Woensdag 21/10/2020

Samenwerking PVDA verdeelt socialisten

Voorzitter John Crombez vindt dat er best gepraat kan worden met PVDA, in Antwerpen droomt Tom Meeuws luidop van een brede linkse beweging. Maar lang niet iedere socialist is even gewonnen voor het idee. 'Ik begrijp echt niet goed wat hen bezielt.'

"Zowel principieel als ideologisch zijn de verschillen gigantisch. Op nationaal niveau durf ik te zeggen dat we zelfs niets gemeenschappelijk hebben. Ik ben wel voor het bundelen van progressieve krachten, maar dan met onafhankelijken en Groen. Ik voel me totaal niet geroepen tot een kartel of andere structurele samenwerking met PVDA."

In tegenstelling tot een aantal partijgenoten, onder wie senator Bert Anciaux, heeft Kamerlid en burgemeester van Vilvoorde Hans Bonte (sp.a) wel degelijk problemen met de weg die zijn partij is ingeslagen. Zowel op nationaal vlak als op lokaal niveau is voor hem een samenwerking met de partij van Peter Mertens uitgesloten. "Soms moet je risico's nemen, dat snap ik. Maar dit gaat voor mij te ver. Ik snap echt niet goed wat hen bezielt. Ik ga nog altijd uit van de kracht van de sociaaldemocratie. En als blijkt dat die niet sexy genoeg is, dan moet je ze weer sexy maken."

Lessen uit verleden

Bonte is niet de enige die er zo over denkt. Ook burgemeester van Brugge Renaat Landuyt heeft stevige bedenkingen bij een samenwerking met PVDA, net zoals gewezen voorzitter Bruno Tobback. "Ik vat het doorgaans zo samen: Peter Mertens stelt de juiste vragen, maar hij heeft bijna nooit de goede antwoorden." Maar Tobback is ook in het geheel geen fan van gemeenschappelijke lijsten. "Sp.a is veel te vaak bezig met wie ze willen samenwerken, terwijl we nog steeds de grootste partij aan de linkerzijde zijn. De ambitie zou moeten zijn dat anderen aan onze deur staan te kloppen, niet omgekeerd. Het lijkt alsof we geen lessen getrokken hebben uit het verleden. Bij de kartels die we afgesloten hebben als vragende partij, was de winst nooit voor ons."

Een analyse waar Kamerlid Monica De Coninck zich wel in kan vinden. "Ik zie ons nog wel samenwerken rond concrete dossiers, maar structureel lijkt me nog een stap te ver. We zouden tijdens de campagne de nadruk kunnen leggen op de gemeenschappelijke punten in de progressieve programma's. Dat lijkt me beter dan één lijst te vormen. Na de verkiezingen kunnen we dan nog zien of een samenwerking mogelijk is."

Wat links vooral niet moet doen, is nu ruziën, waarschuwt De Coninck. "Rechts zou niet liever hebben dan dat wij nu onderling een robbertje vechten."

De vraag is of Crombez en Meeuws er daarom wel goed aan gedaan hebben om de doos van Pandora te openen. Electoraal gezien is het idee van een linkse samenwerking uiteraard aanlokkelijk. PVDA heeft in Antwerpen momenteel vier zetels, net zoals Groen; sp.a heeft er twaalf. Als links een vuist wil maken tegen N-VA, dan zijn alle beetjes meer dan welkom.

Bovendien leeft de vrees dat als PVDA niet meegenomen zou worden in een eventueel links samenwerkingsverband, dat de partij alleen maar meer sympathy votes zal opleveren en bijgevolg een grotere versnippering van linkse stemmen zal veroorzaken.

Maar tegenover die electorale voordelen staan ook ideologische afwegingen. Is het wel opportuun om je te verbinden aan een partij die ontsproten is uit de meest moorddadige ideologieën uit de recente geschiedenis? Vooral dat element zou wel eens in het gezicht van de socialisten kunnen ontploffen.

"Zeker aangezien N-VA de hetze aanwakkert", verwijst politicoloog Nicolas Bouteca (UGent) naar uitspraken van Antwerps burgemeester en N-VA-voorzitter Bart De Wever vorige week. Hij noemde PVDA in een interview met de website Newsmonkey.be het "restafval" van de 20ste eeuw. "Dat is voor een deel ongetwijfeld gevoed door overtuiging, ik geloof best dat Bart De Wever een fundamenteel probleem heeft met PVDA. Die partij heeft dan ook een macabere voorgeschiedenis, ook al heeft Peter Mertens jaren geleden resoluut met die periode gebroken."

Verdeel en heers

Maar daarnaast spelen er sowieso ook strategische overwegingen, zegt Bouteca. "Het is de verdeel-en-heerstactiek. Door PVDA consequent verdacht te maken en een soort van mentaal cordon rond de partij te hangen, verkleint De Wever de kans dat er een links bestuur komt. Het worden dan namelijk zetels die niet meer meetellen bij een coalitievorming."

Hoe dan ook is er voor sp.a ondertussen geen goede kant meer aan, meent de politocoloog. "Laten ze PVDA links liggen, dan zal dat in het voordeel van Peter Mertens zijn en versplinteren de linkse stemmen verder. Nemen ze PVDA mee, dan zit N-VA in een zetel. Hoe je het ook draait of keert, de socialisten zitten nu zonder meer in een slechte situatie."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234