Woensdag 20/01/2021

Samira gaat haar eigen weg

filmfestival

cannes toont mooie maar schrijnende films uit iran en turkije

Cannes

Van onze verslaggever ter plaatse

Jan Temmerman

Toen Samira Makhmalbaf in 1998 sterk debuteerde met La Pomme, keek de filmwereld verbaasd op, want deze Iraanse cineaste, dochter van de beroemde regisseur Mohsen Makhmalbaf, was op dat moment amper 18 jaar en had al twee korte films op haar naam. Twee jaar later werd haar film Le Tableau Noir hier uitgenodigd voor de officiële competitie en bekroond met de Prix Spécial du Jury. Met haar derde langspeelfilm Panj e Asr/A Cinq Heures de l'après-midi - de titel verwijst naar een gedicht van Federico García Lorca - neemt ze dit jaar opnieuw deel aan de competitie. Samira Makhmalbaf is met haar 23 jaar nog steeds erg jong, maar inmiddels is wel duidelijk dat we hier met een echte cineaste te maken hebben.

De film speelt zich in Afghanistan af, meer bepaald in de grotendeels tot ruïnes gebombardeerde wijken van de hoofdstad Kaboel. Het Taliban-regime is verdwenen en de Afghaanse meisjes kunnen eindelijk opnieuw naar school. Maar de mentaliteit en de tradities veranderen niet zomaar. De jonge Noqreh neemt op school deel aan een discussie over de vraag of een vrouw ooit president van Afghanistan zou kunnen worden. Waarom niet? En waarom zou Noqreh dat niet kunnen worden? Maar inmiddels moet het meisje nog steeds voor haar zeer gelovige en ouderwetse vader, die zijn dochter elke keer naar de koranles brengt, verborgen houden dat ze daar telkens wegglipt om elders onderwijs te gaan volgen. Het is diezelfde vader die zodra hij een vrouw zonder boerka ziet, bliksemsnel zijn blik afwendt, zich naar de dichtstbijzijnde muur keert en Allah om vergiffenis bidt. Deze mooie film is een opmerkelijke mengeling van poëtische fabel en schrijnend realisme geworden, gesitueerd in een 'bevrijd' land dat grotendeels aan zijn lot werd overgelaten en waar de geesten nog duidelijk gevangenzitten in oude gedachten.

Een gelijksoortige mengeling van poëtische, bijna verstilde filmtaal en hedendaagse werkelijkheid is ook terug te vinden in de opmerkelijke Turkse film Uzak van regisseur Nuri Bilge Ceylan, van wie eerder Clouds of May in ons land te zien was. Mahmut, een man die het als fotograaf professioneel gemaakt heeft in Istanbul, ziet zich genoodzaakt een verre verwant uit zijn geboortedorp tijdelijk onderdak te bieden. Die Yusuf is naar de grote stad gekomen met dromen om te gaan varen, dollars te verdienen en de wereld te zien. De fabriek in zijn provinciestadje heeft de deuren gesloten en dus zowat de hele plaatselijke bevolking werkloos gemaakt. De zoektocht van een steeds wanhopiger wordende Yusuf naar een baan wordt afgewisseld met een soort karakterstudie van de steeds meer op zichzelf terugplooiende, met zijn eenzaamheid worstelende Mahmut, die inmiddels zijn droom een filmmaker te worden als zijn Russische idool Andrej Tarkovski, ziet verschrompelen.

Buiten competitie werd hier ook The Soul of a Man, de nieuwe film van Wim Wenders, voorgesteld. Dat is de eerste, erg interessante en duidelijk met veel liefde gemaakte aflevering van The Blues, een prestigieuze reeks van zeven films over dat Amerikaanse muziekgenre, waaraan verder ook onder anderen Clint Eastwood, Mike Figgis, Charles Burnett en Martin Scorsese zullen meewerken. In The Soul of a Man, een mengeling van gereconstrueerde scènes, archiefmateriaal en nieuwe documentaire beelden van recente muziekoptredens, gaat Wenders, een beetje zoals hij dat eerder met The Buena Vista Social Club gedaan heeft, op zoek naar leven en werk van enkele, voor het grote publiek wellicht onbekende maar voor de fans legendarische bluespioniers, zoals Skip James, J.B. Lenoir en Blind Willie Johnson, van wie in 1977 een muziekopname de ruimte werd ingeschoten met de Voyager. Authentieke, mooi gerestaureerde geluidsopnamen worden afgewisseld met recente coverversies door onder anderen Bonnie Raitt, Lou Reed, Cassandra Wilson, Nick Cave, Los Lobos en de Jon Spencer Blues Explosion.

Wim Wenders gaat op zoek naar pioniers van de blues

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234