Woensdag 20/11/2019

'Samoerai naast of op de frieten?'

festival

ccbe viert twintigste verjaardag met 'gregory!'

Berchem / Van onze medewerkster Sally De Kunst

Naar aanleiding van haar twintigste verjaardag gooit het Cultuurcentrum Berchem (ccbe) een hele week de deuren open voor Gregory!, een festival met dans, muziek, woord en theater. Gregory! is niet alleen een feest, maar ook een blik vooruit, een concretisering van een aantal theorieën over de toekomst van het ccbe als een open 'cultuurthuis'. Een gesprek met directeur Pascal Nicola, artistiek leider Marc Goossens en theatermaakster Nadia Abdelouafi van Kunstencollectief Chahoula, een gezelschap dat onder het dak van het ccbe werd opgestart.

"Mensen houden meer van onverwachte plezierige dingen dan van geplande even aangename activiteiten." Die uitspraak van de Amerikaanse neuroloog Gregory Berns lag aan de basis van Gregory!, een festival dat voorstellingen en momenten wil tonen die kwalitatief hoogstaand zijn, een uiteenlopend publiek kunnen prikkelen en bovendien internationaal belangwekkend zijn. Van de kelder, over het onthaal, de schouwburg,... tot zelfs buiten in een caravan, van 23 februari tot en met 2 maart wordt het ccbe ingenomen door artiesten van diverse pluimage: Maria Clara Villa-Lobos, Action Malaise & SKaGeN, Brice Leroux, Kassys, Marc Vanrunxt, Blackie, Asian Underground,... Gregory! is een verjaardagsfeest van ccbe dat al die mensen kansen wil bieden, maar het is ook een eerste concretisering van de heroriëntering van het bestaand beleidsplan van het ccbe. De voorbije maanden werd een aantal platforms georganiseerd waarin een dialoog over de toekomst werd gevoerd met interne medewerkers en externe partners van het ccbe. "We hadden Gregory! nodig om onze theorieën aan de praktijk te toetsen", aldus ccbe-directeur Pascal Nicolas.

In de toekomst wil ccbe een atopisch verhaal onderschrijven. Wat kunnen we daaronder verstaan? Marc Goossens, artistiek leider: "De regelgeving voor culturele centra wordt heel erg geschreven vanuit het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen, terwijl kunstenaars en publiek daar niet echt mee bezig zijn en de werkelijkheid oneindig veel complexer is. Een cruciaal voorbeeld daarvan is Hush Hush Hush, het gezelschap van choreograaf Abdelaziz Sarrokh, dat half jaren negentig onder het dak van ccbe werd opgestart. Zogezegd het verhaal van jonge allochtone breakers die rondhingen in de buurt, dan plots het licht zagen en in de kunsten stapten. Dat verhaal klopt natuurlijk niet, want de buurten van die jongeren zijn niet geografisch bepaald. Hun hiphopgemeenschap zal bestaan uit pakweg Luik, Lyon, Berlijn en het Badhuis in Borgerhout. De begrippen buurt en gemeenschap zijn binnen de kunsten aan een verruiming toe. Ccbe pleit voor een gedifferentieerd denken en handelen. In plaats van de wijk en de mensen met hun veronderstelde wortels, geloven wij in de atopie, de gemeenschapsvorming die niet uitsluitend gebeurt op basis van een tastbare en aanwijsbare plaats, maar op basis van een niet-plaatsgebonden verbondenheid."

Pascal Nicolas: "Je kunt het vergelijken met Zadie Smith (de schrijfster van bestseller White Teeth, SDK), die zegt dat ze veel liever boeken zou verkopen aan de Startrek-gemeenschap dan aan Amsterdam als topografisch gegeven, gewoon omdat er immens veel meer Trekkies zijn dan Amsterdammers. Die uitspraak is atopisch, maar heel reëel. Ik kan me heel levendig zo'n Startrek-cultuurcentrum voorstellen. Het is niet omdat je in deze buurt werkt, dat je niet in Australië kunt werken. Het verhaal van ccbe is een grenzeloos verhaal dat vertrekt van het idee van centra zonder marges. Iedereen heeft zijn waarden en zijn referentiekader." Goossens: "Polaroid Feet van Akram Kahn, een moslim met roots in Bangladesh, die naast traditionele Indische Kathak-dansen, die vertrekken vanuit een authentiek ritueel kader, ook hedendaagse choreografieën presenteert, staat bijvoorbeeld naast Weak Dance, Strong Questions van Jonathan Burrows en Jan Ritsema op de affiche van Gregory!. Op het eerste gezicht liggen die twee voorstellingen in het spectrum mijlenver uit elkaar, maar toch zijn ze complementair. Het gaat er ons bij Gregory! om dat soort grijswaarden tussen al die verschillende verhalen in de verf te zetten."

Was dat in de verf zetten van die diversiteit ook het uitgangspunt voor het luik dat jij programmeerde, Nadia, een atelier waar elke dag een pril literair, muzikaal, theater- of danstalent zijn werk komt presenteren? Nadia Abdelouafi: "Ik ben vertrokken van het idee om jonge mensen iets voor de eerste keer te laten doen, vanuit hun achtergrond. Het uitgangspunt van de zeven projecten die ik heb geselecteerd, was in se een nieuwsgierigheid naar waar al die mensen mee bezig zijn, zonder in hokjes te denken. Het gaat hier bij het ccbe immers niet over een multicultureel discours, over pakweg de Marokkanen of Turken uit de buurt. Wij willen het huis opengooien en fundamentele vragen stellen."

Zoals die in het programmaboekje van Gregory!: "Crème au beurre of crème fraîche op de taart? Samoerai naast of op de frieten? Muntthee of een frisse pint op een zomeravond?"

Nicolas: "De vragen waarmee we onszelf in dat heroriënteringsproces van ccbe geconfronteerd zien, klinken als volgt: 'Met wie wordt welke macht gedeeld? Wat wordt er gepresenteerd, hoe en aan wie? Welke en wiens kritiek is van belang en wordt in aanmerking genomen?' Maar ook die meer fundamentele vragen als 'Samoerai naast of op de frieten?' De mensen hier in huis stellen immers belangrijke vragen die niet als kunst gesacraliseerd worden, maar die in deze setting op termijn toch wel relevant blijken te zijn in heel die kunstensector. Vragen die het contrast tussen het maatschappelijke en het kunstenlandschap verkleinen en van ccbe een open 'cultuurthuis' helpen maken."

Gregory! van ccbe begint vandaag en loopt tot en met zaterdag 2 maart in het cultuurcentrum Berchem, Driekoningenstraat 126, 2600 Berchem. Reservering: 03/286.88.25. Info: 03/286.88.20, info@ccbe.be of www.ccbe.be. Een kaartje per voorstelling kost 10 euro, een combikaartje voor een dag kost 15 euro.

Cultuurcentrum Berchem wil een open 'cultuurthuis' zijn

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234