Dinsdag 07/12/2021

Sacha Baron Cohen de sater van de satire

Amsterdam, zaterdagavond, halfelf. Voor het Tuschinski Theater, vlak bij het Amsterdamse Rembrandtplein, rijden trams af en aan tussen dranghekkens. Aan de kant van het theater houden die het journaille netjes in het gareel, aan de overzijde het publiek. De toon wordt met een stevige draai aan de volumeknop gezet door krakers van Village People, Kylie Minogue en vanzelfsprekend Modern Talking - kent u ‘You’re My Heart, You’re My Soul’ nog? Enkele even kitscherig uitgedoste dames doen dienst als erehaag voor de gasten: een valse blonde in tijgerjurk met bijpassende opblaasbare boezem, een andere met een achttiende-eeuwse pruik en glimmende stretchbroek, nog een derde met drie hoeden op elkaar, een garderobe uit een tweederangs operette en opgetekend snorretje, en achter hen jonge kerels in vermiljoen livrei.Over de rode loper komt het premièrepubliek stilaan toe, haren netjes in de desgevallend nonchalante plooi, babbeltje voor de plaatselijke societycamera’s, even het jasje uit om de galajurk en de gigantische zwaantatoeage op de ontblote rug te laten monsteren door de flitsen van de fotografen, en hup naar binnen. Echt veel A-list BN’ers passeren er nochtans niet - er is nauwelijks iemand bij die bij de gemiddelde Vlaming een belletje doet rinkelen - en bij de honderden voorbijgangers die blijven staan, kan er nauwelijks een gilletje af. Dat gebeurt een klein beetje als Rutger Hauer zich haast ongezien voorbij de camera’s rept, en helemaal wanneer nederhopper Ali B. over de tramsporen de pers ontwijkt en een zijingang induikt.Nee, Jan met de pet weet waarvoor hij hier staat. Een oudere Maleisische man spreekt ons in gebroken Nederlands aan. “Weet u wanneer Borat komt”, vraagt hij, waarna hij ons met pretoogjes uitlegt dat hij Cohen “een hele leuke komiek” vindt. Iets verderop staat een gezette dame een van de vele in het zwarte pak gestoken securityjongens - compleet met CIA-oortjes - te jennen. “Ziet er heel mooi uit”, zegt ze met een stevig Amsterdams accent terwijl ze zijn revers betast. “Uit de Makro?” En dan de belangrijke vraag: “Is Brüno er al?”

‘Ich love you’

Brüno is er nog niet, maar dat hij in de stad is, dat is ondertussen bekend. Vrijdag zoefde hij per jetski over de grachten en herdoopte hij de Wallen tot ‘Pink Light District’. “Veel te lang zijn jongens van over de hele wereld naar Amsterdam gekomen om seks met vrouwen te hebben”, zo zei hij daarbij, voor de gelegenheid uitgedost in een krijtpak dat niet zou misstaan in het Haagse Binnenhof, zij het dat de Oostenrijkse übernicht er enige eigen ‘accenten’ op heeft aangebracht. Halverwege de borst is het pak resoluut afgeknipt, zodat Brüno’s wasbordje en landingsbaan - een tufje netjes opgeschoren schaamhaar - mooi zichtbaar zijn boven de eveneens ingekorte pantalon, die op skatershoogte is blijven bungelen en zo een knalrode tanga onthult. Als hij zijn roze buurt voor geopend verklaart, gaan achter hem over drie verdiepingen de gordijntjes van de bordeelramen open. Een stel hunks die niet zouden misstaan tussen een blik Chippendales schudt nauwelijks nog suggestief het enige stuk van hun gespierde lijf dat nog een beetje bedekt is.De film komt wereldwijd pas volgende maand in de zalen, maar komiek Sacha Baron Cohen warmt de wereld al enkele weken met dergelijke korte verschijningen op. In Parijs reed hij op de Champs-Elysées in een met pluimen en zwanenkop versierd vehikel. Toen hij voor de camera’s zijn hotpants uitdeed, onthulde hij de zoveelste tanga, deze bedrukt met de beeltenis van president Sarkozy. In de Franse pers verklaarde hij dat op zijn film na The Passion of the Christ de belangrijkste documentaire over een blanke homo is. “Ik heb eraan gedacht om hem The Fashion of the Christ te noemen”, aldus Brüno. Aan de historische stierenvechtersarena Las Ventas in Madrid dook hij op in een zeer fluffy zwart stierenpak dat er hoegenaamd geen twijfel over liet bestaan dat hij geen koe uitbeeldde. In Londen stond er een wollige zwarte fallus op zijn hoofd, toen hij een miniparade van Queen’s Guards - uiteraard met de onmisbare persoonlijke toets in het uniform - door de straten voerde.Zijn bekendste promotiestunt is ongetwijfeld die op de MTV Movie Awards van enkele weken geleden. Hoog boven het publiek zweefde hij als een camp engel de zaal binnen, gehuld in een maagdelijk wit, blinkend Romeins legionairsuniform, voorzien van even witte vleugels. Tot de stunt ‘misging’, Brüno een salto maakte aan zijn veiligheidskabel en met de nauwelijks verhulde edele delen hulpeloos jammerde dat zijn ‘Kugelsack’ geklemd zat tussen zijn microfoonkabel. Langzaam werd hij neergelaten uit zijn benarde positie, ‘toevallig’ met het hoofd naar onderen op de schoot van Eminem, en voornoemde Kugelsack zowat tegen de neus van de beroemde rapper, die de zaal furieus verliet.Terug naar zaterdagavond in Amsterdam: hoe dichter bij de klok van elven, hoe meer het publiek zich op de tramsporen verdringt. Even valt de nichterige disco stil. En nog iets luider dan voorheen klinken de eerste noten van het Wilhelmus door de inmiddels knalvolle straat. Het duurt maar enkele maten voor dat overgaat in een gabberversie van het eerbiedwaardige oudste volkslied op de planeet. En daar staat Brüno, nu gehuld in een mouwloos rubberen shirt, een ijzeren nekband met slot, één lange leren handschoen over bijna zijn volledige rechterarm en witte glitterbroek.Het publiek gilt het uit van de pret, één jongeman bestormt de hekken met op zijn torso ‘I love Brüno’ geschilderd, met een piemeltje onder de o. “Amsterdam, ich love you”, begroet hij zijn fans. En hij voegt er nog een stuk couleur locale aan toe door Geert Wilders op de hak te nemen, die hij de dag voordien al een van de beste klanten van zijn gelegenheidsbordeel had genoemd. Nu heet het dat Wilders herhaalde contacten met Brüno’s vriend Mustapha heeft gehad en dat de omstreden politicus zijn naam duidelijk niet gestolen heeft. “He screams like a Wilder pig”, hij schreeuwt als een gespiest zwijntje, zoals dat in het namaak-Duits van de fashionista heet. Zijn film, zo legt hij uit, “is de belangrijkste documentaire sinds The Lion King”. TMF houdt hem een microfoon in de vorm van een dildo onder de neus, hij pareert de vragen van de jonge reporter op speed met de opmerking “stop met naar mijn kruis te staren, hier zijn mijn ogen”. En zo verder. De Iraanse president Ahmadinejad is “übercute, de George Clooney van het Midden-Oosten” maar, aldus Brüno, compleet gefrustreerd, wat zou blijken uit zijn beweringen dat er geen homo’s zijn in Iran. “De man zit duidelijk met een atoombom in zijn broek.” En dan rept hij zich de zaal in, waar hij min of meer dezelfde kunstjes nog eens opvoert voor het galapubliek, dat van de vertoning buiten verstoken is gebleven. En dan, rond middernacht, is het eindelijk tijd voor de film.

Strakke lederhosen

Recensies mogen nog niet van distributeur Universal, op straffe van billenkoek. En dezelfde securitybonken van aan de deur staan in het halfduister van de filmzaal met kijkertjes het publiek af te speuren, opdat toch maar niemand de film voortijdig op het internet lekt. Wél kunnen we u al vertellen dat het publiek tamelijk ononderbroken in een deuk lag. Onder hen Vlaming Gerrie Langenaekens, winnaar van een StuBruwedstrijd. “Ik vond het fantastisch”, zegt hij na afloop. “Het is een specifiek soort humor, maar volledig mijn ding. Het is niet alleen plat of hersenloos, er komt nog een goede onderlaag bij: zijn duidelijke kritiek op hypocriete conservatieve Amerikanen.”Waarvan akte: politicus Ron Paul, die vorig jaar hengelde naar de Republikeinse nominatie voor de presidentsverkiezingen, kan er niet mee lachen als hij zich plots in een slaapkamer met een strippende Brüno bevindt, en Mexicaans schoonmaakpersoneel doet dienst als levende meubelen, waarop sterren die hun beste tijd achter de rug hebben - Paula Abdul en La Toya Jackson - plaatsnemen. Brüno trekt halverwege de film op jacht met drie rednecks die eruitzien alsof ze hun hele leven al op een dieet van pruimtabak staan. Als hij zich ’s nachts toegang probeert te verschaffen tot de tent van een van hen - “een beer heeft al mijn kleren opgegeten, ik heb alleen nog deze condooms” - vraag je je af hoe hij het er in godsnaam levend heeft afgebracht. Naar verluidt hebben zijn jachtkompanen op een bepaald moment ook de karabijn - de echte - op Brüno gericht. De ondertitel à la Borat die gossipblog Defamer aan Cohens nieuwste film gaf, slaat in elk geval de nagel op de kop: Brüno: Delicious Journeys through America for the Purpose of Making Heterosexual Males Visibly Uncomfortable in the Presence of a Gay Foreigner in a Mesh T-Shirt.“Sommige scènes zijn overtuigend echt”, vindt Langenaekens, “maar op andere momenten weet je het niet goed.” Dat gevoel is alleen maar versterkt sinds gebleken is dat het MTV-nummertje met Eminem opgezet spel was. Maar net zoals dat moment desondanks hilarisch blijft, maalt Langenaekens niet om die bewuste onduidelijkheid. “De grappen werken. Cohen voert hier een heel ander typetjes op dan Borat, maar kaart au fond dezelfde zaken aan. Ik vind de film alvast even goed.”Volgens hetzelfde stramien als ten tijde van Borat ontstond de voorbije weken en maanden controverse over de wereldburgers die deze keer op weinig flatterende wijze worden neergezet. En daarbij is even vaak onduidelijk wat echt is en wat niet. Het heet bijvoorbeeld dat de Oostenrijkers niet blij zijn met de wijze waarop zij in al te strakke lederhosen worden gepresenteerd, maar als je even in het Duits Google naspeurt, is daar ontstellend weinig van te vinden. Die controverse, zo lijkt het, speelt zich meer af in de op schandaal beluste Britse pers. Al ontkent Cohen dat hij zich door een concrete persoon heeft laten inspireren, in Oostenrijk wijzen velen daarvoor naar Alfons Haider, de presentator van de lokale versie van Sterren op de dansvloer en openlijk homo. “Hij is een fantastische komiek”, zegt Haider over Cohen. Tegenstanders zijn er ongetwijfeld ook in het Alpenland, maar die vind je in de Vlaamse contreien wellicht evenveel.

Aan het kruis genageld

En natuurlijk stak in het immer politiek correcte land van oom Sam de discussie de kop op of Brüno nu homo’s te kakken zet of net gay bashers aan het kruis nagelt. “Sacha Baron Cohens goedbedoelde poging tot satire is op veel momenten problematisch en op andere zonder meer beledigend”, vindt Rashad Robinson van de Gay and Lesbian Alliance against Defamation. Bij het populaire homolifestyleblad Out denken ze er net het tegenovergestelde over. “De film doet iets zeer belangrijks”, zegt hoofdredacteur Aaron Hicklin, die van plan is Cohen op de cover van het augustusnummer te zetten. “Hij laat zien hoe de houding van mensen als bij toverslag kan veranderen als ze zich realiseren dat je homo bent. Het multiplexbioscooppubliek krijg je normaal niet in de zaal voor een lezing van twee uur over homofobie, maar dat is net wat ze hier voorgeschoteld krijgen.”Blijft natuurlijk de vraag waar Jan met de megapopcornemmer nu precies voor komt: voor de lezing of om te lachen met ‘die onnozele nicht’. Sacha Baron Cohen eet zo alvast van twee walletjes: hoe meer men zich vragen stelt over wie hij nu precies aan het kruis nagelt, hoe meer krantenkolommen hij krijgt. Wedden dat Brüno aan de boxoffice Borat, toch ook al een kaskraker, ver achter zich laat? No pun intended.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234