Vrijdag 22/01/2021

Scheepjes verwelken, lachen vergaat

Een grappige maar vreemde kijkervaring, een beetje als een te lange opeenvolging van op zich leuke cartoons

recensie l The Life Aquatic (with Steve Zissou) HHH

Jan Temmerman

In het Italiaanse kustplaatsje Loquasto gaat Adventure No. 12: The Jaguar Shark (Part 1) in première, de nieuwe documentaire van de bekende oceanograaf-filmmaker Steve Zissou (Bill Murray). Op de receptie achteraf maakt Steve kennis met de jonge piloot Ned (Owen Wilson), die wel eens zijn zoon zou kunnen zijn. Maar misschien ook niet.

En er gebeurt die avond nog wel meer. Zo worden er pertinente vragen gesteld over die 'jaguarhaai'. Steve laat zich echter niet zomaar uit zijn lood slaan. Natuurlijk bestaat die haai! Het exemplaar dat in Part 1 (heel eventjes en vaag) te zien was, is trouwens verantwoordelijk voor de dood van zijn medewerker en beste vriend Esteban. Daarom is Steve vastbesloten opnieuw op expeditie te vertrekken. Hij zal de dodelijke haai opsporen, filmen én doden.

Zo samengevat leest de proloog van The Life Aquatic (with Steve Zissou) als het vertrekpunt voor een of andere maritieme avonturenfilm, maar dat was niet wat regisseur Anderson in het achterhoofd had. De film lijkt enerzijds een soort hommage aan Jacques-Yves Cousteau - de rode mutsen van de bemanning zijn uiteraard geen toeval. Anderzijds is het zo'n excentrieke tragikomedie dat het dankwoord aan de Cousteau Society en de mededeling dat die hoegenaamd niet betrokken was bij het maken van de film, absoluut niet overbodig is.

Steve Zissou vraagt meteen zijn 'mogelijke' zoon Ned mee op expeditie. Eerder had hij op Neds vraag waarom hij nooit contact gezocht had, geantwoord: "Omdat ik vaders haat en er zelf nooit een wilde zijn." Zo'n dialoog lijkt thuis te horen in een Bergman-drama, maar als je daarbij Murrays vermoeide, treurige-clowngezicht ziet, twijfel je of nu moet lachen of huilen.

Er is nog meer volk op expeditieschip Belafonte. De zwangere journaliste Jane Winslett-Richardson (Cate Blanchett) wil een reportage over Zissou maken. Vooral diens bejaarde producer Oseary Drakoulias (Michael Gambon) vindt dat een uitstekend idee, aangezien het toch al een tijdje geleden is dat documentairemaker Zissou nog een commerciële hit heeft afgeleverd. Er is de Braziliaanse veiligheidsexpert Pelé dos Santos (Seu Jorge), die de bemanning op tijd en stond vergast op Bowie-liedjes in het Portugees. Er is de Duitse ingenieur Klaus Daimler (Willem Dafoe), die zo met zijn kapitein dweept dat hij zelfs een beetje jaloers wordt op 'zoon' Ned. En, last but not least, er is Eleanor Zissou (Anjelica Huston), Steves even briljante als ijskoude echtgenote en vice-voorzitter van de Zissou Society.

Hebben we nu iedereen gehad? Natuurlijk niet, maar het geeft je wellicht wel een beeld van de wilde fantasie die scenarist-regisseur Anderson in dit extravagante verhaal gestopt heeft. We hebben nog niet eens vermeld dat er ook sprake is van piraten, stormen - beelden van een hotelruïne op een tropisch eiland hebben een onbedoeld hoog tsoenamigehalte - en een hautaine concurrent, de rijke oceanograaf Alistair Hennessey (Jeff Goldblum) met een crew die zo uit de Hitler Jugend lijkt geselecteerd.

Uiteindelijk is The Life Aquatic een grappige, zij het nogal vreemde kijkervaring. Het verhaal is exuberant en gaat zowat alle kanten uit. Er is de jacht op de haai, die voor een wraakmotief zorgt. Er is de manier waarop Zissou in het reine tracht te komen met zijn onverwachte vaderschap. Er is zijn wanhopige poging om het succes van weleer, en daarmee misschien zijn zelfrespect, terug te vinden. Er is sowieso nog een heleboel anarchie en zelfs letterlijk 'geanimeerde' kleurrijke zeefauna (zoals een sprookjesachtige zeepaardje en dansende krabben).

Even exuberant als het verhaal zijn de excentrieke personages, die niet lijken te beseffen (of gewoon niet willen weten) in welke absurde en (bewust) artificiële situaties ze telkens weer verzeild geraken. Een typisch voorbeeld van Andersons even gedetailleerde als gekunstelde aanpak zijn de scènes waarbij het decor van de Belafonte in dwarsdoorsnede gebruikt wordt. Als kijker aarzel je het grootste deel van de tijd tussen grappig ongeloof en geamuseerd onbegrip bij zoveel exuberante verbeelding. Het nadeel is dat zo'n fragiele combinatie niet onbeperkt houdbaar is. Het is zo'n beetje als een te lange opeenvolging van op zich leuke cartoons. Na verloop van tijd is alleen leuk niet leuk meer.

Regie Wes Anderson Vertolking Bill Murray, Owen Wilson, Cate Blanchett, Anjelica Huston, Willem Dafoe, Seu Jorge, Jeff Goldblum, Michael Goldblum, Bud Cort Land VS Speelduur 118 minuten

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234