Woensdag 26/01/2022

Sarkozy leidt de oorlogsdans

Het voortvarende Franse optreden zorgt voor zware discussies binnen het NAVO-bondgenootschap. Turkije kant zich tegen een interventie die de Libische burgers te weinig zou ontzien.

Terwijl de Franse president Nicolas Sarkozy de wereld zaterdagavond kond deed van de topontmoeting tussen Europese, Arabische en Amerikaanse regeringsleiders in Parijs, openden Franse bommenwerpers boven Benghazi het vuur op pantservoertuigen van Kadhafi’s leger. De militaire interventie was het sluitstuk van een rondje overleg dat een week eerder was begonnen. Voor die topontmoeting had Sarkozy al en petit comité vergaderd met de Amerikaanse buitenlandminister Hillary Clinton en de Britse premier David Cameron. Groot-Brittannië en de VS zijn dan ook voor de hand liggende bondgenoten. Frankrijk, dat zich kennelijk schaamt over zijn lakse houding bij het uitbreken van de opstand tegen het regime van Ben Ali in Tunesië, toonde evenwewel zich de grootste voorstander van militaire actie.

Het contrast tussen de Franse oorlogsretoriek en de Duitse lauwheid kan moeilijk groter zijn. Angela Merkel blijft zich ver van al het strijdgewoel over Libië houden. Duitsland had zich donderdag trouwens ook al onthouden tijdens de stemming over resolutie 1973, net als China, Rusland, Brazilië and India. De Duitsers hebben wel een olie-embargo over Libië afgeroepen, en ze stellen militaire basis in Ramstein ter beschikking om de militaire acties tegen Libië te coördineren. De Italianen lijken dan weer bij te draaien. “We maken luchtmachtbases vrij voor de geallieerde troepen,” beloofde premier Berlusconi, “maar een militaire interventie is niet uitgesloten als de NAVO daarom vraagt.”

Turkije ligt dwars

Voorlopig lijkt het echter twijfelachtig of de NAVO dat zal doen. De 28 ambassadeurs van de militaire alliantie onderzochten dit weekend hoe zij resolutie 1973 van de Veiligheidsraad zouden vertalen. De plannen voor humanitaire missies naar Libië zouden allang klaar liggen, operaties die een wapenembargo of een vliegverbod moeten afdwingen zijn in voorbereiding. Maar over een interventie is vooralsnog geen beslissing genomen in de schoot van de NAVO.

Met name bondgenoot Turkije ging plots dwarsliggen. Bij het ter perse gaan was er nog geen duidelijkheid over hoe de NAVO nu precies zou gaan deelnemen in Libië. Het Turkse verzet heeft veel te maken met de voortvarendheid waarmee Frankrijk de militaire actie heeft aangevat. Ankara reageerde erg bezorgd om het risico op burgerslachtoffers van de bombardementen. De Turken eisten daarom dat de NAVO haar operationele plannen alsnog zou herbekijken. Volgens diplomatieke bronnen vindt Turkije dat “de situatie is veranderd na de gewapende interventie van de coalitie”.

Ook elders in de internationale gemeenschap rijzen evenwel twijfels of de erg Amerikaans gekleurde NAVO-vlag wel de meest geschikte is om de operatie in deze gevoelige regio aan te voeren. De Britten, Amerikanen en Canadezen pleiten daarvoor, maar de Fransen reageren lauwtjes. Net als de Belgen. “De NAVO roept te veel het beeld van een westers optreden op”, vindt Steven Vanackere, de ontslagnemende minister van Buitenlandse Zaken van België. “Het is cruciaal dat een interventie om de burgers in Libië te beschermen ook de steun van de Arabische wereld geniet.”

Maar misschien is er meer aan het verhaal. Een operatie onder NAVO-vlag zou de rol van Nicolas Sarkozy kunnen minimaliseren, net nu die zich op het Libië-dossier als een daadkrachtige internationale politieke leider probeert te profileren. Getuige de uitspraak waarmee de Franse president de militaire actie in Benghazi omschreef: “Frankrijk heeft besloten om samen met zijn Arabische, Europese en Noord-Amerikaanse partners zijn rol in de geschiedenis op te nemen.” In dat opzicht is het wellicht veelzeggend dat Anders Fogh Rasmussen, de secretaris-generaal van de NAVO, niet met de andere wereldleiders op de koffie uitgenodigd werd door Sarkozy.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234