De onlangs overleden actrice illustreerde de cyclus Halloween, die haar minnaar had neergepend in een novembernacht in 1984. 'Amor, snotneus in cement' lezen we geamuseerd. Dat lijkt ook op te gaan voor de dichter en zijn kornuiten: het ziet er allemaal uiterst ongedwongen en bohemien uit. Zo poseren Claus en Corneille op een foto uit Rome anno 1954: zie ze daar zitten, de jonge goden die de wereld zullen te lijf gaan - straks, na het aperitief.

Ondermaats

Ook de bijdrage van Jan Vanriet aan Claus' oeuvre (en omgekeerd) mag niet onderschat worden. Van hem worden schitterende etsen getoond, samen met een exemplaar van de pagina uit De Morgen van 6 april 1999 met het geïllustreerde gedicht 'Er'. Zo werden er nog wel enkele pareltjes rondgestrooid.

Hoe verdienstelijk het MLM de zaak van de literatuur ook verdedigt, bijvoorbeeld met drietalige bijschriften, deze presentatie is geen onverdeeld succes. Voor een huis dat de eruditie hoog in het vaandel voert, zijn de Nederlandse zaalteksten ondermaats. Een bundel distribué par CoBrA wordt 'uitgedeeld'. Jan Walravens heet hier 'Walvarens', en we zien Vanriet 'zijn illustraties vastmaken in koperen platen' - een letterlijke vertaling van fixer ses illustrations sur des plaques de cuivre. Op het menu voor Hugo's verjaardagsfeestje in 2009 bij Christian Étienne in Avignon tekent Vanriet een fles met als kurk 'de hooft van Claus'. Wil het nijvere, innemende MLM voortaan zijn huiswerk grondig nalezen?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234