Maandag 23/09/2019

analyse

Schimmig spel om FIFA-troon

Sepp Blatter. Beeld PHOTO_NEWS

Morgen sluit de inschrijftermijn voor kandidaten die baas bij de FIFA willen worden. UEFA-voorzitter Michel Platini - die bijna zeker de opvolger van Sepp Blatter zou worden - lijkt door zijn tijdelijke schorsing kansloos, maar wil van geen wijken weten. Voorlopig durft bijna niemand zich openlijk tegen hem keren. 

Het loopt tegen tien uur in de avond als Ramon Vega in de lobby van het Starling Hotel in Genève zijn longen leegblaast. De voormalige international, die met Zwitserland verloor van Nederland op het EK 1996, is tot op het bot gefrustreerd. Tevergeefs heeft hij geprobeerd de Europese bondsvoorzitters te overtuigen hem te steunen als kandidaat voor het FIFA-voorzitterschap. "Het systeem is door en door verrot", verzucht hij. "Als Platini niet opstapt, sleept hij ons allemaal mee in zijn val."

Maandag sluit de inschrijftermijn voor kandidaten die baas bij de FIFA willen worden. UEFA-voorzitter Michel Platini, tot voor kort vrijwel zeker de opvolger van Sepp Blatter, lijkt door zijn tijdelijke schorsing kansloos. Toch weigert hij te wijken. Het drijft Vega, en vele anderen, tot wanhoop. Platini heeft de Europeanen in gijzeling. Zolang het niet zeker is dat de Fransman voor langere tijd wordt geschorst en dus van het toneel verdwijnt, durven maar weinig landen zich tegen hem te keren. Ze weten dat zo'n afvalligheid als een boemerang in hun gezicht kan terugkomen.

UEFA-voorzitter Michel Platini. Beeld PHOTO_NEWS

Europa wil meer macht

Een paar uur eerder is in het nabijgelegen Nyon het crisisberaad van de UEFA afgelopen. De bondsvoorzitters hebben gedaan wat de top van de Europese voetbalunie wilde: ze laten de in opspraak geraakte voorzitter niet vallen. Aan journalisten wordt een verklaring uitgedeeld. Daarin staat dat Platini een eerlijke kans moet krijgen om zijn onschuld aan te tonen. Secretaris-generaal Gianni Infantino benadrukt dat de voorzitters unaniem met dat besluit hebben ingestemd.

De werkelijkheid is anders. Veel bestuurders vloeken inwendig en blijven bewust buiten het zicht van de pers. Vooral de West-Europeanen beseffen dat ze niet met goed fatsoen kunnen uitleggen waarom ze nog achter Platini staan.

Dat de corruptiecrisis bij de wereldvoetbalbond zou overslaan naar de UEFA, hadden de bondsvoorzitters wel voorzien. Met acht Europeanen heeft de UEFA een aanzienlijk aandeel in het door corruptie geplaagde dagelijks bestuur van de FIFA. Maar dat het zo snel zou gaan, hadden ze niet verwacht. Laat staan dat de hoofdverdachte hun voorzitter Platini zou zijn.

Al jaren probeert Europa meer invloed te verwerven in de wereldvoetbalbond. Doordat FIFA-voorzitter Blatter in juni zijn mandaat ter beschikking stelde, leek dat eindelijk te lukken. Achter de schermen had Platini zich al verzekerd van steun van het merendeel van de voetballanden. De verkiezing, op 26 februari 2016, leek een formaliteit.

Maar de voorlopige schorsing die de Ethische Commissie van de FIFA twee weken geleden uitsprak tegen Blatter en Platini zet alles op zijn kop. Zelfs als Platini door FIFA's commissie van beroep of het sporttribunaal TAS wordt vrijgesproken, is de kans klein dat het op tijd gebeurt om te kunnen meedoen aan de verkiezing. Om te voorkomen dat alle inspanningen niet voor niets zijn geweest, moet Europa op zoek naar een alternatieve kandidaat. Het probleem is: Platini staat dat niet toe.

Steunverklaringen

Om officieel te worden toegelaten tot de race voor het FIFA-presidentschap moeten kandidaten steunbrieven kunnen overleggen van minimaal vijf landen. Ieder van de 209 bij de FIFA aangesloten landen mag één steunbrief schrijven. Zo'n brief is niet meer dan een hulpmiddel voor kansdidaten om de kiesdrempel te overleven. Het verplicht een land niet om in februari op de door hun ingebrachte persoon te stemmen.

Menig kandidaat sneuvelt daardoor al bij voorbaat. Zo kwamen Blatters voormalige rechterhand Jérôme Champagne en oud-speler David Ginola brieven tekort om zich in de vorige presidentsverkiezing te mengen. De Braziliaanse oud-speler Zico kampt met hetzelfde probleem. Champagne heeft deze keer wel genoeg landen achter zich staan. Het zijn er acht, maakte hij gisteren bekend.

Vijf of acht brieven waren Platini niet genoeg. Volgens bronnen rond de FIFA verzamelde de Fransman de afgelopen maanden zo'n honderd steunverklaringen. Die zouden vooral afkomstig zijn uit Europa en Azië. De ervaring leert nu eenmaal dat veel werelddelen als een blok op dezelfde kandidaat stemmen. Het was een slimme zet van Platini, die zo een wildgroei van voorzitterskandidaten uitsloot.

Niet alleen het verkrijgen van steunbrieven maakt het potentiële FIFA-voorzitters moeilijk om mee te dingen in de wedloop. De wereldbond eist ook nog eens dat kandidaten minimaal twee van de laatste vijf jaar een actieve rol in het voetbal hebben gespeeld. Buitenstaanders zijn kansloos.

Met pijn in zijn hart kijkt Vega naar de corruptiecrisis die door het internationale voetbal trekt. Begin oktober werd hij benaderd door voetbalbonden met de vraag of hij zich kandidaat wilde stellen. Door wie? Dat wil hij niet zeggen. "Als ik dat vertel, breng ik mensen in de problemen. De cultuur in het voetbal maakt het onmogelijk. Ja, het is angst, dezelfde angst die de bonden ervan weerhoudt hun steun aan Platini in te trekken."

Tot maandag blijft de voormalige verdediger van Celtic en Tottenham doorgaan met zijn strijd. "Omdat er nu iedere dag iets gebeurt waardoor de kansen kunnen keren." De afgelopen dagen was hij in Zürich, waar de top van de FIFA bijeenkwam om de schorsingen van bestuursleden te bespreken. "Wie weet maakt de angst plaats voor realisme."

Maar, zoals wel vaker, is er bij de UEFA sprake van een ander soort realisme. Secretaris-generaal Infantino werd de laatste weken meermaals gesignaleerd in Dubai. Daar zou hij gesproken hebben met vertegenwoordigers van de Aziatische voetbalbond AFC.

Het doet het vermoeden rijzen dat de UEFA zijn pijlen gaat richten op AFC-voorzitter sjeik Salman bin Ebrahim al Khalifa, mocht Michel Platini voorgoed wegvallen als kandidaat. Geconfronteerd met die theorie valt Vega stil. "Als dat doorgaat, gaat er dus echt niks veranderen."

Jérôme Champagne. Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234