Vrijdag 09/12/2022

SAM DE GRAEVE

Sam De Graeve, creatief directeur van Woestijnvis, ziet wat u zou kunnen zien.

Er zitten veel geesten aan de dis in deze feestperiode tussen kerst en nieuwjaar. Mensen die er ooit bij waren, en nu niet meer. De gezellige en warme oom die gedumpt werd door tante, en nu bij een andere familie warm en gezellig is. De te vroeg gestorven vriendin, de in Verweggistan mokkende broer. Het ongemak, de fantoompijn, is niet nieuw, Shakespeare schetste al hoe MacBeth meende dat de door hemzelf vermoorde Banquo weer aan het banket zat en hoe onprettig de grote 'Mac' zich daar bij voelde.

De West-Vlaamse D. vertelde me over de geesten aan tafel in zijn familie, over hoe de Tweede Wereldoorlog in de eerste plaats en Zwarte Zondag in de tweede plaats tot op vandaag impact hebben. Zijn favoriete neefje, met wie hij als kind elk familiefeest onveilig maakte - specialiteiten: verstoppen onder tafel, boomklimmen en kroketgooien - is sinds 1991 nooit meer komen opdagen. Hij heeft hem nooit meer gezien, hooguit een keer van ver, als een schim in de stad.

De neef had ontdekt dat zijn grootvader in de oorlog niet helemaal juist was geweest. En hij kon het niet aan dat er familieleden voor het Vlaams Blok gestemd hadden. Het waren twee van de dertig familieleden, een eerder laag gemiddelde als je de politieke uitslag van die tijd bekijkt, maar het waren er voor neef M. twee te veel. Die avond in 1991 weigerde hij hen te groeten, alle daaropvolgende jaren stuurde hij zijn kat. De Blokstemmers van toen zijn inmiddels al lang getroffen door de kracht van de verandering en N-VA-stemmers geworden.

D. vertelt het hele verhaal wat ontgoocheld. Je voelt hoe jammer hij het vindt dat hij de discussie nooit ten gronde heeft kunnen voeren, hoe hij er zelf van overtuigd is dat de wereld alleen beter kan worden als je het gesprek blijft aangaan. Elk jaar opnieuw vraagt hij zich af of de neef alsnog zou komen opdagen, hoe blij hij ermee zou zijn, hoe graag hij zou zien hoe de tiener gëevolueerd is tot volwassene. Niet de verloren zoon, maar de verloren neef, zou dat geen mooie moderne parabel zijn?

Wat D. wel geestig vindt, is dat de neef elk jaar opnieuw de eerste is die reageert op de uitnodigingsmail voor het nieuwjaarsfeest, met telkens opnieuw dezelfde boodschap: 'Ik kom niet.' Ordnung muss immers sein.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234