Maandag 06/07/2020

Scharnier tussen tederheid en vulgariteitBoekverfilming l De helaasheid der dingen

Vanavond opent De helaasheid der dingen de 36ste editie van het Filmfestival Gent. Wie overweegt om in smoking of avondkleed naar deze erg ruige maar ook komische en exuberante tranche de vie van het marginale Vlaamse dorpsleven te gaan kijken, zal zich meer dan waarschijnlijk overdressed voelen. Maar laat dat de pret vooral niet drukken.door Jan Temmerman

Regie: Felix van GroeningenMet: Koen De Graeve, Kenneth Vanbaeden, Valentijn Dhaenens, Wouter Hendrickx, Johan Heldenbergh, Bert Haelvoet, Gilda De Bal, Natali BroodsDuur: 108 min.

Dit is de derde speelfilm van regisseur Felix van Groeningen, naar de gelijknamige en deels autobiografische succesroman van Dimitri Verhulst. Het kan een beetje vergezocht en misschien zelfs onbeleefd lijken om hen met de brallerige broers Strobbe uit Reetveerdegem te vergelijken, maar feit is dat de verfilming van De helaasheid der dingen hoe dan ook het werk is van een (h)echte clan. Het betreft hier inderdaad, na Steve + Sky en Dagen zonder lief, de derde samenwerking tussen Van Groeningen, producent Dirk Impens, cameraman/DOP (director of photography) Ruben Impens en monteur Nico Leunen. Inmiddels maakt componist Jef Neve (met twee films van de drie) ook al zo’n beetje deel uit van deze artistieke familie.

Bitterheid en tristesse

Of deze filmfamilie het in een zuipwedstrijd van de Strobbebroers zou halen, valt af te wachten, maar doet hier verder niets ter zake. Wél belangrijk is dat zij, in tegenstelling tot Marcel ‘Celle’ Strobbe, Lowie ‘Petrol’ Strobbe, Pieter ‘Breejen’ Strobbe en Koen Strobbe, wél graag de handen uit de mouwen steken en keihard aan deze film hebben gewerkt. Het resultaat is ernaar.Het verhaal zal inmiddels wel bekend zijn. In De helaasheid der dingen blikt schrijver Gunther Strobbe met gemengde gevoelens - en dat is absoluut een understatement - terug op zijn toch wel erg turbulente en chaotische, door de alcoholdampen van zijn flierefluitende vader en nonkels overheerste jeugd in het dorp Reetverdegem.Die raamstructuur - die enerzijds de voice-over bevat waarmee de auteur commentaar levert op de diverse perikelen van de elfjarige Gunther en anderzijds ook meer hedendaagse scènes waarin de volwassen schrijver worstelt met de afwijzing door uitgeverijen maar ook met zijn onwelkome vaderschap - werkt uitstekend om de ‘gemengde gevoelens’ te illustreren. Bij de volwassen Gunther is niet meteen sprake van nostalgie maar veeleer van bitterheid en tristesse. Maar tegelijk is de terugblik ook eerlijk genoeg om te tonen dat de jonge Gunther zich ook wel amuseert, al was het maar omdat hij op dat moment nog niet beseft dat de familie Strobbe niet bepaald de meest pedagogisch verantwoorde omgeving is om op te groeien, ondanks de even hulpeloze als hardnekkige pogingen van meetje om het zootje ongeregeld dat zij op de wereld gezet heeft op betere gedachten te brengen. In feite concentreert de film zich als coming-of-ageverhaal op een scharniermoment in het leven van de jonge Gunther (debutant Kenneth Vanbaeden, die een echte castingvondst blijkt te zijn), vermits hij zich toch stilaan begint te realiseren dat hij voor zijn latere leven misschien wel iets anders op het oog heeft dan zomaar in de voetsporen van de vorige en eigenlijk verloren generatie te stappen. Maar zo’n keuze zal pijn doen. En zonder de clanwarmte kan de grote de wereld ook kil en eenzaam zijn.Dat paradoxale evenwicht tussen baldadige euforie en stille wanhoop, tussen vulgariteit en tederheid weet Van Groeningen erg goed te vatten door zijn energieke vertelstijl, die voortgestuwd wordt door een dynamische cameravoering (in scoop!) en een subtiel gebruik van diverse kleurengamma’s en - last but not least - door de naturalistische vertolkingen van de ensemblecast.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234