Donderdag 22/04/2021

S.M.A.K. adviseert priesters en kloosterlingen over kunst in de kerk

Welk schilderij past nu het best bij dat nieuwe altaar? En waarom niet eens een modern kunstwerk in de kerk hangen dat refereert aan de veertien taferelen van Jezus' kruisweg? Actuele kunst en kerk; het is een combinatie die niet meteen voor de hand ligt. Maar het Stedelijk Museum voor Actuele Kunst (S.M.A.K.) van Jan Hoet wil priesters en kloosterlingen wel helpen om goede keuzes te maken.

Brussel.

Eigen berichtgeving

De vraag kwam - nogal onverwachts - van de Belgische bisschoppen. Of Jan Hoet en de zijnen niet eens een tentoonstelling over actuele religieuze kunst wilden opzetten in het kader van het jubeljaar 2000. Hoet wikte en woog en zei ten slotte ja. In het najaar 2000 zullen twintig à dertig internationale kunstenaars hun werk tentoonstellen in de parkabdij van Oud-Heverlee.

Het S.M.A.K. wil echter breed gaan. "Religie is het uitgangspunt. Het is echter niet de bedoeling dat er bijbelse taferelen worden geïllustreerd of uitgebeeld. Het moet dieper gaan dan dat", zegt medewerker Philippe Van Cauteren. Een mogelijk werk zou dat van de bekende Amerikaanse videokunstenaar Bill Viola zijn, zegt Van Cauteren. "Hij heeft een soort van triptiek gemaakt met videoschermen. Een scherm toont hoe een kind geboren wordt, het tweede een man die in het water valt en het derde vertelt het verhaal van een vrouw die sterft. Dat zijn thema's die een sterke spirituele en religieuze betekenis hebben."

Jan Hoet selecteert de werken, de bisschoppen mogen zich wel mengen in de discussie over zin en onzin van een bepaald werk. Discussies zullen er ongetwijfeld zijn, meent Van Cauteren. Maar echte problemen verwacht hij niet. "Men gaat toch ook niet zomaar met een Jan Hoet in zee. De bisschoppen weten welk vlees ze in de kuip hebben."

Mag religieuze kunst choqueren? "Natuurlijk", vindt Van Cauteren. "Religieuze kunst uit de vijftiende of zestiende eeuw choqueerde toch ook. Martelingen, onthoofdingen... het werd allemaal heel expliciet afgebeeld." Of Danneels een Mariabeeld bedekt met olifantenstront leuk zal vinden, is dan weer een andere vraag. Dat werk zorgde recentelijk in het Brooklyn Museum of Arts in New York voor heel wat ophef. "We willen ook niet per se provoceren", beweert Van Cauteren.

Het S.M.A.K. hoopt dat de tentoonstelling niet de enige vorm van samenwerking met de Belgische Kerk is. Daarom heeft het het voorstel gelanceerd om een contactpunt op te richten waar bisschoppen, priesters of kloosterlingen terechtkunnen voor kunstadvies. Van Cauteren. "De tentoonstelling zou het uitgangspunt kunnen zijn van een veel bredere discussie over Kerk en kunst. We kunnen de betrokkenen helpen bepaalde werken te kiezen. Bedoeling is ook het publiek meer te betrekken bij de kunstcollectie die nu vaak te verborgen blijft."

Een kerk die zelf het initiatief neemt om met Jan Hoet samen te werken, het blijft iets vreemds hebben. "Op zich is het feit dat ze het doen positief. Dan geven ze toch het signaal dat ze willen vernieuwen", denkt Van Cauteren. "Ons is het niet te doen om het imago van de Kerk te verbeteren. We willen gewoon een goede tentoonstelling organiseren." Peter-Jan Bogaert

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234