Zondag 27/09/2020

Opinie

Schengen moet een blijver zijn

Controle aan de grens tussen Frankrijk en Italië.Beeld reuters

Peter Vanham is auteur en mediastrateeg bij het Wereld Economisch Forum. Hij schreef deze bijdrage in eigen naam.

Een goed verstaander heeft maar een half word nodig. En dus was het even schrikken toen Duits president Joachim Gauck vorige week in Davos zei dat het onethisch zou zijn om het aantal vluchtelingen in Europa niet te beperken. Of toen Nederlands premier Mark Rutte zei dat Europa nog 6 tot 8 weken heeft om Schengen te redden.

Beide statements gaven één ding heel duidelijk aan: Europa heeft de vluchtelingencrisis niet onder controle. En zolang dat het geval blijft, zal dus ook de donkere Schengen-wolk over Europa blijven hangen: steeds meer landen die hun grenzen tijdelijk of definitief sluiten, wat uiteindelijk kan leiden tot de dissolutie van het akkoord over vrij verkeer van personen, en op die manier ook de kern van het Europese eenmakingsproject.

Maar zo'n vaart zal het niet lopen, daar waren politici en bedrijfsleiders het in Davos over eens, en daar zullen ze het er in de komende weken in Europa ook over eens worden. De uitspraken van Gauck en Rutte zijn uiteindelijk niets meer dan zetten in een politiek schaakspel. Het zijn zijwaartse of zelfs achterwaartse bewegingen die enkel de bedoeling hebben om de tegenstanders van de EU en Schengen uiteindelijk schaakmat te zetten.

Peter Vanham.Beeld Swa Van Damme

De contouren van hoe men dat wil bereiken op politiek vlak zijn duidelijk: financiënminister Schauble van Duitsland stelde voor om een Marshallplan voor het Midden-Oosten op te stellen. Lees: Turkije, Libanon, en andere Jordanië's geld geven om meer vluchtelingen op te vangen in hun landen, en zo de toestroom in Europa beperkt te houden. Dat moet een heronderhandeling van de Dublin-akkoorden over de spreiding van vluchtelingen makkelijker maken. Ten slotte worden ook nationalistische reflexen zoals de sluiting van grenzen in de kiem gesmoord.

Maar toch is er onder bedrijfsleiders, wat Schengen betreft, nog steeds ook angst. Net zoals er ook angst is over de economie en over het Midden-Oosten. Politici hebben geen wonderoplossing voor alles. Ze zijn ook op de lange termijn niet zeker van hun job: de populistische reflexen in Frankrijk, Duitsland, het VK en de VS zijn echt een hoofdzorg voor het bedrijfsleven. Niet dat Le Pen president zal worden in Frankrijk of Pegida Duitsland zal overnemen. Maar de stoel van "redelijke" politici is toch serieus wankel. Je bent ook geen goede bedrijfsleider als je je niet op alle scenario's voorbereidt. En dus is aanval is de beste verdediging. Bedrijfsleiders beseffen dat ze meer het heft in eigen handen moeten nemen - uit eigenbelang, overtuiging, of beide.

Het was daarom dat Hamdi Ulukaya, de CEO van yoghurtmaker Chobani, een bedrijfsfonds startte voor de opvang van vluchtelingen. En het was daarom dat Alain Dehaze, de nieuwbakken CEO van Adecco, een oproep deed om de wetgeving inzake het tewerk stellen van vluchtelingen aan te passen. Bedrijven zijn allen individueel misschien maar radertjes in het mechanisme van de economie en maatschappij, maar indien ze allemaal hun bijdrage leveren, kunnen ze wel een positieve impuls geven. En dat is nodig.

Want Schengen mag niet sterven. Nooit.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234