Vrijdag 18/10/2019

SASKIA DE COSTER

Wat als we onze portefeuille dicht hielden voor de Filippijnen? Dan konden we de term the end of civilization eindelijk met recht en rede inzetten: als er geen greintje menselijkheid en medeleven meer bestaat, kunnen we maar beter een kruis maken over het mensenras. Sommige doelen zijn weliswaar meer sexy dan andere. Hoe onschuldiger, hoe aantrekkelijker: we geven liefst aan de grote drama's die zomaar komen aanzetten. De pure onmacht die we zelfs al voelen bij een ondergelopen kelder wordt bikkelhard menselijke leed als een hele regio blank staat, de coup de théâtre waarbij dakpannen van het dak waaien wordt een veel te levensecht hoofdstuk Apocalys met weliswaar alleen maar onschuldige slachtoffers.

We hebben de artistiek gemonteerde beelden op de tonen van Händel niet eens nodig om het lijden van de hulpeloze Filippino's te voelen. We geven redelijk massaal want we identificeren ons graag met onschuldigen. De mensen daar zijn onschuldige slachtoffers in wiens modderige schoenen we onszelf nu niet meteen zien staan. En toch, de Noordzee is vlakbij ... Ietsje hoger breken ijsbergen af ... Wie denkt nu al aan de volgende natuurramp die ons bedreigt? En wat gaat er om in de hoofden van de wereldleiders die nu verzamelen op de klimaattop in Warschau? Voelen zij zich even machteloos als u en ik? Ik kan mijn verwarming gerust een graadje lager zetten maar wat helpt het als er ondertussen ergens anders nog wat extra kolen worden bijgestookt. We kunnen gemakkelijk voor korte afstanden de auto aan de kant laten staan. Liever dat dan je vingers op te eten in de files op weg naar de bakker. Maar wat maakt het uit als ondertussen de oliemaatschappij het Noordpoolgebied aan het herverkavelen zijn om ook daar naar olie te gaan boren? Een deel van onze wereld lijdt aan een collectief machteloosheidsgevoel. We staan erbij, kijken ernaar, weten niet goed wat te doen en vragen ons af of onze kleine efforts wel zin hebben. Een ander deel van de wereld doet liever gewoon voort zoals het bezig is. Omdat ze er te veel rechtstreeks belang bij hebben. Een oliemaatschappij gaat niet zomaar ophouden met het boren naar olie, een sterk vervuilend bedrijf zit niet te wachten op de strengere milieu-eisen want dat betekent in de eerste plaats extra kosten. En waarom een product maken dat eeuwig herstelbaar is? Dan verkoop je op den duur niets meer.

Zolang die twee helften elkaar bekampen, lijkt er weinig schot in de zaak te komen. Het is ondertussen wachten op de volgende klimaatramp, op de volgende duizenden en duizenden slachtoffers en de volgende woedeuitbarsting van de weergoden. Tot er misschien op een dag wel machten opstaan die een grens trekken.

We zijn helemaal niet zo machteloos als we ons graag voelen. Mensen hebben juist heel veel macht. We hebben al zo veel ondernomen en uitgevonden, dingen die niemand ooit voor mogelijk hield. Van twee blikjes met elkaar verbinden door een draad naar de iPhone, van een stoommachine naar een maanlanding. De ijsberen zijn het noorden zijn en de ijsplaneten slaan op drift, als mens hebben we ook dat allemaal in gang gezet. Als mens en a fortiori als bedrijf kunnen we degenen zijn die dit oplossen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234