Vrijdag 24/09/2021

Sartre op het strand

'The Beach' van regisseur Danny Boyle met Leonardo DiCaprio

Tieneridool Leonardo DiCaprio is niet het enige verband tussen Titanic en The Beach. De twee films gaven tijdens hun productiefase overvloedig aanleiding tot alle mogelijke en vooral onmogelijke tabloid-verhalen over allerlei rampspoed, milieuschandalen en privé-perikelen. Bij Titanic ging men zelfs zover om te poneren dat de film al gezonken was nog voor hij goed en wel vertrokken was. Maar als er iets kelderde, dan waren het alle bestaande kassarecords.

Van The Beach, de cultroman van de jonge Britse schrijver Alex Garland, werd nog maar eens gezegd dat het een onverfilmbaar boek was. Dat werd indertijd met even grote stelligheid beweerd van Trainspotting, de bestseller van Irvine Welsh. Het Britse filmtrio (scenarist John Hodge, regisseur Danny Boyle en producent Andrew Macdonald), dat indertijd doorbrak met Shallow Grave en naderhand van Trainspotting een wereldwijde filmhit maakte, liet zich niet intimideren en kocht de filmrechten van The Beach. Het resultaat mag, zonder daarom wereldschokkend te zijn, gezien worden.

Hun beslissing om het Britse hoofdpersonage Richard een andere nationaliteit te geven en op die manier de jonge superster DiCaprio aan boord te halen, botste uiteraard op de nodige scepsis en afkeuring van de lezende fans. Ook Ewan McGregor, die in de vorige films van Danny Boyle telkens de hoofdrol had gespeeld, was naar verluidt behoorlijk gefroisseerd omdat hij de baan moest ruimen voor Leonardo. Maar in de film werkt die nationaliteitswisseling uitstekend en ze geeft aan bepaalde scènes, zoals de vertoning in het hotel van het Vietnam-epos Apocalypse Now, zelfs een diepere dimensie. Ze levert ook extra humor op, zoals in de scène waarin Richard het slachtoffer wordt van een grapje dat het Franse paartje (vertolkt door Virginie Ledoyen en Guillaume Canet) met hem uithaalt, waarna hij sneert: "Hahaha, jullie gevoel voor humor! Logisch toch dat jullie komedies de wereld veroveren." Via een voice-over vernemen we uit de mond van Richard wat hij als rugzaktoerist in Thailand komt zoeken: "Iets moois, iets opwindends en jawel... iets gevaarlijks." Op zo'n moment kunnen we natuurlijk al vermoeden dat hij van dat alles meer zal krijgen dan hij gehoopt en verwacht had. Maar in de eerste plaats constateert Richard vooral dat hij niet de enige is met dergelijke romantische dromen over exotische avonturen: "Iedereen probeert iets anders te doen. Maar uiteindelijk doet iedereen hetzelfde." Toch niet helemaal, want toevallig krijgt Richard via de mysterieuze en duidelijk dolgedraaide Daffy (Robert Carlyle in een indrukwekkende bijrol) een soort 'schatkaart' in handen met daarop de locatie van een klein, op geen enkele toeristenkaart vermeld eiland, ergens voor de kust van Thailand. Op dat wondermooie eiland zou zich een soort verborgen, paradijselijk strand bevinden. Urban legend of niet? Richard is bereid om, samen met dat Franse stelletje, het risico te nemen. Na de nodige avonturen bereikt het trio inderdaad dat strand - "It's so fucking beautiful," is de eerste verblufte reactie van de uitgelaten Richard - waar zich in de buurt een soort utopische commune gevestigd heeft. Vrij moeiteloos worden de nieuwkomers opgenomen in die idyllisch ogende leefwereld, die door Richard omschreven wordt als "een strandvakantie voor mensen die niet van strandvakanties houden". Wat de film voorts duidelijk maakt, is dat het strand uit de titel wel degelijk bestaat, als een soort 'objectief' geschenk van de natuur, maar dat het paradijs eigenlijk een 'subjectieve' situatie of desnoods een gemoedstoestand is. En aangezien we sinds Jean-Paul Sartre en zijn 'L'enfer, c'est les autres'-stelling weten dat mensen, in plaats van samen aan het paradijs te werken, eerder geneigd zijn om elkaars leven tot een hel te maken, hoeft het niet echt te verwonderen dat de exotische droom vrij snel degenereert tot een gewelddadige nachtmerrie. Dat de jonge Richard daarbij zelf allesbehalve vrijuit gaat, is iets dat men bij de Hollywoodstudio Fox liefst wat meer afgezwakt had gezien in de film, maar het was blijkbaar net dat flawed hero-aspect dat Leonardo DiCaprio zo had aangetrokken in dit project. Zijn vertolking is in ieder geval genuanceerd en sterk genoeg om te bewijzen dat zijn acteertalent de Titanic-hype wel degelijk overleefd heeft. Dat Richards verliefdheid uit het boek in de film moest evolueren tot een geconsumeerde liefdesrelatie was even voorspelbaar als onvermijdelijk, of de rol nu vertolkt werd door Leonardo, door Ewan of door wie dan ook. De keuze voor cameraman Darius Khondji, bekend van Delicatessen en Seven, kan in deze context van zonnige stranden en wuivende palmbomen misschien een beetje vreemd lijken, maar hij blijkt wel de juiste man om de overgang van exotische droom naar grimmige nachtmerrie in beeld te brengen.

TITEL: The Beach. REGIE: Danny Boyle. SCENARIO: John Hodge, naar de gelijknamige roman van Alex Garland. FOTOGRAFIE: Darius Khondji. MUZIEK: Angelo Badalamenti. PRODUCTIE: Andrew Macdonald. VERTOLKING: Leonardo DiCaprio, Virginie Ledoyen, Guillaume Canet, Tilda Swinton, Robert Carlyle, e.a. VS/VK, 1999, kleur, 119 min. Gedistribueerd door 20th Century Fox.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234