Vrijdag 23/04/2021

Britse verkiezingen

Samenwerken met nóg conservatievere DUP kan dure 'bailout' worden voor May

DUP-leider Arlene Foster naast partijgenoot Peter Robinson. Beeld AFP
DUP-leider Arlene Foster naast partijgenoot Peter Robinson.Beeld AFP

'MAY'S IRISH BAILOUT.' Wat moet George Osborne, de door Theresa May ontslagen oud-minister van Financiën, een sardonisch plezier hebben beleefd bij het bedenken van deze kop in The Evening Standard, de Londense krant waar hij sinds enkele maanden hoofdredacteur is. May die afhankelijk is van steun van een partij uit Noord-Ierland om te kunnen doorregeren.

Uniek is deze Noord-Ierse variant evenwel niet. Toen de Conservatieve John Major, geteisterd door opstandige eurosceptici, zijn meerderheid begin jaren negentig kwijtraakte, moest hij ook een beroep doen op de Democratic Unionist Party. Indertijd stond de DUP onder leiding van de man met wie de partij nog altijd wordt geassocieerd: dominee Ian Paisley, de luidruchtige papenvreter die in 1971 een van de twee oprichters was. Het was uiteindelijk de DUP die een hoofdrol zou spelen in het vredesproces. Paisley werd op zijn oude dag premier van Noord-Ierland, samenwerkend met een gezworen vijand: de onlangs overleden Sinn Fein-leider Martin McGuinness. De twee werden zelfs de beste maatjes, de zogeheten 'giechelbroers'.

De DUP is van oudsher een rechts-populistische partij, die strijdt voor het behoud van de Britse unie en tijdens The Troubles (jaren zestig tot eind jaren negentig) contacten onderhield met paramilitaire bendes. Na het vredesakkoord en na de dood van Paisley in 2014 is de partij iets gematigder geworden. (Een van de DUP-kamerleden is overigens Ian Paisley jr, die een stuk saaier is dan zijn beroemde vader.)

Archiefbeeld: wijlen Ian Paisley. Beeld AP
Archiefbeeld: wijlen Ian Paisley.Beeld AP

Toch kan het een dure 'bailout' worden voor de Britse Conservatieven, zeker op het immateriële vlak. De DUP staat vijandig tegenover het homohuwelijk, abortus en het idee dat de mens bijdraagt aan klimaatverandering. De harde lijn tegenover homorechten was voor David Cameron reden om samenwerking met de DUP al voor de verkiezingen van 2015 uit te sluiten. Uiteindelijk had hij ze ook niet nodig, omdat hij een parlementaire meerderheid kreeg.

Verre van stabiele coalitie

Tussen de Conservatieve Partij en de Westminster-fractie van de DUP bestaan evenwel goede banden - May sprak vrijdag demonstratief van de 'Conservative and Unionist Party'. De DUP is als enige partij in Noord-Ierland voor de brexit, maar dan wel een 'zachte brexit'. Koste was kost wil de DUP een splitsing tussen de beide Ierlanden voorkomen. Dat is ook het streven van May en de EU, maar hoe dat in de praktijk moet werken zal een onderwerp worden van lange onderhandelingen.

DUP-leider Arlene Foster. Beeld EPA
DUP-leider Arlene Foster.Beeld EPA

De afgelopen jaren is de DUP gevoelig gebleken voor schandalen. Paisleys wat stijve opvolger Peter Robinson, die minder goed overweg kon met Sinn Fein-leider McGuinness, moest aftreden wegens een corruptieschandaal. De huidige leider Arlene Foster had als minister subsidies voor duurzame energieopwekking ingevoerd, maar daarvan bleek vorig jaar een half miljard euro ten onrechte te zijn uitgekeerd. Haar weigering om daar verantwoordelijkheid voor te nemen was voor McGuinness reden om de broze coalitie op te blazen. Het leidde tot nieuwe verkiezingen, waarin de DUP stemmen verloor en Sinn Fein verder groeide. De nationalistische partij wil alleen verder regeren met de unionisten als Foster het veld ruimt. In het licht daarvan belooft de coalitie die May met de DUP sluit verre van stabiel te zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234