Dinsdag 20/10/2020
Open Vld-voorzitter Gwendolyn Rutten.

Nieuwjaarsspeech Open Vld

Rutten klampt zich (nog maar eens) vast aan MR op nieuwjaarsreceptie

Open Vld-voorzitter Gwendolyn Rutten.Beeld Thomas Sweertvaegher

Wie dacht dat Gwendolyn Rutten haar afscheid als partijvoorzitter zou aankondigen op de nieuwjaarsreceptie van Open Vld, kwam terug van een kale reis. In plaats daarvan klonk ze zich vast aan MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez. ‘L’union fait la force!’

Doet ze het of doet ze het niet? Bij de liberalen werd de voorbije dagen stevig gespeculeerd over de speech die partijvoorzitter Gwendolyn Rutten gisterenavond zou geven op de nieuwjaarsreceptie van Open Vld op de Heizel. Rutten postte een reeks nostalgische foto’s op Instagram, die gezien kunnen worden als een soort carrièreoverzicht. In het blauwverlichte Paleis 10 vragen sommigen zich dan ook af: zou ze de primeur hier lossen?

Een deel van de aanwezigen zou het alleszins geen ramp vinden. Sinds de partij bij de verkiezingen van mei 2019 bleef steken op 13 procent, is Rutten haar status van mirakelvoorzitter officieel kwijt. Niemand praat nog over de manier waarop ze haar partij in 2014 tegen alle verwachtingen de regering inloodste. Wel over de tweestrijd die Open Vld verscheurt, en aan het gezag van Rutten vreet. 

Maar de partijtop wil vanavond optimisme uitstralen. Op de vrolijke Afrikaanse beats van Fally Ipupa worden het Belgische kindsterretje Anaé en haar lerares Jeny – bekend van hun danspasjes op de Amerikaanse talkshow van Ellen DeGeneres – het podium opgestuurd. Ook comedian Bert Gabriels mag eventuele zure oprispingen al bij voorbaat counteren met een minioptreden. “Ik heb jullie volgend jaar nodig in mijn eindejaarsconference, Open Vld. Doe jullie best!”

Vintage Rutten

En Rutten zelf? Die loopt op eieren. In haar speech rept de voorzitster met geen woord over de interne strubbelingen of over haar persoonlijke plannen. In plaats daarvan krijgen we ‘vintage Rutten’, met een gedreven speech over de kernwaarden van het liberalisme. “Het is aan ons, liberalen, om een antwoord te bieden op de gevaren van extremisme, nationalisme en conservatieven”, drukt ze haar partijgenoten op het hart. “Laten we de sluipende afbraak toe, of gaan we ertegen in?”

Beeld Thomas Sweertvaegher

Voorzichtig raakt ze daarmee aan het andere probleem voor Open Vld. Nu N-VA en PS sinds zondag weer rond tafel zitten, bestaat het risico dat informateurs Joachim Coens (CD&V) en Georges-Louis Bouchez (MR) erin slagen om de twee samen in een paars-gele regering te krijgen. In dat geval is de kans groot dat Open Vld op vraag van PS uit de coalitie wordt gebonjourd, en ingeruild voor CD&V.

Zolang de blauwe familie zich niet uit elkaar laat spelen, zit Open Vld veilig. Dan zit er zelfs het premierschap in. (Al ligt het ‘p-woord’ gevoelig vanavond. Het achtervolgt de liberalen al sinds Rutten in volle kiescampagne eruit flapte dat ze ‘de 16' wel ziet zitten.) Vandaar dat MR-voorzitter Bouchez naar de Heizel is afgezakt om zijn steun aan Rutten te geven, net zoals Rutten dat vorige week deed op de MR-receptie in Namen.

De boodschap is duidelijk: Open Vld en MR zijn één en ondeelbaar. “Samen met onze vrienden van de MR werken we aan een beter land voor alle Belgen. Zonder blokkeringen, splitsing of stilstand”, aldus Rutten. “L’union fait la force.” Een overtuiging die door de voltallige partijtop wordt gedeeld. “Logisch”, zegt onder anderen Bart Somers. “De liberalen zijn de oudste politieke familie van het land.”

Slecht gevoel

Maar niet iedereen binnen Open Vld is ervan overtuigd dat de flamboyante MR-voorzitter voet bij stuk zal houden als straks puntje bij paaltje komt. “Ik heb er een slecht gevoel bij”, zegt een Kamerlid. “Als N-VA en PS elkaar vinden, dan vrees ik dat MR overstag zal gaan.” In de Brusselse coalitievorming liet Open Vld de MR zelf stikken. “En uiteindelijk is de as tussen MR en CD&V altijd sterker geweest dan tussen ons.”

Rutten hoopt dat het niet zover komt, en lijkt nog altijd aan te sturen op een Vivaldi-coalitie, met paars-groen en CD&V. “Liberaal is ook sociaal”, klinkt het onder meer.  “We moeten ecologie en economie met elkaar verbinden.” En zonder hem bij naam te noemen, pareert ze ook de kritiek van N-VA-voorzitter Bart De Wever. “Wij zullen nooit in een regering stappen voor de eer en glorie van partijtoppers die graag minister of premier willen worden”, sneerde hij vorige week nog, omdat Rutten geen Vlaams front wil vormen tegen PS.

“Maar wij hebben niemand nodig om ons de les te spellen, of om te zeggen wat we wel of niet mogen doen”, zo zet Rutten de puntjes op de i. “Wie ons kent, weet dat we constructief zijn. Dat we vechten voor onze idealen, en dat we nooit onze ziel zullen verkopen.” De handen in de Heizel gaan op elkaar.

Niettemin blijven sommigen op de receptie met een wrang gevoel achter. De voorzittersverkiezingen in maart kunnen niet vroeg genoeg komen, klinkt het, zodat een opvolger orde op zaken kan stellen. Rutten wordt tot nu toe enkel uitgedaagd door Oostends burgemeester Bart Tommelein en de Brusselse Els Ampe. Maar er liggen nog kapers op de kust, zoals fractieleider Egbert Lachaert. Over twee weken wordt de verkiezingsprocedure opgestart, merkt een partijlid op. “Pas dan zullen we echt zien hoeveel steun ze nog krijgt.” 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234