Zondag 16/05/2021

NieuwsUber

Schijnzelfstandigheid aangepakt: minimumloon voor tienduizenden Britse chauffeurs van Uber

null Beeld AFP
Beeld AFP

Uber gaat zijn Britse chauffeurs minimumloon, pensioen en vakantiegeld betalen. Zij zullen voortaan worden geclassificeerd als ‘workers’, een werkvorm die tussen een zelfstandige en werknemer in zit.

Het is de grootste aanpassing aan het traditionele arbeidsrecht die het techbedrijf ooit heeft gedaan. De aankondiging volgt een maand na de uitspraak van het Britse Hooggerechtshof. Dat oordeelde in een zaak die werd aangespannen door 35 Uber-chauffeurs dat de platformwerkers geen zelfstandigen zijn, maar recht hebben op minimale arbeidsvoorwaarden.

Het vonnis was een klap voor het Amerikaanse techbedrijf: het Verenigd Koninkrijk is met 70.000 chauffeurs de grootste Europese markt. De hogere loonkosten die met de nieuwe werkstatus zouden komen, zouden het bedrijfsmodel weleens flink onder druk kunnen zetten. Uber haastte zich na de uitspraak dan ook te zeggen dat die zich uitsluitend toespitste op “een klein aantal chauffeurs die de Uber-app gebruikten in 2016". Maar uit angst voor meer juridisch geharrewar gaat het platform nu dus toch overstag.

Dat wil zeggen gedeeltelijk: Uber gaat het minimumloon namelijk alleen garanderen over de tijd dat chauffeurs daadwerkelijk ritten rijden, niet voor de momenten waarop zij zijn ingelogd op het platform, zoals de rechter wilde. “Een sigaar uit eigen doos”, noemt hoogleraar arbeidsrecht Evert Verhulp van de Universiteit van Amsterdam de stap daarom. “Dat minimumloon verdienen ze toch al tijdens de ritten, het probleem zit hem juist in de wachttijd waarin ze niets verdienen.” Volgens een Amerikaans onderzoek zouden chauffeurs eenderde van hun werktijd kwijt zijn aan wachten.

Dat verklaart wellicht waarom Uber geen significante effecten verwacht van deze wijziging op de verdiensten over komend kwartaal. Volgens een Uber-woordvoerder is voor deze aanpak gekozen omdat een deel van de chauffeurs op meerdere apps tegelijk online is en Uber daarom geen zeggenschap over hen heeft. “Maar ik denk dat dit wel degelijk een belangrijke stap is”, stelt hij. “Met name voor chauffeurs die hebben aangegeven meer bescherming te willen terwijl ze hun flexibiliteit behouden.”

De positie van Uber-chauffeurs staat wereldwijd al jaren ter discussie. Volgens het techbedrijf zijn zij zelfstandige ondernemers. Maar vakbonden, verschillende buitenlandse rechters en overheden stellen dat er sprake is van een verkapt dienstverband. De Uber-chauffeurs werven immers niet hun eigen klanten en bepalen niet hun eigen prijzen en arbeidsvoorwaarden. Dat doet het algoritme van Uber.

De Britse rechter was zeker niet de eerste die zich boog over de status van Uber-chauffeurs. Onder meer in Frankrijk, Zwitserland en Amerika stond het techbedrijf al in het beklaagdenbankje. In Californië, de thuisstaat van Uber, leidde dat tot een opmerkelijke juridische strijd. Nadat de rechter op basis van nieuwe arbeidsmarktwetgeving had bepaald dat Uber en concurrent Lyft hun chauffeurs in dienst moesten nemen, schreven die bedrijven zélf een nieuw wetsvoorstel. Die zogenoemde ‘Prop 22’ werd tijdens de presidentsverkiezingen voorgelegd aan de inwoners van de staat. De platformen pompten 200 miljoen dollar in hun ‘ja’-campagne. Het bleek niet voor niets: 58 procent van de Californiërs stemde voor. Als onderdeel van die overwinning bood Uber zijn chauffeurs een aantal nieuwe voordelen, waaronder een ziektekostenverzekering. Een deel van die kosten wordt doorberekend aan de klanten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234