Zaterdag 16/01/2021

Sandra, vondeling om economische redenen

Twee weken na de aardbeving werden dertien Haïtiaanse kinderen naar België overgebracht die al voor de aardbeving waren geadopteerd. In hun toenmalig opvanghuis wordt hun plaats alweer ingenomen door nieuwe vondelingen.

In het tehuis ‘Enfant Haïtien Mon Frère’ klemmen de oudste en jongste generatie zich aan elkaar vast. Ita Lafontant (86), die hier veertig jaar geleden mee met het opvangen van verlaten kinderen begon, wiegt baby Sandra (anderhalve maand) in haar armen. “Toen ik jong was bekommerde de staat zich nog om kinderen zoals haar, vandaag zijn bijna alle tehuizen privé.”

In tegenstelling tot wat de meeste Haïtiaanse tehuizen laten uitschijnen, is slechts een minderheid wees. Voor de aardbeving ging Unicef ervan uit dat van de 300.000 kinderen in de instellingen slechts 50.000 echte wezen waren.

“De meesten zijn vondelingen die achtergelaten zijn omwille van raisons économiques”, bevestigt Ita’s dochter Rolande (58), die in het tehuis nu een twintigtal kinderen en jongeren opvangt. “Ook Sandra, ze werd pas vorige week binnengebracht door de jeugdbeschermingsbrigade van de politie nadat ze ergens was achtergelaten.”

Haar trieste lot wordt gedeeld door enkele andere kleintjes. “Malie (8 maanden) werd vorige week binnengebracht door haar ouders, die het niet meer zagen zitten om voor haar te zorgen”, zegt Rolande. Verzorgster Yoléne toont ons ook de éénjarige Jack en de tweejarige Jeff, “al voor de aardbeving achtergelaten in een hospitaal.”

De levensomstandigheden in dit tehuis zijn hard. De kleinste kinderen liggen in aftandse kinderboxen of stapelbedden. Wegens gebrek aan ventilatie is hun kamer bloedheet. Sandra kan geen luier dragen omdat haar billetjes geïrriteerd zijn door de warmte. Yoléne geeft toe dat er soms schaarste is aan pampers.

Sommige kinderen zijn mentaal gehandicapt, zoals Eduardson (4). Voor aparte begeleiding is hier geen kennis in huis. “Hij heeft nog niet gepraat in de zes maanden dat hij hier al is”, zegt Yolène, “meestal slaapt hij”..

Het valt op dat bijna geen enkel kind speelgoed heeft, vreemd voor een tehuis dat ook vanuit België wordt gesteund. “Als er speelgoed is dan wordt dat dikwijls afgenomen door voorbijgangers als de kinderen nabij de straat spelen”, verdedigt Yolène zich. Vervolgens geeft ze de vierjarige Ronel een pak voor de broek omdat de jongen op een bankje in de schaduw slaapt, zijn gloednieuwe schoentjes als gekoesterd bezit bij de hand. Beteuterd druipt de kleuter af.

Volgens directrice Rolande is er beterschap in zicht voor de minderjarige kinderen omdat ze de komende weken zullen verhuizen naar een tijdelijk onderdak, terwijl aan dit gebouw de schade van de aardbeving hersteld zal worden. Voor enkele tienermeisjes zal de verhuis een welkome afwisseling zijn. Zij moeten nu slapen op stapelbedden die zich in een vochtige voorraadkelder achter traliehekken bevinden. Het is er vies. Rolande sommeert de meisjes snel hun vertrek op te ruimen, “zoals elke zaterdag”.

Het advies van kinderrechtenorganisaties om na de aardbeving een moratorium op adopties in te stellen wordt in dit tehuis niet gehandhaafd. “Samuel (6) wordt eerstdaags opgehaald door zijn nieuwe ouders uit Martinique”, wijst Yolène naar een jongen die met een autootje aan het spelen is. “Sinds de dertien kinderen in januari naar België werden gebracht, zijn er ook al vier anderen naar Frankrijk vertrokken.”

Directrice Rolande erkent dat de adoptie naar Frankrijk minder streng is dan in België. “Frankrijk liberaliseerde de adoptie. Daar is het een business”, zegt ze. Daar voegt ze snel aan toe dat voor haar alleen “het liefdadige doel” telt, niet het winstbejag. “Wij worden alleen door giften gefinancierd”.

Blijft de vaststelling dat de meesten van Haïti’s wezen en vondelingen uiteindelijk niet worden geadopteerd. Zij moeten bij meerderjarigheid een eigen bestaan uitbouwen. Jean-Paul Sylvestre (21) woonde vroeger in dit opvanghuis, maar kampeert nu op de binnenkoer. “Tijdens de aardbeving brak ik mijn heup en ik wist niet waar ik naartoe moest trekken. Dit was de enige vertrouwde plek die nog rechtstaat”, zegt hij. “Mijn huisje in Carrefour is vernield. Veel van mijn vrienden en schoolkameraden zijn dood. Ik wil studeren, maar moest sinds januari al twee keer geopereerd worden. De aardbeving heeft mijn dromen gebroken.” (MR)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234