Vrijdag 18/09/2020

'Saoedi's folterden Engelse gevangenen'

In Saoedi-Arabië opgesloten Britse gevangenen zijn door hun bewakers gefolterd en tot valse bekentenissen gedwongen. Het bericht, gisteren in The Guardian, zorgde ook in België voor onrust. Net als de Britten zit immers de Antwerpse verpleger Raf Schyvens in de cel in de golfstaat, op verdenking van een bomaanslag die te maken zou hebben met een florissante dranksmokkel. Zou, want stilaan gaat iedereen ervan uit dat de arrestaties van westerlingen het binnenlandse, fundamentalistische verzet toedekken.

Brussel / Londen

Eigen berichtgeving

Fabian Lefevere

Ze hadden geluk, de Britten die in The Guardian uit de biecht klapten. Samen met twaalfduizend andere - vooral Saoedische - gevangenen waren zij op het Suikerfeest, het einde van de ramadan, vrijgekomen. Zij werden dan ook enkel beschuldigd van dranksmokkel. En niet van een bomaanslag, zoals Schyvens en zijn Britse lotgenoot Sandy Mitchell en de Canadees Bill Sampson. Zij bekenden op de nationale tv zelfs hun 'misdaad': zwaar aangeslagen en volgens familieleden helemaal verdwaasd biechtten ze voor het oog van het Saoedische publiek op hoe ze in november Christopher Rodway opbliezen. Nog drie andere Britten belandden later in die openbare biechtstoel.

De verhalen van de vrijgelaten gevangenen werpen een ander licht op de bekentenissen, waarvan de deugdelijkheid overigens ook eerder in twijfel was getrokken. "Op een bepaald ogenblik had ik alles wat ze maar wilden bekend", zo wordt de Australiër Paul Moss in The Guardian geciteerd. "Ze stopten me in een isoleercel en lieten me niet slapen. Elke dertig minuten kwam een wacht langs die me afwisselend deed zitten en staan. Ik sliep zeven dagen niet, hallucinant was dat. Ze sloegen me in de testikels met een stok. Elke keer als ik van mijn stokje ging, sloegen ze me op de kin." Moss, die als een van de eerste buitenlanders werd opgepakt door de religieuze politie Muttawa, legde het hele netwerk van illegale cafés bloot en verstrekte de cipiers een sliert namen. Daarna lieten ze hem met rust.

Volgens een anonieme bron van The Guardian binnen het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken zijn de opgesloten Britten zonder twijfel onschuldig, én werd een aantal van hen effectief gemarteld. In Brussel reageert de Belgische woordvoerder van Buitenlandse Zaken wat voorzichtiger op het mogelijke lot van Raf Schyvens. Michel Malherbe: "Schyvens is in november 2000 opgepakt. Sinds januari 2001 mochten we hem maandelijks bezoeken. En dat is niet door één, maar door vier personen gebeurd. De bevindingen van die mensen waren duidelijk: er was geen spoor van foltering. Het klopt dat een slechte behandeling in de maanden tussen november en januari niet uit te sluiten is. Maar Schyvens was in goede fysieke conditie en zijn relaties met het Saoedische gevangenispersoneel leken positief. Wij hebben hem ook telkens naar zijn gezondheid gevraagd, in het Engels weliswaar en in aanwezigheid van Saoedi's."

Volgens Schyvens' Saoedische advocaat - een "onafhankelijk man", dixit Malherbe - staat de Antwerpenaar een milde straf te wachten, en niet langer onthoofding zoals aanvankelijk gevreesd.

Op de berichten in The Guardian werd gisteren vanuit diverse hoeken omzichtig gereageerd: niemand denkt dat de nog in Saoedi-Arabië opgesloten westerlingen ervan gediend zijn. Een nauw bij de zaak betrokken persoon reageert het liefst anoniem. "Ook wij gaan ervan uit dat dit verhaal klopt en dat er gemarteld is. Het gaat daarom niet noodzakelijk om mishandeling pur sang, maar wel het ontzeggen van slaap, urenlange ondervragingen en bedreigingen. Maar je kunt het niet maken dat publiekelijk te zeggen. De beschuldiging is alvast onlogisch: na de arrestaties van de buitenlanders gingen de aanslagen door. Een kind beseft dat die bomaanslagen niets met dranksmokkel en alles met moslimfundamentalisme te maken hebben."

Saoedi-Arabië heeft altijd furieus gereageerd op dit soort beschuldigingen, die in ook The Guardian nogmaals herhaald worden. Maar prins Nayef, de gevreesde minister van binnenlandse zaken en de man achter de golf van arrestaties, gaf na de aanslagen van 11 september voor het eerst toe dat een nieuwe bomaanslag was uitgevoerd door een binnenlandse extremist. Voor het eerst week hij daarmee ook af van de eindeloos herhaalde officiële versie dat alles terug te voeren is op een vete onder dranksmokkelaars.

Buitenlandse Zaken: 'Schyvens in goede fysieke conditie'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234