Zaterdag 12/06/2021

Schavuiten

Charles Gayle, icoon van de freejazz, krijgt straks op het Vision Festival in New York een prestigieuze Lifetime Achievement Award. Een teken dat vrije improvisatie vandaag hoogdagen beleeft? Niet iedereen is het daarmee eens.

Het verhaal van Charles Gayle is bekend. De nu 75-jarige zwarte saxofonist belandde eind jaren 60 in New York City. Het was een scharniermoment in de jazzgeschiedenis. De freejazz was net over haar hoogtepunt heen. John Coltrane was dood, Albert Ayler zou niet lang daarna gaan, Miles Davis wees de weg naar fusion en jazzrock. In die context kreeg de wilde Gayle geen speelkansen, ondanks zijn talent en de warme gloed van zijn uitzinnige spel. Als straatmuzikant knoopte hij in de metro met aalmoezen de touwtjes aaneen, tot een volgende generatie experimentalisten hem oppikte: de scene rond de Knitting Factory, toen nog thuisbasis van John Zorn en co. Sindsdien wordt Gayle door het leven wat meer verwend, en dat zonder toegevingen te doen op muzikaal vlak.

Tegen regelneverij

De Knitting Factory is allang niet meer dat avontuurlijke hol op de Lower East Side, maar er zijn andere speelplekken die vrije improvisatie omarmen, niet alleen in New York. Toch lijkt niet iedereen overtuigd. Een tijdje terug maakte Richard Thomas (een oude strijdmakker in de zogenaamde niet-idiomatische vrije improvisatie) zich in The Wire druk over de nakende dood van het genre. Hij had het dan vooral over de Londense situatie, waar volgens hem de torenhoge huurprijzen, de financiële crisis, de regelneverij en de culturele recuperatie van de avant-garde de geest uit de fles hebben gehaald. Gladde podia (Cafe Oto en The Vortex) en opgeblonken festivals (ATP) moeten op de schop, vindt hij. De scène moet weer echt alternatief en hyperactief worden.

Zit Thomas zelf te slapen? Op het internet wemelt het van activiteit rond vrije improvisatie. Van bottom-up initiatieven, ook, die op de een of andere manier de regelneverij weten te trotseren. Sommige van die initiatieven worden zelfs door het gesubsidieerde circuit opgepikt. Zo nodigt Vrijstaat O in Oostende deze week de Gentse schavuiten van El Negocito Records uit. Zij presenteren er het intrigerende duo van Eric Thielemans en Seppe Gebruers en een soloconcert van Fabian Fiorini. Daarna mag Charles Gayle de klanken van zijn tenorsax draperen over de drums van Giovanni Barcella en de contrabas van Mano Cabras. Smullen.

Zaterdag: Soulmate Sessions met het Charles Gayle Trio, Fabian Fiorini en Antiduo. (www.vrijstaat-o.be)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234