Maandag 18/10/2021

Scandinavië scoort

Functionele mode ligt nog altijd goed in de markt, met dank aan een Scandinavische wind die in onze richting waait. Eerst functie, dan stijl, is bij het Zweedse merk Filippa K al twintig jaar het motto. De verjaardagscollectie brengt enkele favorieten opnieuw uit, en die zijn nog opvallend eigentijds. 'We're not retro, we're modern.'

Het hoofdkwartier van Filippa K in Stockholm ligt vlak aan het water. In een sneeuwwitte hal lopen stijlvolle werknemers af en aan om in de aanpalende keuken koffie te halen. Overal zie je grote vazen met bolle, witte pioenrozen, de favoriete bloemen van het merk.

Ontwerpen doet bezielster Filippa Knutsson hier al een tijdje niet meer. Aan het hoofd staat nu Nina Bogstedt, die samen met haar designteam elk seizoen moderne silhouetten uittekent. Hier krijgt het begrip eenvoud al twintig jaar vorm in rustige kleuren en strakke lijnen. Denk aan fijne grijze wollen truitjes, stevige witte T-shirts en smalle marineblauwe broeken. Soms wordt er gespeeld met een opvallende print of een sprekende kleur, maar het grootste deel van de collectie bestaat uit doorgedreven basics.

Filippa K is dan ook het schoolvoorbeeld van de onnavolgbare Scandinavische stijl die de laatste jaren steeds populairder wordt. Het Zweedse Cos, het Deense Won Hundred of Designers Remix: het zijn maar enkele voorbeelden van Noord-Europese merken die internationaal duidelijk aanslaan. Bogstedt: "Het is simpele kledij, niet moeilijk om te begrijpen. Noem het ongecompliceerd en tijdloos. Hoewel ik niet zozeer geloof in één Scandinavische stijl, zie ik wel overeenkomsten op vlak van draagbaarheid en functionaliteit."

Filippa K werd twintig jaar geleden geboren uit noodzaak: de Zweedse Filippa Knutsson wilde basisstukken ontwerpen die zij en haar vriendinnen niet in winkels konden vinden. Kledij moest in de eerste plaats functioneel zijn, pas daarna werd nagedacht over stijl. Die filosofie blijft tot vandaag ongewijzigd.

"We nemen onszelf, de ontwerpers, steeds als referentie. Wat hebben we dit seizoen nog nodig? Onze mannelijke collega's komen bijvoorbeeld met de fiets naar het werk en nemen graag hun laptop mee. Dan bedenken wij daarvoor een praktische en stijlvolle rugzak."

Nina Bogstedt klinkt vastberaden: elk kledingstuk moet een duidelijk doel hebben. "Wanneer zul je dit kleedje dragen? We gaan uit van drie scenario's: werken, uitgaan en thuis relaxen. We willen niet zomaar een mooie collectie ontwerpen." Reden daarvoor is het ijveren voor tijdloosheid: basisstukken waar je jarenlang plezier aan kunt beleven.

Makkelijk combineren

Nina Bogstedt noemt het een kalmere manier van mode maken. "Ik heb het gevoel dat steeds meer mensen het beu zijn om zomaar kledij weg te gooien en elk seizoen een volledig nieuwe garderobe aan te schaffen omdat een andere trend zich weer aandient. We vinden het essentieel dat je onze kledij makkelijk kunt combineren met wat je al hebt. Door de jaren heen kun je zo op een rustige manier een eigen collectie opbouwen. Je persoonlijkheid en hoe je alles weet te combineren, bepaalt je uiteindelijke look. Niet de trendregels die elk seizoen gedicteerd worden.

"Je hoeft niet te schreeuwen om een modestatement te maken. Dat ligt trouwens ook niet in onze aard, Scandinaviërs hebben geen fel temperament. Misschien is dat wel de Scandinavische mode waarover de buitenwereld het heeft. Wij gaan liever voor een constante stijl in plaats van opvallende trends."

Investeren in tijdloze stukken is de boodschap. Filippa K noemt het 'wardrobe essentials'. "Goede basics gaan voornamelijk over comfort en eenvoudigheid. Ze zijn gemakkelijk combineerbaar en je voelt je er goed in. Ze groeien snel uit tot je favoriete stukken omdat je ze het vaakst kunt dragen."

Het zijn basics die door kleine aanpassingen uitgroeien tot een volwaardig en opvallend kledingstuk. Ook dat typeert de Scandinavische stijl. Een eenvoudig wit T-shirt krijgt de hoofdrol met volume of een bijzondere stof. Welke kledingstukken zijn dan onmisbaar in onze kleerkast? "Een goede, wijdvallende top die flatterend en comfortabel is zodat je hem voor verschillende gelegenheden kunt dragen. Ook een perfect aanpassende zwarte blazer komt steeds van pas. Daarnaast investeer ik graag in een jeans of een zwarte broek die niet te formeel en niet te casual is. Ik hou van een model met smalle pijpen dat je kunt combineren met mooie, opvallende schoenen. En tot slot een mooie wollen trui natuurlijk, die heerlijk aanvoelt."

Wat heeft de Scandinavische man in zijn kast hangen? "Een wijd shirt en een blazer die perfect op het lichaam aanpast. Dat hoeft geen klassieke zwarte zijn, een wollen exemplaar of een donkerblauwe kan ook erg mooi en origineel zijn. Een kostuum mag natuurlijk niet ontbreken, al ik vind het verrassend als een man durft te combineren: een kostuumbroek past erg mooi bij een sweater, en een kostuumvestje gaat perfect samen met een lossere broek."

Twintig, maar niet retro

De verjaardasgscollectie geeft een mooi beeld van de wardrobe essentials waar Bogstedt gepassioneerd over vertelt. Ter ere van het twintigjarige bestaan dook het designerteam in het archief en selecteerde het een aantal favoriete stukken om opnieuw uit te brengen.

"Welke kledingstukken hebben na al die tijd de jaarlijkse opruimbeurten overleefd? De jeans is bijvoorbeeld een absolute klassieker. Hij is een van de eerste stukken en was destijds meteen een hit. Je kunt hem werkelijk bij alles dragen." Een ander succesnummer is het lange kleed uit jersey, inmiddels het handelsmerk van Filippa K.

Bogstedts persoonlijke favoriet is de winterjas. "Hij kwam destijds in een beperkte oplage op de markt. Slechts enkele vrouwen in het team hebben er toen eentje kunnen bemachtigen. Geluksvogels zijn het. (lacht) Ik heb hem zelf ook niet en ben blij dat ik nu toch nog de kans krijg. Hij dient voor dagelijks gebruik, maar het ontwerp en het materiaal zorgt ervoor dat hij erg uniek en bijzonder oogt."

Wat het meest opvalt, is de eigentijdse look van de archiefcollectie. Niet evident voor kledingstukken die twintig jaar geleden bedacht zijn. "We're not retro, we're modern. Dat is onze slagzin. Elk seizoen kijken we naar de basisstukken uit de collectie en bespreken we welke ontwerpen een update nodig hebben en of ze nog relevant zijn. Het ontwerpen is vooral een geleidelijk en gevoelsmatig proces."

Fair wear

Om tijdloosheid te garanderen, is de kwaliteit van stoffen cruciaal. Daarvoor volgt het Zweedse label het productieproces van dichtbij op. "Het is ongelooflijk complex om te achterhalen waar alles gemaakt wordt, maar we maken er een erezaak van. Het helpt dat we na al die jaren erg trouw zijn gebleven aan onze leveranciers. Onze jerseytops worden bijvoorbeeld al twintig jaar in dezelfde fabriek in Portugal gemaakt. Dat zorgt voor een goede verstandhouding en de zekerheid dat alles op de correcte manier gemaakt wordt."

Filippa K is dan ook opgenomen in de lijst van de Fair Wear Foundation, een onafhankelijke organisatie die streng toekijkt op de arbeidsomstandigheden in fabrieken ter plaatse. Onlangs voerde Filippa K bijvoorbeeld samen met de organisatie een studie uit waarin ze alle stappen van katoen tot T-shirt van dichtbij opvolgden.

"We zagen daardoor dat de boeren een betere prijs konden krijgen als ze het katoen rechtstreeks aan de fabriek konden verkopen. Zoiets is erg interessant, maar ook essentieel. Je moet het als modebedrijf vooral willen weten. En als klant moet je ook beseffen dat iemand heeft moeten betalen voor die lage prijs van je T-shirt. Niet iedereen houdt daar rekening mee: sommige mensen willen vaak nieuwe kledij, anderen houden ervan om te investeren in enkele stukken."

De helft van de kledij van Filippa K wordt in China gemaakt, de andere helft in Europa. "Het is niet gemakkelijk om in China alles van naald tot draad op te volgen. We werken bijvoorbeeld met contracten met voorwaarden omtrent het productieproces en de arbeidsomstandigheden, maar dat is slechts een eerste stap. Het is dan ook een enorm voordeel om met Europese leveranciers te werken omdat het gemakkelijker is om het productieproces van dichtbij op te volgen."

Wordt er nog iets in Zweden gemaakt? "Het enige wat we hier produceren zijn riemen en computertassen. Het is onmogelijk om onze hele collectie in het thuisland te laten maken omdat we simpelweg de expertise niet meer hebben. Het is eigenlijk best droevig dat ons land die kennis inmiddels verloren heeft."

Naast productie, gaat het Zweedse modelabel overigens bewust om met haar stock. In 2008 opende het merk een kleine tweedehandswinkel in hartje Stockholm. Op de Hornsgatan 77 kan het grote publiek kledingstukken van vorige seizoenen aan een lager tarief doorverkopen. Een duidelijk signaal naar overconsumptie, maar ook een milieubewuste keuze. In het verleden doneerde het merk de opbrengst van deze winkel bijvoorbeeld aan het WWF. Bovenal is dit initiatief het bewijs dat tijdloze kwaliteit geen leeg begrip is. Hier koop je de echte archiefstukken. De wollen truien waar Bogstedt warm van werd, voelen hier nog even zacht aan.

Warm met stijl

Wanneer we die namiddag vertrekken, is het nog bijzonder zonnig: Stockholm is op zijn mooist. Op straat zien we een hippe vader in een luchtige hemdje en korte broek achter een kinderwagen, twee vriendinnen dragen transparante poederkleurige kleedjes. Niets wijst erop dat het hier over een paar maanden bitterkoud zal worden. En toch, hoe combineren zij vrieskou met stijl? In tegenstelling tot wat je zou verwachten, bestaat de wintercollectie van Scandinavische merken allerminst enkel uit warmtehouders.

Nina Bogstedt lacht. "Het geheim zit in laagjes. In plaats van een dik en warm kledingstuk te dragen, kun je beter opbouwen met verschillende soorten textiel. Zo ben je bovendien voorbereid op alle gelegenheden."

Wij komen in de winter nog eens terug.

Destijds kwam de winterjas in een beperkte oplage. Ik ben blij dat ik hem nu toch nog te pakken kan krijgen

Schreeuwen hoeft niet om een statement te maken in de mode. Dat ligt ook niet in onze noordelijke aard

De favoriete Stockholm-adresjes van Nina Bogstedt

Shoppen

Nitty Gritty

Een kleine designerwinkel met een interessante mix van merken. Hier vind je zowel gevestigde namen als Isabel Marant en Helmut Lang, maar ook opkomende designers.

Krukmakargatan 24-26

Svenskt Tenn

Een ware schat in Stockholm, opgericht door Josef Frank en Estrid Ericsson. De winkel heeft een interessante mix van Franks tijdloze design en Ericssons creativiteit.

Strandvägen 5

Modernity

Liefhebbers van vintage design uit de 20ste eeuw kunnen hier hun hart ophalen. Je vindt er zowel klassiekers als zeldzame stukken van ontwerpers als Hans Wegner, Arne Jacobsen, Alvar Aalto, Axel Salto en Berndt Friberg.

Sibyllegatan 6

Eten

Pa&Co

Een instituut in Stockholm: gezellig, hartelijk en belachelijk lekker eten.

Riddargatan 8

Aarts Mat & Dryck

Een restaurant op Södermalm dat nog maar pas open is. Hier vind je heerlijk ecologisch eten met een zorgvuldige wijn- en bierselectie van lokale boeren en brouwerijen.

Asögatan 176

B.A.R.

Een geweldig restaurant in een metropole omgeving met heerlijke vis.

Blasieholmsgatan 4A

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234