Zondag 17/01/2021

Schaamrood op de wangen

Honderdvijftig staatshoofden hebben op dag één het belang van de klimaatconferentie benadrukt. 'Een van onze grootste vijanden is het cynisme', besluiten ze. Voor België klinkt dat extra relevant: ngo's geven ons de titel 'fossiel van de dag', vanwege het uitblijven van een klimaatakkoord. Barbara Debusschere in Parijs

"Een Belgische vlag? Die komt er niet in." Weervrouw Jill Peeters, als klimaatexperte mee met de Belgische ploeg, heeft de nationale driekleur mee in een poging ons gekneusde imago op te krikken op deze internationale megatop. Maar dat is zonder de veiligheidsmensen gerekend. Ook Al Gore moet hier alle etappes van de toelatingsprocedure ondergaan.

Uiteindelijk mag de vlag toch mee. Peeters hangt ze op in het Belgische paviljoen. "Het zal nodig zijn", zegt ze. Want terwijl staatshoofden van onder meer Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië, China en de VS hier hun extra inspanningen benadrukken, heeft ons land geen klimaatfinanciering toegezegd en is er nog altijd geen akkoord over de verdeling van de klimaatdoelstellingen tot 2020.

Dat blijkt extra pijnlijk wanneer onze delegatie de ronkende openingsspeeches van Frans president François Hollande, VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon en Frans buitenlandminister Laurent Fabius aanhoort. "Jullie beginnen aan de belangrijkste morele taak tegenover de wereld", zegt Ban tegen de honderdvijftig staatshoofden die vandaag hun opwachting maken. Fabius: "De keuze is aan jullie. Een wereld die voor de mens onleefbaar wordt of één waarin de generaties na ons nog kunnen leven. Zij zullen oordelen over wat hier uit de bus komt." Hollande vraagt de 'muur van onverschilligheid' af te breken.

Barack Obama kondigt nieuwe financiële toezeggingen aan en lijst zijn recente ambitieuze klimaatacties op. "Het is mogelijk de wereld te vergroenen, die evolutie is aan de gang." De Amerikaanse president waarschuwt ook voor 'te laat komen' en 'cynisme'.

"Dat klinkt als een boodschap voor ons", grapt een van de Belgen. Omdat ons land geen akkoord heeft over de vorige afspraken en daardoor ook nog eens zonder financiële engagementen naar de top komt, krijgen we van ngo's al meteen de titel 'fossiel van de dag' toegekend. Een blamage.

Depressief

"De Belgische houding is het tegenovergestelde van wat we hier van rijke landen nodig hebben, en dit verzwakt de geloofwaardigheid van de EU in de onderhandelingen", verduidelijkt Climate Action Network, dat de prijs uitreikt.

De delegatie neemt het niet persoonlijk en staat niet depressief aan de start. "We hebben er zin in, zoals altijd." De specialisten geven toe dat andere landen hen op de slechte positie kunnen aanvallen en dat klimaatfinanciering essentieel is als pasmunt. Een gebrek aan engagementen schaadt het vertrouwen, en reuzen als China en de VS hebben België daarop aangesproken.

"Op een klimaattop moet je altijd opletten niet in cynisme te vervallen", zegt delegatiehoofd Peter Wittoeck, die de speech van Obama heeft gemist. "Maar je kunt ons verhaal ook omdraaien. De druk is nu zo groot dat dat interne akkoord er wel moet komen."

Ondertussen dekken zowat twintig Belgische experts alle deeldomeinen van de onderhandelingen af op Europees niveau, in multilateraal overleg en tijdens diplomatie in de wandelgangen. "Het is een ingewikkelde puzzel van complexe thema's, waarvan de stukken de hele tijd veranderen. Maar iedereen hier is stevig getraind", zegt Wittoeck. En dat levert ons land binnen het interne ecosysteem van deze onderhandelingen al jaren punten op.

Afrikanen bijstaan

De ambtenaren werken ook mee aan side events, zoals een sessie over het meten en verifiëren van klimaatinspanningen. "Wij zijn daarin gespecialiseerd, maar Afrikaanse landen hebben vaak niet eens ambtenaren hiervoor, dus we staan hen bij", stelt Wittoeck. "De beste manier om het hoofd niet te laten hangen, is zien hoe het Belgische team op het wereldtoneel kennis en expertise bijdraagt. Laat die vlag maar hangen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234