Woensdag 27/10/2021

Saoedi-Arabië

Saoedi-Arabië: weinig verschil met IS maar we blijven vriendjes

Een handelsmissie naar Saudi-Arabië met prinses Astrid, Didier Reynders (MR) en Celine Fremault (cdH). Beeld BELGA
Een handelsmissie naar Saudi-Arabië met prinses Astrid, Didier Reynders (MR) en Celine Fremault (cdH).Beeld BELGA

Na de aanslagen zou je verwachten dat de Belgische regering maatregelen treft tegen de financiering van een radicale islamstroming door Saoedi-Arabië. De kans dat dit effectief gebeurt, is klein. "Economische belangen en de wapenexport ter waarde van 1 miljard euro zullen snel weer de bovenhand halen", zeggen experts.

Het was een beeld dat voor behoorlijk wat gefronste wenkbrauwen zorgde. De Amerikaanse president Barack Obama die deze week de hand schudde met de Saoedische koning Salman tijdens de G20-top in Antalya en gelijktijdig liet aankondigen dat de VS net voor 1,20 miljard euro hoogtechnologische bommen aan Ryad hadden verkocht.

Die verontwaardiging heeft niet enkel te maken met de slechte mensenrechtensituatie in Saoedi-Arabië, maar ook met het feit dat de aanslagen in Parijs de discussie over de verspreiding van een van de meest radicale stromingen binnen de islam, het wahabisme, op scherp heeft gesteld.

Saoedi-Arabië is namelijk niet enkel de grootste olie-exporteur ter wereld, maar financiert ook de wereldwijde verspreiding van het wahabisme. Onder meer de Grote Moskee in Brussel wordt voor een groot deel gefinancierd met Saudisch geld. Gevolg: de wahabitische strekking domineert er.

Ook een aantal andere moskeeën in België en behoorlijk wat islamitische vzw's teren op geld uit Saoedi-Arabië. Verder exporteert dat land ook stapels religieuze boeken naar Europa en zorgt het voor de ondersteuning van allerlei websites die het wahabisme als de enige echte stroming binnen de islam propageren.

"Een groot probleem", zegt de gematigde Gentse imam Brahim Laytouss. "Het wahabisme is een bron van radicalisering. Niet alle aanhangers van deze strekking worden jihadisten, maar het is duidelijk dat het wahabisme een belangrijke etappe naar de gewapende strijd is. Imams die een gematigde Europese islam willen ontwikkelen, zitten door de kracht van het wahabisme voortdurend in het defensief. We moeten het stellen met beperkte middelen, terwijl anderen voortdurend kunnen rekenen op vers geld uit Saoedi-Arabië."

Laytouss kreeg al van meerdere Belgische beleidsmensen te horen dat er inderdaad paal en perk gesteld moet worden aan de verspreiding van de wahabitische ideologie. "Maar steeds meer vrees ik dat het hier over politieke hypocrisie gaat. Als we allemaal voor de ontwikkeling van een gematigde en vreedzame islam zijn, dan moeten we aan hetzelfde zeel trekken. Maar wat zie ik: de ene Belgische minister na de andere vertrekt naar Saoedi-Arabië om zoete broodjes te bakken met het regime.

"Ja, ik heb het gevoel dat de Belgische beleidsmensen ons tegenwerken omdat ze de Saoedi's niet voor het hoofd willen stoten. De Belgische economische belangen primeren. Eigenlijk is het absurd: het Belgische buitenlandbeleid staat hier haaks op de binnenlandse prioriteit om toekomstige terreuraanslagen te vermijden. Wat er in Parijs is gebeurt, zou ons toch tot nadenken moeten stemmen."

Van Louis de Funès naar wahabitische tv

Ook Jamila Channouf, die in Gent meerdere culturele jeugdprojecten uit de grond stampte, hekelt de grote invloed van het wahabisme. "De indoctrinatie is al jaren aan de gang, maar dankzij radicale websites en satelliettelevisie is deze evolutie in een versnelling gekomen.

"De eerste generatie migranten keek nog naar films van Louis de Funès, een deel van de derde generatie kijkt tegenwoordig naar wahabitische tv-kanalen en surft op radicale websites. Saoedi-Arabië sponsort trouwens tal van kleine vzw's die al jaren onder de radar opereren. Onder meer de ouders van Syrië-strijders hebben dit met lede ogen zien gebeuren."

Of de Belgische regering zal optreden tegen de verspreiding van het wahabisme, is maar zeer de vraag. Zulke maatregelen zouden de handelsrelaties met het Saoedische regime kunnen ondermijnen, luidt het. Jaarlijks exporteren Belgische bedrijven ongeveer voor 2 miljard euro naar Saoedi-Arabië.

Opmerkelijk: 270 miljoen van die export betreft wapens die vooral vanuit Wallonië worden uitgevoerd. Sinds 2007 gaat het om een bedrag van 1 miljard euro. Onder meer de wapenfabriek van FN Herstal nabij Luik, eigendom van de Waalse regering, is voor een derde van zijn verkoop afhankelijk van Saoedi-Arabië.

Handelsmissies naar Saoedi-Arabië worden trouwens vergezeld door prinses Astrid. Toen koning Abdullah eind januari stierf, was het koning Filip die België op de begrafenis vertegenwoordigde.

Alles wijst erop dat de Belgische regering de economische belangen koste wat kost wil bestendigen. Zo vernam deze krant dat ons land op het punt staat om een dubbelbelastingbedrag met Saoedi-Arabië af te sluiten. Hierdoor hoeven Belgen en Belgische bedrijven die in Saoedi-Arabië actief zijn voortaan enkel in dat land belastingen betalen.

Geostrategische pion

De nieuwe regeling krijgt kritiek. Onder anderen sp.a-fractieleider in de Kamer Dirk Van der Maelen vraagt zich af of het wel opportuun is om verdragen te sluiten met een staat die de mensenrechten flagrant schendt en religieus extremisme exporteert. "De praktijken van IS verschillen niet zoveel met die van Saoedi-Arabië. Moeten we per se verdragen sluiten met landen die hun voeten vegen aan de mensenrechten?"

Nils Duquet, analist bij het Vlaams Vredesinstituut, stelt vast dat de rol van Saoedi-Arabië bij de publieke opinie heel wat vragen oproept. "Veel mensen stellen zich de vraag waarom België zonodig vriendschappelijke banden moet onderhouden met het land dat de salafistische beweging wereldwijd financiert. Maar ik betwijfel of die kritiek gaat doordringen bij onze politieke leiders.

"Zeker in Wallonië zal er, gezien het belang van bedrijven als FN Herstal, weinig bewegen. Saudi-Arabië wordt gezien als een betrouwbare handelspartner en vele politici oordelen dat Saoedi-Arabië een belangrijke geostrategische pion blijft in het Midden-Oosten."

undefined

null Beeld rv
Beeld rv
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234