Maandag 25/10/2021

Sabam ontkent dat het geld van auteursrechten achterhield

BRUSSEL

Ten vroegste in het najaar beslist de raadkamer of de beschuldigden daadwerkelijk doorverwezen worden naar de correctionele rechtbank. Sabam zelf hamert op het vermoeden van onschuld. ‘In elk bedrijf gebeuren fouten, maar daarom is er nog geen sprake van fraude’, aldus woordvoerder Thierry Dachelet.

Het parket verwijt Sabam een gebrekkige organisatie, onduidelijke verdeelsleutels en een manke interne controle. Daardoor zouden aangesloten auteurs, componisten en uitgevers niet al het geld hebben gekregen waar ze recht op hebben. Aanzienlijke bedragen zouden onrechtmatig in de Sabamkas zijn gebleven, een en ander zou nooit correct zijn weergegeven in de jaarrekeningen. “Het gerechtelijk onderzoek dat rond 2004-2005 werd opgestart, heeft intussen zijn beslag gekregen in een eindvordering”, bevestigt Brussels parketwoordvoerster Estelle Arpigny. “De bal ging aan het rollen na de indiening van twee klachten.”Eén van die klachten was afkomstig van componist Philippe Delhaye, die meende dat hij te weinig auteursrechten had ontvangen voor een serie generiekmuziekjes op de RTBF. Onderzoeksrechter Frédéric Lugentz greep de klacht aan om een aantal huiszoekingen te laten verrichten en en passant de hele boekhouding van Sabam binnenstebuiten te keren. Eind 2007 droeg hij een omvangrijk dossier over aan het parket, met welluidende betichtingen zoals corruptie (de uitbetaling van smeergeld aan een ambtenaar van Financiën, MJ), witwassen, schriftvervalsing en gebruik van valse stukken, fiscale fraude en misbruik van vertrouwen. Anno 2009 blijkt een deel van de aantijgingen niet weerhouden.

Weg met de ‘KOHS’

Kop van Jut was destijds de Kas voor Onderlinge Hulp en Solidariteit (KOHS), een vehikel waarmee Sabam officieel de pensioenen van oudere leden garandeerde. Jaarlijks vloeiden er miljoenen aan geïnde auteursrechten naar het fonds.“De KOHS is inmiddels vervangen door een nieuw systeem”, verklaart Thierry Dachelet, directeur communicatie bij Sabam. “Het oude solidariteitsprincipe is geïndividualiseerd. Ieder Sabamlid krijgt nu de uitgestelde auteursrechten van datgene waar hij werkelijk recht op heeft. Ik stel vast dat er over de KOHS met geen woord meer gerept wordt, maar meer kan ik daar niet over zeggen want we zijn nog niet ingelicht door het parket.”Het is Sabam niet duidelijk waar het parket de aantijgingen op baseert. “Het zou gaan om playlists die onvolledig of fout zijn, waardoor de auteurs niet de bedragen krijgen waar ze recht op hebben. Pas als wij over de lijsten beschikken, zullen we bekijken welke stappen er moeten ondernomen worden”, aldus Dachelet.“Sabam heeft in 1999 een eerste grote reorganisatie doorgevoerd, dit jaar in juli volgde een tweede. Niet alleen het sociaal fonds is gemoderniseerd, ook het systeem van de zitpenningen voor bestuursleden. We werken sneller en transparanter, en willen ons meer op de rechthebbenden richten”, voert de woordvoerder nog aan. “Maar natuurlijk is het systeem niet 100 procent waterdicht. Als organisatoren een onvolledige playlist doorsturen, of ons op voorhand niet laten weten dat ze géén Sabam-repertoire draaien, kunnen er fouten of vertragingen zitten op de uitbetalingen. “Daarenboven mispakken veel artiesten zich aan de digitale auteursrechten, die helemaal niet zo lucratief zijn: voor elke track die gekocht én betaald wordt via bijvoorbeeld iTunes (0,99 euro per stuk), krijgt de auteur 0,07 euro. Dat is geen vetpot, hé.”Verder houdt Dachelet vast aan de eerdere verklaringen van de vijf beschuldigden, met name gedelegeerd bestuurder Paul Louka, financieel directeur van Sabam en zijn twee gepensioneerde voorgangers, en ex-voorzitter van de raad van bestuur Jacques Leduc. “Voor hen geldt onverkort het vermoeden van onschuld”, klinkt het.Gedelegeerd bestuurder Johan Verminnen (de Nederlandstalige tegenhanger van Louka, MJ) reageert bovenal verontwaardigd over het feit dat de eindvordering niet eerst aan Sabam is bekendgemaakt. Vervolgens benadrukt hij de recente interne hervormingen: “Belangrijk is dat het onderzoek gaat over feiten tussen 1986 en 2005, terwijl er sindsdien enorme inspanningen zijn gedaan om transparanter te werken, en om fouten bij de inning en de verdeling te vermijden. Wie op de laatste algemene vergadering aanwezig was, weet dat Sabam een democratische organisatie is geworden, die goed op weg is om ook een moderne organisatie te worden.”Naar aanleiding van de perikelen rond de auteursrechtenvereniging pleit Unizo, de Unie van Zelfstandige Ondernemers, voor het installeren van “één enkel doorzichtig en billijk organisme voor het innen van alle rechten van auteurs en uitvoerders”. Het door de federale regering inmiddels goedgekeurd wetsontwerp op voorstel van de minister van Economie, Vincent Van Quickenborne (Open Vld), voorziet alvast enkele duidelijke richtlijnen voor alle beheersvenootschappen. UNIZO noemt dat een goede stap, maar nog onvoldoende.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234