Donderdag 18/08/2022

NMBS

Saskia De Coster dient klacht in tegen NMBS wegens racisme

null Beeld Eric de Mildt
Beeld Eric de Mildt

Schrijfster Saskia De Coster en de Congolees-Belgische Kongolo Mbuyi en zijn zus dienen vandaag een klacht in tegen de NMBS. De twee laatsten werden vorige week uit een trein gezet die ze volgens een conductrice ophielden. Ze kregen daarvoor ook een boete. Enkele blanke medereizigers die op exact hetzelfde moment opstapten, gaan vrijuit. "Dit is puur racisme."

Femke van Garden

"Beste gedelegeerd bestuurder van de NMBS, mijnheer Cornu. Mag ik u gratis en voor niets advies geven dat de NMBS geld kan opleveren?" Zo vatte Saskia De Coster de column aan die afgelopen weekend in deze krant stond. Wat volgde was de beschrijving van "een schoolvoorbeeld van racisme" waarmee zij en twee zwarte medemensen geconfronteerd werden en die hen alledrie een verloren treinrit en 60 euro boete kostte.

Het voorbeeld in kwestie dateert van donderdag. Toen wilde De Coster rond 16 uur in het station Brussel-Centraal de trein naar Gent-Sint-Pieters nemen. "Mooi synchroon" sprong ze met twee andere passagiers het rijtuig op. Er was geen vuiltje aan de lucht. Of toch niet voor de schrijfster. Zij mocht zich naar de zitjes begeven. Maar dat gold niet voor het iets oudere, Congolese koppel bij haar - zij werden door de treinbegeleidster "op een knetterende scheldtirade vergast. Dat ze van de trein moesten, onmiddellijk. Wat ze wel niet dachten. Dat ze godverdomme zeker geen ticket hadden."

Saskia De Coster. Beeld Joris Casaer
Saskia De Coster.Beeld Joris Casaer

Treinbrigade

Het koppel blijkt broer en zus te zijn. Kongolo Mbuyi (53) en Chantal Bitota (52) hadden naar eigen zeggen wél een ticket. Volgens de man uit Sint-Lambrechts-Woluwe was de conductrice daarin echter niet geïnteresseerd. Die bleef maar roepen. "Zo behandel je een mens toch niet? Zelfs honden krijgen meer respect."

Toen Mbuyi de begeleidster duidelijk maakte dat hij geen Nederlands verstond, dreigde de vrouw er de politie bij te halen. Dat hoorde ook Saskia De Coster, die haar probeerde duidelijk te maken dat er niets aan de hand was, dat ze allemaal samen waren opgestapt. Noch zij, noch Mbuyi, noch Bitota dacht dat er daadwerkelijk agenten aan te pas zouden komen.

Maar dat bleek anders toen ze in Brussel-Zuid aankwamen. De begeleidster riep toen "een vertraging van 10 minuten door een technisch probleem" om en twee agenten van Securail plukten broer en zus van de trein. De Coster besloot zich op te geven als getuige en volgde. Alle drie deden ze hun verhaal bij de treinbrigade. Die luisterde aandachtig, toonde begrip, stelde dat de conductrice al vaker voor problemen had gezorgd. De gesprekken werden besloten met een papiertje voor de broer, de zus en de schrijfster. Daarop stond te lezen dat er een boete betaald moest worden. "Ah ja, we hadden die trein een vertraging bezorgd."

"Dit is puur racisme." Mbuyi praat zacht, maar onverstoorbaar. Hij was donderdag onderweg naar Gent, waar zijn zus woont. Zij werkt net als hij in een rusthuis in Brussel - ze zouden samen boodschappen gaan doen. "Wat denkt die conductrice wel? Ik woon al vijftien jaar in België, ik ken de wetten die in dit land gelden." Dit keer gaat hij er gebruik van maken. "Twee jaar geleden ben ik ook al geconfronteerd met een chauffeur die zich racistisch tegen mij uitliet. Dat gebeurde op een bus toen ik een oudere dame wilde helpen. Ik heb toen meteen een klachtenformulier ingediend bij de STIB (het Brusselse vervoersbedrijf, FVG) maar daar is nooit wat van gekomen."

Nu zal het anders zijn, maakt hij zich sterk. Mbuyi zal een klacht indienen bij de NMBS, maar ook bij het Centrum voor Gelijke Kansen en Racismebestrijding. "Ik ga dit ook met mijn burgemeester en advocaat bespreken. Er moet gerechtigheid geschieden."

Huidskleur

De man begrijpt nog steeds niet waarom hij en zijn zus zo werden aangepakt. "De treindeuren stonden open, en met ons stapten nog drie andere mensen de trein op, onder wie mevrouw De Coster. Waarom worden we dan verschillend behandeld? Ik heb die mevrouw nog om excuses gevraagd. Het kon zijn dat ze geïrriteerd was. Maar dat was duidelijk niet het geval: ze weigerde sorry te zeggen."

Niet alleen broer en zus dienen een klacht in tegen de spoorwegen, ook Saskia De Coster zal dat doen. Elke normale mens was volgens haar op die trein gestapt. "Maar de conductrice behandelde op basis van een huidskleur twee mensen toch radicaal anders", staat in haar brief aan Jo Cornu.

Die sloot ze af met: "U kunt er de camerabeelden op nakijken om uit te maken wat zich precies heeft voorgedaan. U zult dan zeker begrijpen dat noch ik, noch dat koppel, die boete zullen betalen. Racisme aanpakken kan uw bedrijf geld en respect opleveren."

De topman van de vervoersmaatschappij wilde zelf niet reageren. Bart Crols, woordvoerder van de NMBS, doet dat wel. Hij laat weten dat er een intern onderzoek is gestart. "Als de feiten kloppen, dan is dit zeer ernstig. Racisme en discriminatie worden ten stelligste afgekeurd." Crols raadt de slachtoffers aan de boete niet te betalen, maar een klacht in te dienen via de klantendienst. "Zo kunnen we zoveel mogelijk gedetailleerde informatie verzamelen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234