Donderdag 24/06/2021

Sarkozy

Sarkozy pleit voor harde aanpak in veiligheidsplan

Nicolas Sarkozy Beeld AFP
Nicolas SarkozyBeeld AFP

Nicolas Sarkozy wil administratieve aanhoudingen mogelijk maken en een terreurrechtbank oprichten in Frankrijk. De oud-president van Frankrijk is opnieuw Presidentskandidaat en stelt een veiligheidsplan voor dat als twee druppels water lijkt op dat van N-VA. Ook het Franse debat omtrent veiligheid weerspiegelt het Belgische.

Sarkozy is de eerste oud-president van Frankrijk die zich opnieuw verkiesbaar stelt na een nederlaag te hebben opgelopen. Hij verloor in 2012 van huidig president François Hollande en verdween toen van het politieke toneel. Om zijn comeback waar te maken zal hij eerst nog voorbij zeven tegenstanders in zijn eigen partij moeten in november.

Als toekomstig presidentskandidaat werd hij gedurende ruim twee uur ondervraagd over vertrouwde thema’s uit de Franse politiek: de affaire Bygmalion, de verhoging van de pensioenleeftijd, hervormingen in de gezondheidszorg, het homohuwelijk (nog steeds controversieel in Frankrijk) en immigratie. Maar het was het debat omtrent terrorisme dat grote gelijkenissen vertoonde met het Belgische debat.

“Mensen die bij de veiligheidsdiensten gesignaleerd staan, omdat ze een gevaar voor de samenleving vormen, maar nog geen misdaad hebben begaan”, moeten volgens Sarkozy administratief aangehouden kunnen worden. Een rechter zou dan achteraf kunnen oordelen of er een proces wordt opgestart, of dat de verdachte weer vrijgelaten wordt en “men hem eventueel onze excuses aanbiedt”.

De rol van de inlichtingendiensten is volgens Sarkozy om “in te grijpen voordat criminelen tot actie overgaan”. Dit in tegenstelling tot de politiediensten.

Sarkozy noemde de maatregel “preventief” en verwees naar de vermeden aanslag op De Notre Dame de Paris van vorige week. “De drie meisjes die een wagen wouden opblazen voor de Notre de Dame de Paris stonden alle drie gesignaleerd, maar men heeft er niets aan gedaan.” Het was een cafébaas in de buurt die op het laatste ogenblik de politie waarschuwde voor een verdachte wagen en zo de aanslag hielp te vermijden.

Een derde optie zou zijn om geradicaliseerde personen in een “deradicalisatiecentrum” te plaatsen, maar meer uitleg hierover gaf Sarkozy niet.

“Waar zal u hen opsluiten, vanaf wanneer en voor hoe lang? Treden we daarmee niet buiten de rechtsstaat?” vroeg journaliste Léa Salamé zich licht geagiteerd af. “Het is de rechtsstaat die zich moet aanpassen aan de dreiging,” repliceerde Sarkozy. “Of denkt u soms dat het IS is die zich zal aanpassen aan onze rechtsstaat?”

Echter, de Franse Raad van State was eind vorig jaar reeds formeel toen het een gelijkaardig wetsvoorstel om geradicaliseerde personen preventief op te sluiten afkeurde: Op vlak van de constitutie en het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens “is het wettelijk niet toegestaan om zonder strafrechtelijke procedure geradicaliseerde personen op te sluiten in daarvoor voorziene centra”, klonk het.

Front National

De voorstellen van Sarkozy vertonen merkwaardige gelijkenissen met die van de N-VA. Zijn partij, Les Républicains, situeert zichzelf net als de N-VA centrumrechts. Nochtans ziet het rechtse politieke landschap er in Frankrijk zeer verschillend uit. Sarkozy zal tijdens de voorverkiezingen eerst moeten strijden voor een uitsluitend rechts electoraat en zal nadien tijdens de algemene verkiezingen de extreem rechtse kiezers van het Front National voor zich proberen te winnen. Het is met dit vooruitzicht dat hij zijn programma heeft opgesteld. De N-VA daarentegen wordt eerder bekampt vanuit het centrum met voorstellen van CD&V en Open VLD, die meer begaan zijn met de spanningen tussen veiligheid en individuele vrijheden.

Verder benadrukte Sarkozy nogmaals een gespecialiseerde terreurrechtbank te willen oprichten. Ook dit voorstel weerklonk vorige week in het veiligheidsplan van N-VA. De partij wil vijf gespecialiseerde terreurrechtbanken met bijbehorende gespecialiseerde onderzoeksrechters creëren.

Maar net als in België blijkt zo’n rechtbank in Frankrijk al te bestaan. Het “Tribunal de Grande Instance de Paris” heeft een nationale bevoegdheid en telt negen onderzoeksrechters die gespecialiseerd zijn in terrorisme. Het parket heeft er een afdeling die zich uitsluitend bezighoudt met terrorisme. In België is het federaal parket bevoegd voor terrorisme en ook daar bestaat er reeds een afzonderlijke afdeling, evenals zeven gespecialiseerde onderzoeksrechters. Het federaal parket werd in 2002 opgericht om efficiënter op te treden tegen misdrijven die locale gerechtelijke arrondissementen overstijgen, zoals bijvoorbeeld terrorisme.

Volgens Agnès Thibault-Lecuivre, woordvoerdster voor de Franse procureur, zien de Franse magistraten ook geen voordeel in het creëren van een afzonderlijke rechtbank. “De grootte van de huidige rechtbank laat ons toe versterking te vragen van collega’s tijdens grote aanslagen en bovendien zou een splitsing administratief zwaar zijn.”

Bij hun verstand

Tot slot liet Sarkozy er duidelijkheid over bestaan wat hij wil doen met mensen die veroordeeld zijn voor terrorisme: “Ik zeg het u, als het buitenlanders zijn wil ik dat ze onmiddellijk buiten worden gezet, als het mensen met de dubbele nationaliteit zijn wil ik dat men hen de Franse nationaliteit afneemt, en als het Fransen zijn wil ik dat ze hun straf uitzitten in de gevangenis en nadien in een deradicalisatiecentrum, totdat ze weer bij hun verstand zijn.”

Frankrijk riep de noodtoestand uit op de avond van de aanslagen in Parijs op 13 november 2015. Sindsdien werden duizenden huiszoekingen gedaan en honderden mensen meegenomen voor verhoor zonder dat de rechter daarvoor zijn toestemming gaf. Bijna een jaar later is deze uitzonderlijke maatregel nog steeds van kracht en is de opheffing ervan niet in zicht. Het is niet duidelijk in welke mate de voorstellen van oud-president Sarkozy tijdelijk of definitief bedoeld zijn, maar ook hieromtrent wordt in Frankrijk net als in België het debat gevoerd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234