Donderdag 20/02/2020

Sarah Bracke, Anneleen Kenis e.a.: Dan toch maar een mannelijke rector?

De vaststelling dringt zich op: de Belgische universiteiten zijn echt de slechtste leerlingen van de klas als het over gendergelijkheid gaat. De Times Higher Education stelde onlangs, samen met Thomas Reuters, de Global Gender Index op. Die brengt de genderongelijkheid aan de 400 zogenaamde topuniversiteiten in de wereld in kaart.

België heeft de bedenkelijke eer om tot de categorie van landen met de grootste genderongelijkheid te behoren. Tezelfdertijd vindt, in het kader van het onderwijsbeleid van de Europese Commissie, momenteel het Tuning Gender Studies-proces plaats. Daaruit blijkt dat België het enige land in Europa is zonder erkende opleiding genderstudies. En ook met de gendermainstreaming (de integratie van het genderperspectief in alle onderzoeksterreinen) gaat het duidelijk niet goed: als gender als onderwerp te prominent aanwezig is in je onderzoek, kan dit zelfs ten koste van je aanwerving of benoeming gaan. Wie teveel aandacht heeft voor gender, is blijkbaar geen 'echte' filosofe, sociologe, theologe of letterkundige.

Verbetering op deze terreinen gaat zo traag dat zelfs de politieke wereld stilaan haar geduld begint te verliezen met het gedraal van de universiteiten: too little, too slow is het devies. De prijs die we hiervoor betalen is hoog, te hoog: een vrouwelijke braindrain weg van onze universiteiten, naar andere sectoren, naar universiteiten in het buitenland, of naar andere banen binnen de universiteit.

Uit een enquête van onze werkgroep blijkt dat veel vrouwen verteld wordt dat er geen plek voor hen is binnen de academische wereld, en dat hen geadviseerd wordt te kiezen voor een meer zekere baan als technisch personeel.

Witte mannen

Deze diversiteitsproblematiek is natuurlijk niet beperkt tot vrouwen: ook voor etnische minderheden is de toestand aan onze universiteiten barslecht. Bovendien situeert dit diversiteitsdeficit zich niet enkel op het vlak van personeelsbeleid, maar ook op het vlak van verschillende manieren van onderzoek voeren.

Een oude hiërarchische organisatiecultuur wordt in stand gehouden door aanwervings- en beoordelingscommissies die te vaak mensen met hun eigen profiel kiezen: witte mannen, met herkenbaar onderzoek. Daarbij komt nog de dominantie van een positivistische wetenschapsopvatting, de hoge publicatiedruk en de neoliberale concurrentielogica die steeds meer de kop op steekt: allemaal factoren die de kansen voor kritische en vernieuwende wetenschap fnuiken.

Nochtans heeft wetenschap baat bij een diepgewortelde diversiteit, bij een systematische aandacht voor wat 'anders' is, bij out of the box denken.

Een andere universiteit is niet alleen broodnodig, ze is ook mogelijk: dat zien we op tal van plaatsen elders in de wereld. De kennis over wat een degelijk diversiteitsbeleid inhoudt is er, we ontberen enkel nog de politieke wil om ze door te voeren.

Vandaag staan we aan de vooravond van de tweede ronde van de rectorverkiezingen aan onze alma mater, de KU Leuven. Daarbij staat Karen Maex tegenover Rik Torfs. De werkgroep Vrouw&Universiteit heeft in het verleden altijd gepleit voor een vrouwelijke rector, vandaag komen we in zekere zin voor een verscheurende keuze te staan. Torfs lijkt namelijk bereid zijn nek een stuk verder uit te steken om de academische vrijheid van onderzoekers te verdedigen en de bestaande machtsstructuren in vraag te stellen.

Hij geeft aan de aanstellings- en beoordelingscommissies te willen veranderen, en geld vrij te maken voor onderzoek en onderwijs op het vlak van gender. Het zijn dit soort van structurele veranderingen die we nodig hebben. Alleen zo komen we van die akelige onderste categorie in de Global Gender Index af.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234