Zaterdag 06/03/2021

San Francisco: reis naar het hart van beatland

null Beeld UNKNOWN
Beeld UNKNOWN

Bezweet en ongeschoren arriveren we in San Francisco, in het spoor van Jack Kerouacs cultklassieker 'On the Road'. Hier ligt het spirituele hart van de beatgeneratie, en het klopt nog altijd.

San Francisco is letterlijk het eind van de weg. De stad is gebouwd op de zeven heuvels van een schiereiland, aan de rand van de Stille Oceaan, aan drie kanten omringd door water. Toen Jack Kerouac, de chroniqueur van het Amerikaanse asfalt, er voor het eerst aankwam, werd hij bevangen door een dubbel gevoel. Opwinding, maar ook: "end of land sadness". Hij wist: het was tot hier en niet verder.

Iedereen heeft zijn eigen verhaal over arriveren in 'Frisco'. Ik kwam er aan in een minimaal gezelschap van avonturiers. We waren zojuist met ons drieën het Amerikaanse vasteland overgestoken, van de oost- naar de westkust, in het spoor van Kerouacs klassieke en nu eindelijk verfilmde roman On the Road (1957). We stonken en waren ongeschoren: de reis had zijn vieze voeten aan onze gezichten afgeveegd. Daar stonden we, op een uitkijkpost die uitzicht bood op de stad, het rode metaal van de Golden Gate Bridge, op Alcatraz en Angel Island, twee pukkels in een druk bevaren baai. We trokken een goedkope fles champagne open en proostten. Niet veel later werden we lastiggevallen door een evangelische predikant die, bijgestaan door een tweetal schandknapen, ons vloekend en tierend probeerde te overtuigen van de terugkeer van de Lord Jesus. Hij leek zo weggelopen uit een desoriënterende knip-en-plak-roman van William Burroughs.

De afgelopen jaren is, dankzij een aantal jubilea en verfilmingen, een ware opleving gaande van interesse in de beatcultuur van de jaren vijftig. De beweging, die geen beweging wilde zijn, ontstond rond een groep jonge rebellen die zich vrij wilden vechten van de verstikkende moraal van naoorlogs Amerika. Kerouac, Burroughs en Allen Ginsberg waren de literaire hogepriesters: vaderloze figuren die het ruime sop van de Amerikaanse weg kozen, op de opzwepende klanken van de bebop, het dashboardkastje afgeladen met drank, marihuana, benzedrine en aantekenboekjes. De wieg van de beweging lag in New York, rond Times Square, indertijd een plek vol ongure café's en pornobioscopen. Maar het spirituele hart van de beweging klopte in North Beach, San Francisco. Sterker: daar klopt het nog altijd.

Het epicentrum van beatland ligt op het kruispunt van Broadway en Columbus, midden tussen de charmante houtbouw van North Beach. Op dat kruispunt, schuin tegenover elkaar, vind je de legendarische City Lights boekwinkel en het Beat Museum, dat in 2006 de deuren voor het publiek opende.

Wees verliefd op het leven
Wie weemoed voelt naar de tijd van wilde maar belezen mannen die zich ophielden aan de rafelranden van de maatschappij, is in het Beat Museum aan het goede adres. Het omvat een zaal met memorabilia, oude edities, teksten in facsimile, foto's van kernleden van de beweging en hun even kleurrijke entourage. Een hoek is ingericht als schrijvershol - een platenspeler, en gammel bed, een stoel en typemachine.

De ruimte is een replica van Allen Ginsbergs bedompte appartement aan 1010 Montgomery Street, de plek waar hij het baanbrekende gedicht Howl schreef. Ginsberg woonde er met zijn geliefde Peter Orlovsky, in de maanden nadat hij, op advies van zijn psychiater, zijn vriendin had gedumpt en zijn baan als marktonderzoeker had opgegeven. Frequent bezoeker Jack Kerouac had er zijn 'regels voor spontaan proza' aan de muur geprikt. (2. Submissive to everything, open, listening. 4. Be in love with yr life.) Alles draaide voor de beatschrijvers om het nú vastleggen van pure, ongekuiste emotie. Ervaringsliteratuur.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234