Woensdag 25/11/2020

Saai imago helpt Mariano Rajoy in tijden van crisis

BRUSSEL

Derde keer goede keer. Voor Mariano Rajoy, de leider van de conservatieve Partido Popular (PP) en nieuwe premier van Spanje, smaakt de zege als zoete wraak. In 2004 noch 2008 bleek hij immers bestand tegen de socialist Rodríguez Zapatero. De Spanjaarden vinden Rajoy dan ook flink saai - al lijkt 'saai' in tijden van crisis een garantie voor degelijkheid.

Op zijn 56ste haalt Rajoy zijn oude droom dan toch binnen: op La Moncloa kantoor te houden, de ambtswoning van de Spaanse premier. Eerder had Mariano Rajoy, de politieke erfgenaam van toenmalig eerste minister José Maria Aznar, twee keer in het zand moeten bijten. Zowel in 2004 als in 2008 verloor zijn PP de verkiezingen van de socialistische PSOE en José Luis Rodríguez Zapatero. De dubbele nederlaag was Rajoy zwaar te staan gekomen binnen zijn eigen partij, en met name in Spanjes rechtse pers, die alle duivels tegen hem ontbond.

Toegegeven, in 2004 had de Galiciër - een telg uit de stal van regionaal sterkhouder en 'laatste minister van Franco' Manuel Fraga Iribarne - brute pech gehad. Een halve week voor de parlementsverkiezingen, op 11 maart, werd Madrid getroffen door jihadistische aanslagen die 191 mensen het leven kostten, en de Partido Popular voor jaren de oppositie indreef. In 2008 was het vooral Zapatero's populariteit en grotere charisma die de conservatieven een opdoffer bezorgden, de tweede op rij al dus.

Lange tijd was Rajoy geen sant in eigen land. Dat veranderde echter toen Spanje in de greep van de crisis kwam. Rajoy had algauw begrepen dat Zapatero peptalk gebruikte, en dus loog, toen hij zei dat de economische fundamenten van het koninkrijk goed zaten. De gierende werkloosheidscijfers, het spectaculaire openspatten van de betonboerbubbel en de vrees dat Spanje weleens het volgende slachtoffer kon worden van de crisis in de eurozone, hebben de Spaanse socialisten nu dubbel en dik betaald.

Compromisgezind

Rajoy heeft het natuurlijk handig gespeeld. Zijn eeuwige nadelen, de saaie voorspelbaarheid van een kantoorklerk, heeft hij in het licht van de sociaal-economische malaise naar een troef vertaald. In Spanje heet Rajoy niet langer vervelend, maar sober en volhardend. Net wat de kiezer nodig heeft in dit door technocraten - zie ook Rome en Athene - bevolkte nieuwe beleidstijdperk.

Ook een ander oud verwijt, dat hij in zijn pogingen om de kool en de geit te sparen geen knopen doorhakt, heeft Rajoy in de voorbije campagne in een voordeel omgezet. De man met de grijze baard heet nu compromisgezind. Sloot hij met de uittredende socialistische regering immers niet een akkoord over het terugdringen van overheidsuitgaven en schuld? Veel Spanjaarden vinden hem een staatsman met zin voor verantwoordelijkheid, die boven het partijpolitieke gekrakeel uittorent. De PP'er kreeg er dan ook de boodschap in dat hij bikkelhard zal sparen en dat het pijn zal doen.

Toch bestaat er ook twijfel over Rajoy. Zeker in het waardedebatten toonde de nieuwe premier zich in het verleden hard rechts. Liberaal-progressieve burgers zijn bang voor de verborgen conservatieve agenda van zijn PP. Rajoy is een uitgesproken tegenstander van het homohuwelijk en recht op abortus, twee cruciale dossiers waarin Zapatero zijn slag thuishaalde. De nieuwe premier bleef tijdens de campagne steevast op de vlakte toen hem gevraagd werd wat zijn precieze plannen waren. De rechtervleugel van de Populares belooft echter moord en brand te schreeuwen als het homohuwelijk stand houdt.

Mariano Rajoy Brey werd in 1955 geboren in de noordwestelijke pelgrimstad Santiago de Compostela. Hij studeerde rechten en kwam vervolgens als notarieel ambtenaar aan de bak. Politiek zat hij aanvankelijk in de erg rechtse, post-franquistische Alianza Popular (AP), maar toen de Spaanse conservatieven onder de vlag van de PP meer naar het centrum evolueerden, schoof ook Rajoy mee op.

De premier, die op zijn veertigste pas trouwde en vader is van een zoon, vervulde onder de regering-Aznar heel wat cruciale ministerposten. Vooral in de permanente spanningen tussen Madrid en de autonome gemeenschappen toonde Rajoy zich een behendig onderhandelaar.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234