Maandag 18/10/2021

'Schijten ze op mijn kop, dan doen ze maar'

musical/opera

regisseur frank van laecke over 'she loves me', 'la traviata' en 'the prince of africa'

Regisseur Frank Van Laecke is deze maand niet weg te branden van de affiches. Vanavond gaat de musical She Loves Me in première bij het Koninklijk Ballet van Vlaanderen, op 22 november is het de beurt aan de Verdi-opera La Traviata in Vorst Nationaal. Ondertussen repeteert men in Zuid-Afrika voor zijn nieuwste musical, The Prince of Africa , waarin David Suchet, bij ons vooral bekend als Hercule Poirot, een van de hoofdrollen speelt. En toch komen we tijdens het gesprek op nog iets helemaal anders uit: de wetten van de Britse sitcom.

Antwerpen

Van onze verslaggever

Wilfried Eetezonne

'Dat doe ik nog het liefste: decors bedenken", zegt Frank Van Laecke en hij maakt draaiende bewegingen met zijn handen. We staan achter het decor van She Loves Me en straks moet dat decor, een parfumeriewinkel in art-decostijl, diezelfde bewegingen maken. "Dit heb ik samen met ontwerper Paul Gallis op bierviltjes zitten tekenen in Italië", zegt hij.

Italië, Duitsland, Spanje, Oeganda, Zuid-Afrika: Van Laecke reist wat af. Voor het interview is hij net terug uit Keulen, waar hij de figuranten heeft gecast voor de Duitse speelperiode van La Traviata. Morgen vertrekt hij naar Londen om te repeteren met David Suchet, die de rol van de verteller zal spelen in zijn nieuwste musical, The Prince of Africa, die hij creëerde samen met Dirk Brossé, met wie Van Laecke ook de musicals Sacco en Vanzetti en Kuifje maakte, en het African Childrens Choir, dat met weeskinderen werkt. Ook het Gentse figurentheater van Luk De Bruycker werkt mee aan de musical, die tegelijk een ontwikkelingsproject is.

De musical gaat over een achtjarig Afrikaanse jongetje dat opgroeit bij pleegouders in Engeland. Als hij zich vragen stelt over zijn roots, vertrekt het gezin naar Afrika. Tijdens een storm komen zijn adoptieouders om en spoelt de uk aan op een strand. Van een mysterieuze man leert hij in zes dagen tijd overleven. Op de zevende dag moet hij een keuze maken: met een schip terug naar het Westen of blijven.

"Ik heb het in één gulp geschreven nadat ik enkele dagen met deze kinderen in Oeganda had gewerkt en hun situatie had leren kennen. Het moest eruit. Hiermee willen we de wereld rond. Het geld moet de kinderen helpen studeren. Er is één voorwaarde: als ze later werk hebben, moeten ze zich in welke branche dan ook voor een deel inzetten voor de volgende generatie kinderen. Wordt een van hen architect, dan zal hij mee een school moeten bouwen."

Maar Kaapstad is toekomstmuziek. Eerst is er nog She Loves Me, de kamermusical uit 1963 die zich baseerde op het stuk Parfumerie van Miklos Laszlo. In een parfumerie werken George en Amalia, die zonder het van elkaar te weten anonieme pennenvrienden zijn. In hun brieven bloeit de liefde op, in het echte leven kunnen ze elkaar niet luchten. Ernst Lubitsch verfilmde het oorspronkelijk stuk als The Shop around the Corner (1940) en in 1998 kwam er een moderne versie met de Tom Hanks-Meg Ryan-film You've Got Mail. In 1963, het jaar van kanonnen als Hello Dolly en Funny Girl, flopte de musical. In 1993 werd de musical herondekt en werd de show vooral in Londen een succes.

Als Frank Van Laecke over zijn regie vertelt, lijkt het alsof hij een geldschieter wil overtuigen. Hij wil je lekker maken voor zijn show. Soms verheft hij zijn stem als het spannend wordt, soms klinkt er een snik in. Hij ontleedt, zoekt, wroet en voegt toe als hij dat nodig vindt. "Dat deze musical in Londen succes had, is niet verwonderlijk. Ik zie er overal de wetten in van de Britse sitcoms", legt hij uit. "Het zit hem in de ontwikkeling van de personages en hoe ze elkaar kruisen. Je hebt de hoofdlijn, de relatie tussen George en Amalia, en daarnaast heb je de nevenpersonages die voor zijlijnen zorgen. Daardoor kun je snel afwisselen van verhaallijn. Alle personages hier hebben een geheim, wat typisch is voor sitcom. Het personage van Sipos (een van de winkelbediendes, WE) heb ik een geheim meegegeven. Hij is normaal gezien een brave huisvader. Maar ik geloof dat niet. In de schriftuur klopt het niet. Ik zie in hem geen getrouwd man. Hem heb ik homo gemaakt. Is dat tendentieus? Ik vind van niet. We maken er niet meer van dan het is."

In het verleden schreef hij scenario's voor de succesvolle serie FC De Kampioenen en de flop Hotel Hotel. Hij heeft er zijn vak mee geleerd. "Daardoor heb ik met vallen en opstaan geleerd hoe je iets helder moet vertellen. Vandaar dat ik zo analytisch werk of het nu een musical is of La Traviata." Van Laecke heeft al wat spektakelopera's gemaakt voor de commerciële producent Music Hall: La Bohème, Carmen en vorig jaar Nabucco. Ze vinden hun weg naar Madrid, Barcelona, Lissabon en Keulen. Eigenlijk stond dit jaar Puccini's Tosca op het menu. "Er bestaat zoiets als mijn wenslijstje en dat van de internationale kopers. Niet alle opera's zijn overal even bekend of populair. In Keulen kent men La Bohème minder goed dan La Traviata. We hebben toen minder kaartjes verkocht dan elders. In Lissabon hebben ze liever La Bohème dan Nabucco. Ik schrok daar zelf ook van, maar er is toch ook een verschil tussen het operapubliek in Antwerpen en Gent.

"Wat is de meerwaarde van zo'n opera in een arena? Geen, maar het is ook niet minderwaardig. Op het vlak van akoestiek heb je een reden om opera niet in Vorst te doen. Ook de afstandelijkheid kun je weinig verhelpen. Aan de andere kant kan de mise-en-scène af en toe meer impact hebben in een arena dan op een traditionele scène. Dat vind ik de uitdaging. Dat geldt niet voor elke opera. Als de man in de straat aan Aida denkt, ziet hij de triomfmars met olifanten en kamelen, terwijl Aida eigenlijk een intieme opera is."

Dat geldt ook voor La Traviata, dat het verhaal vertelt over de courtisane Violetta die haar geliefde Alfredo moet laten vallen omdat diens vader een eind wil zien aan hun schandelijke relatie. Uiteindelijk zal hij haar weer in de armen sluiten als ze stervende is. De massascènes zijn op enkele vingers te tellen. Hoe pak je zoiets aan voor een spektakel? Van Laecke begint opnieuw aan een enthousiast verhaal. "Ik wil het verhaal vertellen van een vrouw die haar levensweg zoekt, maar niet vindt. De hele arena is een opslagplaats van met lakens bedekte meubels. Tijdens de ouverture komt Alfredo op. Is het zijn moed of is het zijn verdriet die hem dwingt om in zijn verleden te graven? Hij neemt een laken weg. Wat ziet hij? Het portret van Violetta in goede tijden zoals hij haar ontmoette. Daar begint de flashback. In het laatste bedrijf sterft ze terwijl er buiten een carnavalstoet voorbijtrekt. De stoet komt op en ze nemen hun Venetiaanse maskers af. Eronder zien we doodskoppen. Het zijn de schimmen aan de andere kant van de Styx die op haar wachten." Hij pauzeert en dan: "Je hebt dus geen kamelen nodig om dit verhaal op een gestileerde manier te vertellen."

Er worden in zijn regie negentiende-eeuwse kostuums gebruikt. Verdi wou zijn La Traviata opgevoerd zien in hedendaagse kostuums. Worden hier de wensen van de componist gevolgd? Of speelt Van Laecke in op de smaak van het brede publiek dat van grootse kostuums houdt? "Ik doe geen concessies aan het grote publiek", zegt hij. "Nabucco was een hedendaagse enscenering en La Traviata wilden we aanvankelijk ook hedendaags maken. We raakten er echter niet uit. Als het meerwaarde oplevert, doe ik dat meteen, maar anders niet. Dat is misschien het enige verschil tussen mij en Dirk Brossé. We zijn de beste vrienden en ook kritisch voor elkaar. Dirk durft wel eens plots atonale passages te componeren omdat hij de liefhebbers van de hoge kunst wil plezieren. Ik gooi het dan steeds in de vuilnisbak. Je moet niet werken voor mensen die toch niet komen kijken. Ik ben daar een stap verder in en wil niet tot kliekjes behoren, want je kunt niet goed doen voor iedereen. Als ze op mijn kop willen schijten, dan doen ze maar."

She Loves Me gaat vanavond in première en reist tot 28 februari door Vlaanderen en Nederland. Info en kaartjes: 03/203.95.85 of www.koninklijkballetvanvlaanderen.be. La Traviata speelt van 22 tot 24 november in Vorst Nationaal. Info en kaartjes: 0900/00.991 of www.musichall.be

'In 'She Loves Me' zie ik alle wetten van de Britse sitcom'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234