Zaterdag 25/09/2021

Schizofreen land van Waas en Dender

'Doel wordt thema in verkiezingscampagne', kopte een krant twee weken geleden, nadat de Vlaamse regering het lot van het polderdorp definitief bezegelde. Te oordelen naar de reacties in het betrokken Waasland zelf valt dat nog wel mee. In de schizofrene kieskring Waas en Dender hebben de traditionele partijen meer te vrezen van de verdere opmars van het Blok.

Een verkiezingslijst opstellen is nooit gemakkelijk, zeker niet in de kieskring Sint-Niklaas-Dendermonde. De kieskring is niet alleen een bundeling van twee arrondissementen, het is ook de bundeling van twee regio's die economisch noch cultureel ooit iets met elkaar te maken hebben gehad. "Zelfs het weer is hier anders dan in Dendermonde", klinkt het in Sint-Niklaas en vice versa. Ook binnen de partijafdelingen botsen vaak twee verschillende tradities die bij de opmaak van de verkiezingslijsten elk hun mannetje op een mooie plaats willen. Gelukkig vallen op 13 juni nationale en regionale verkiezingen samen, zodat compromissen sluiten iets simpeler werd.

Een mooi voorbeeld van dergelijke partijpolitieke evenwichtsoefening is te vinden bij VU&ID. De Sint-Niklase politica Nelly Maes combineert haar Europese tweede strijdplaats met het lijsttrekkerschap voor het Vlaamse Parlement. Tijdens de aflopende legislatuur vertrok Maes al uit het Vlaamse Parlement naar Europa en werd ze opgevolgd door Lieven Dehandschutter, eveneens uit Sint-Niklaas.

VU-Dender zag node twee Waaslanders de enige zetel delen en verzette zich tegen een heruitgave van dat scenario op 13 juni. Als Maes haar Europese zetel haalt, wordt ze nu opgevolgd door Denderzoon Dirk De Cock. Dehandschutter moet zich tevredenstellen met de opvolgersplaats op de kamerlijst, waarop Ferdy Willems een eerste zetel hoopt in de wacht te slepen.

De geschetste situatie is uit te breiden naar zowat alle partijen. Bij de SP zijn de lijsten netjes verdeeld onder de regionale boegbeelden Freddy Willockx (Kamer) en Norbert De Batselier (Vlaanderen). Behalve Vlaams parlementsvoorzitter is De Batselier ook burgervader in Dendermonde, waar hij een paarse coalitie van de burgemeesterslijst Inzet en de VLD leidt. Schepen van Ruimtelijke Ordening en Leefmilieu in Dendermonde is Marc Verwilghen (VLD). Behalve een aantal dorpspolitieke personeelsproblemen roeide de schuit van De Batselier een vrij rimpelloos parcours.

In Sint-Niklaas liep dat wel even anders. De CVP-VLD-VU-coalitie zag er haar oorspronkelijke burgemeester Lieven Lenaerts (CVP) wegvallen door een sjoemeldossier. De coalitie speelde ook verdeeld in op het referendum over de parkeergarage onder de Grote Markt, een sluwe zet die de geslepen oppositieleider Freddy Willockx maximaal in zijn voordeel omzette. Willockx keert terug uit Europa en wil graag nog een keer minister worden. Hij hoopt als, "enige Wase kandidaat-minister", zijn voordeel te doen met de bestuursmalaise in zijn thuisstad. De SP'er vervangt op de kamerlijst Hunfred Schoeters, die zich mag/moet concentreren op het burgemeesterschap na oktober 2000. Ook bij de SP-Waasland is de roep om interne vernieuwing evenwel niet uit de lucht.

Die vernieuwing werd bij de CVP wel al doorgevoerd, al kost dat de partij twee traditionele stemmentrekkers. Miet Smet vertrekt naar Europa, terwijl Jan Lenssens de politiek voor bekeken houdt. In hun plaats komen oud-ACV-nationaal secretaris Greta D'hondt (in '95 al tweede op de kamerlijst na Lenssens) en Miet Deckers, die de strijd om de gunst van de NCMV won van oud-CVP-jongerenvoorzitter Raf Vermeire. Vermeire voert echter campagne als een bezetene, in de hoop als opvolger op de Europese lijst toch nog zijn echte politieke loopbaan te kunnen starten. Op de Vlaamse parlementslijst blijven James Taylor en Jos De Meyer op post. Daarmee zijn meteen alle CVP-standen netjes bediend, zodat het stemmenverlies voor de partij mogelijk beperkt blijft.

Bij de VLD staat de vraag centraal of het Verwilghen-effect zich ook op de andere lijsten van diens kieskring zal laten gevoelen. Verwilghen voert in eigen streek campagne samen met François Saeys (Kamer) en Marc Cordeel (Vlaanderen) met de redelijk hilarische slogan 'Wijzelf op de tweede, u op de eerste plaats'.

Ook op de eerste plaats staan Filip Anthuenis (Kamer) en Karel De Gucht (Vlaanderen). Anthuenis, die bij de vorige parlementsverkiezingen als nummer twee zijn kopman Verwilghen nog klopte in de voorkeurstemmen, zocht zich vier jaar vergeefs een voornaam in de Kamer. Toch hoeft hij weinig te vrezen, want de familienaam die hij deelt met zijn vader Georges (populair Lokers burgemeester die scoorde in eigen stad met een zero tolerance-beleid) en zijn oom Aimé (trainer van voetbalkampioen Genk), staat borg voor voldoende stemmen.

In de traditie van zijn vader huldigt Filip Anthuenis het traditionele volksliberalisme van het dienstbetoon. De bedachtzame Karel De Gucht is zijn tegenbeeld. Als intimus van VLD-voorzitter Verhofstadt en spraakmakend oppositielid in het Vlaamse Parlement geldt De Gucht als even ministeriabel als streekgenoot Verwilghen, met wie hij overigens een niet overdreven hartelijke relatie onderhoudt.

Agalev moet in staat geacht worden haar enige (Vlaamse) zetel te behouden, al moeten de groenen, zoals in veel kleinere kieskringen, altijd hopen op een gunstig apparenteringslot. Vlaams volksvertegenwoordiger Jos Stassen profileerde zich met het Doel-dossier en 'kreeg' de recente definitieve veroordeling van het polderdorp er bovenop. Of het Doel-dossier voor een grote stemmenverschuiving zal zorgen, valt evenwel te betwijfelen. Buiten de dorpsgrenzen blijft de animo over het dossier beperkt. In Beveren is er wel gemor, maar bevolking en politici beseffen er dat zij heel wat werkgelegenheid en lage gemeentebelastingen aan de bedrijvigheid op linkeroever te danken hebben.

Een vraag die alle genoemde kandidaten meer bezighoudt, is die naar de dreiging van het Vlaams Blok. Het Blok profiteert op de linkeroever maximaal van de uitstraling van zijn Antwerpse opmars en is er ook sterk in het straatbeeld aanwezig. Ook in Waas en Dender scoorde extreem-rechts bij vorige verkiezingen al hoger dan het landsgemiddelde, maar de vrees bestaat dat de rek nog niet uit het Blok-potentieel is.

De partij zou garen kunnen spinnen van de (intussen bedwongen) kleinstedelijke problemen met migrantenjongeren in Sint-Niklaas en Lokeren (waar het Blok in '95 nog stevig verloor na intern geruzie). Op weinig andere plaatsen slaagde het Blok er ook zo duidelijk in binnen te dringen in de tradioneel socialistische aanhang als in het Waasland, na de sluiting van de scheepswerf van Boel in Temse.

Zonder veel schaamte profileerde het Wase Blok zich voor het behoud van Doel, terwijl aan de overkant van de Schelde-oever de partijgenoten om ongebreidelde havenuitbreiding schreeuwen. Extreem-rechts komt in Waas en Dender makkelijk weg met die interne tegenstelling. Wie nog niet weet dat het Blok niet enkel met woordelijke argumenten in te dijken is, vindt hier misschien inspiratie.Bart Eeckhout

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234