Zondag 13/06/2021

Opinie

Sanders tegen Trump: het zou een leuk spektakel geworden zijn

Sanders op een campagnebijeenkomst in Phoenix. Hij kan zwart Amerika moeilijk overtuigen om voor hem te stemmen. Beeld getty
Sanders op een campagnebijeenkomst in Phoenix. Hij kan zwart Amerika moeilijk overtuigen om voor hem te stemmen.Beeld getty

Tom Ronse is journalist. Hij woont sinds 1980 in New York.

Even leek er een kansje te bestaan dat Bernie Sanders de nominatie voor de Democraten zou binnenhalen. En dan misschien wel het Witte Huis, als zijn tegenstander Donald Trump zou zijn. Sanders tegen Trump. Twee New Yorkse vechtjassen in de ring, het zou een leuk spektakel geworden zijn.

Maar niet dus. Het was al van bij het begin onwaarschijnlijk dat een bejaarde senator van een dunbevolkt staatje, een jood uit Brooklyn die zich socialist noemt en niet eens tot de partij behoorde, de presidentskandidaat van de Democraten zou worden. Toch is het merkwaardig dat het tij in Clintons voordeel keerde doordat de meeste zwarte kiezers haar steunden.

Komt het door Bills southern charm? Ik kan alleszins in Bills beleid geen reden vinden voor de populariteit van de Clintons in zwart Amerika.
Integendeel. "Clinton - more than any other president - created the current racial undercaste", schrijft Michelle Alexander in haar boek The New Jim Crow. De massale opsluiting van jonge zwarten, het politiegeweld en de diepe armoede zijn problemen die vandaag erg leven en waarvoor Clinton medeverantwoordelijk is. Sanders hamerde op die thema's om zwarte kiezers achter zich te krijgen. Hillary reageerde door die thema's te coöpteren. Zonder zelfkritiek weliswaar.

Met videoclips uit interviews waarin Hillary de maatregelen prees die ze nu verguist, had Sanders haar van hypocrisie kunnen beschuldigen. Hij deed dat niet. Zoals hij evenmin haar pijnpunten exploiteerde, de e-mails en Benghazi. Waarom niet? Vanwege zijn belofte om een positieve campagne te voeren? Of omdat hij wist dat hij uiteindelijk moet verliezen en zijn relatie met de winnares niet wilde verknoeien?

Ik had het hem graag gevraagd maar natuurlijk heeft hij geen tijd voor mij. In 1993 - hij was toen pas herkozen als Congreslid - kon hij wel enkele uren vrijmaken voor de toenmalige correspondent van De Morgen. Misschien omdat hij een boon heeft voor Europeanen. Dat is wat Republikeinen hem verwijten; dat hij de VS zoals Europa wil maken. Sanders spreekt dat niet tegen. "Socialisme is voor mij wat jullie in Europa hebben", zei hij me. "Gezondheidszorg als een recht, goedkoop hoger onderwijs, een degelijk sociaal vangnet..." Misschien idealiseerde hij Europa wel. Maar wat hij toen zei na te streven is hetzelfde als wat hij nu voorstelt. In tegenstelling tot vele andere politici, de Clintons niet het minst, kan hem niet vaak verweten worden dat hij zijn huik naar de wind hangt.

"Er zijn Democraten die hetzelfde verdedigen als jij", zei ik. "Waarom word je geen lid van hun partij?"

Sanders grinnikte. "Ik ben de enige linkse in het Congres die kan zeggen wat hij denkt. Wat kunnen ze doen, me uit de partij gooien?"

Nee, dat konden ze niet. Maar wat de Democraten wel hadden gekund, was Sanders posities in Congres-comités ontzeggen. Hem isoleren. Dat hebben ze ook niet gedaan. In praktijk werkte Sanders vlot samen met Democraten.

Sanders was en is wellicht het meest linkse Congreslid, behalve op één punt: gun control. Ik vroeg hem of hij op dat vlak zijn principes niet opzijschoof om in het rurale Vermont verkozen te worden.

"Gun control helpt geen zier om geweld in te perken", antwoordde hij. "Het is voor liberals wat de doodstraf is voor conservatieven: een symbool, een schijnoplossing. Wat je zou moeten vragen: waarom schieten zo veel mensen in dit land op elkaar? Als je die vraag niet aanpakt, die te maken heeft met armoede en wanhoop, dan kan zelfs de strengste wapencontrole geweld niet stoppen."

Maar dat kun je ook zeggen over zijn compromissen met de Democraten in het Congres: dat ze de diepere oorzaken van de problemen niet wegnemen. "Met dat soort dilemma's worstel ik voortdurend", zuchtte Sanders. "Moeten we iets steunen dat niets doet aan de oorzaken, maar dat tenminste iets doet? Is het soms beter om nee te zeggen, om het systeem in duigen te laten vallen, in plaats van een verziekte situatie op te lappen? De Democratische partij kan de fundamentele problemen niet oplossen."

Dat zegt hij natuurlijk niet meer sinds hij de leider van die partij probeert te worden. De partij vond dat best. Hij leek geen kans te maken en Hillary moest wat tegenwind krijgen. Maar die blies haar haast omver. Dat ze bleef rechtstaan en zich nu zeker kan voelen van de nominatie, dankt ze aan de ruggensteun van de Democratische 'machine'. De meeste Democratische Congresleden verwerpen Sanders' programma.

Hogere belastingen voor betere sociale voorzieningen, het is niet voor morgen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234