Zaterdag 28/11/2020

'Sayfullo Saipov hield van het leven in de VS'

Van vrachtwagen- en taxichauffeur tot aanslagpleger in New York. Dat is kort samengevat het Amerikaanse hoofdstuk in het leven van de 29-jarige Sayfullo Saipov.

Op de twee foto's die de politie van St. Charles County dinsdag vrijgaf, kijkt Sayfullo Habibullaevic Saipov rustig in de lens van de politiecamera. Het is 21 oktober 2016 en de in Oezbekistan geboren Saipov is even daarvoor op een snelweg in Missouri aangehouden. Niets ernstigs: hij heeft een uitstaande boete niet betaald. Een klein jaar daarvoor was de Oezbeek door de verkeerspolitie beboet omdat zijn remmen niet in orde waren. Saipov heeft deze boete echter nooit betaald, waarna, in april van dit jaar, een arrestatiebevel tegen hem werd uitgevaardigd.

Na zijn arrestatie gaat hij echter opnieuw in de fout door verstek te laten gaan op de dag dat hij voor de rechter moet verschijnen. Hij bekent uiteindelijk schuld en met zijn borg wordt de uitstaande verkeersboete betaald. De arrestatie in Missouri is, voor zover bekend, een van de weinige keren dat de jonge immigrant in aanraking is gekomen met de Amerikaanse justitie. Op dinsdag 31 oktober 2017 verandert dat echter, als de immigrant Saipov de terrorist Saipov wordt.

'Zieke geest'

Precies een jaar nadat de Oezbeek voor de politiefotograaf in St. Charles County poseerde, gaan die twee foto's vliegensvlug de hele wereld rond. De man in het overhemd met het geblokte motief, is op alle tv-zenders te zien: wegrennend nadat hij met zijn bij Home Depot gehuurde pick-up talloze fietsers op Manhattan omver heeft gereden. Omstanders horen hoe hij 'Allahu Akbar' schreeuwt en met, naar later blijkt, nepwapens zwaait.

Wat is er misgegaan in de zeven jaar dat Saipov nu woont in de VS, dat hij zich zo gewelddadig keerde tegen het land dat hem de kans bood een nieuw leven op te bouwen? De FBI en justitie in New York, die de gewond geraakte Oezbeek nog uitgebreid moeten horen, tasten voorlopig in het duister. Maar voor president Trump was het dinsdag meteen duidelijk: dit is een "zieke en gestoorde" geest die het niet verdiende om in 2010 te worden toegelaten tot de VS. Laat staan dat hij een greencard kreeg: de zo felbegeerde kaart die buitenlanders het recht geeft om te mogen wonen en werken in de VS. Trump zag zijn kans schoon en pleitte direct voor een nog strengere controle van bezoekers die de VS willen binnenkomen.

Ondernemer

Het beeld dat kennissen en buren van Saipov schetsen, is dat van een weinig opvallende man die hard werkte sinds hij in 2010 de Oezbeekse hoofdstad Tasjkent verliet en zich in Ohio vestigde. Saipov probeerde in Ohio een bestaan op te bouwen als vrachtwagenchauffeur. Hij had zelfs twee bedrijfjes: Sayf Motors en Bright Auto. In de jaren daarna trok hij naar de oostkust van de VS, waar hij onder andere in New Jersey en Florida werkte en woonde.

"Hij was een goede kerel", vertelde Kobiljon Matkarov (37), ook een Oezbeekse immigrant, tegen The New York Times. Matkarov leerde hem in Fort Myers kennen, waar Saipov ook als vrachtwagenchauffeur actief was. Matkarov: "Hij hield van het leven in de VS. Hij zag er gelukkig uit. Hij zei ook voortdurend dat alles in orde was. Hij leek mij geen type dat een terrorist kon zijn. Maar hoe hij zich echt voelde, dat wist ik niet."

Ook bij taxibedrijf Uber, waar de Oezbeek later voor werkte, viel hij niet op negatieve wijze op. Uber zei na de aanslag in New York dat het Saipov indertijd uitgebreid had doorgelicht en op niets verdachts was gestuit. De Oezbeek werkte er een halfjaar, waarin hij meer dan duizend ritten reed. Ook op sociale media is vooralsnog niets te vinden dat erop duidt dat Saipov radicaliseerde.

De komende dagen moet de Oezbeek, stevig aan de tand gevoeld door de FBI, ophelderen waarom hij met zijn gehuurde Toyota koelbloedig een populair fietspad in New York opreed en van die pick-up een effectief moordwapen maakte. Net als de lone wolves die hem voorgingen in Nice, Londen, Parijs en Barcelona.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234