Zaterdag 07/12/2019

Open Vld

Rutten duwt door over onderwijshervorming, maar staat alleen

De profileringsdrang van Gwendolyn Rutte zet kwaad bloed bij de coalitiepartners. 'Inhoudelijk voegt ze weinig toe.' Beeld © Tim Dirven

Zonder blauwe accenten, geen Vlaamse onderwijshervorming, zegt Open Vld-voorzitter Gwendolyn Rutten. Maar haalt haar dreigement ook iets uit? Als ze voet bij stuk houdt, speelt ze in de kaart van N-VA en verandert er nauwelijks iets.

De onderhandelingen over het nieuwe secundair onderwijs schieten maar niet op. Al 17 keer zijn er werkgroepen samengekomen sinds het aantreden van de regering, zonder noemenswaardig resultaat. Tijd voor Rutten om de discussie op scherp te zetten. "Ik ga geen hervorming goedkeuren waar ik het fundamenteel oneens mee ben", kondigde ze gisteren aan in deze krant. Ze wil onder meer het masterplan uitbreiden voor het kleuter- en lager onderwijs.

De gesprekken verlopen inderdaad moeilijk. Minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) doet achter de schermen haar uiterste best om de hervorming stilaan vorm te geven, de N-VA wil vooral geen te drastische wijzigingen en staat op de rem. Er wordt veel tijd verloren bij het interpreteren van het afgesloten onderwijsakkoord door de vorige regering. N-VA en CD&V zijn het inhoudelijk niet eens over wat hervorming nu eigenlijk inhoudt.

"Jammer, we hebben nu de kans om beter te doen", zegt Rutten. "Zonder de socialisten erbij." De liberalen zaten niet mee aan tafel toen het masterplan werd opgesteld.

Beeld RV

Partijtje tekstexegese

Rutten verwijst naar het regeerakkoord. Daar staat één zin over het masterplan: 'Het masterplan hervorming secundair onderwijs voeren we uit in dialoog met het onderwijsveld.' Ze focust op het tweede deel om nog aanpassingen te verantwoorden en haalt een raadpleging bij de ouders erbij. "Die bewijzen ons punt." CD&V en N-VA focussen dan weer op het eerste deel van de zin: dat de hervorming moet worden doorgevoerd zoals afgesproken. Ironisch genoeg ontspint zich ook hier een nieuw partijtje tekstexegese.

Hoewel de coalitiepartners CD&V en N-VA grote ogen trokken om de uitval van Rutten, kwam die niet helemaal uit de lucht vallen. Tijdens hun ideologisch congres eind vorig jaar, had Rutten al aangekondigd dat 2016 het "jaar van het onderwijs" zou worden. Het thema ligt Rutten al jaren na aan het hart, zegt ze zelf, en sinds gisteren weet ook heel Vlaanderen dat.

Die profileringsdrang zet kwaad bloed bij de coalitiepartners - dat ze in aanloop naar de voorzittersverkiezingen nog eens duidelijk wil maken dat ze kan wegen op het maatschappelijk debat. "Het doel van haar uitspraken? Zichzelf en haar partij onder de aandacht brengen", bromt een CD&V-topper. "Inhoudelijk voegt ze weinig toe."

Wat Rutten voorstelt, komt inderdaad in grote lijnen overeen met wat in het masterplan en het regeerakkoord staat. "In het plan betrekken we wel degelijk het kleuter- en lager onderwijs", zei onderwijsminister Crevits onder luid applaus in het Vlaams Parlement. "Blijkbaar heeft mevrouw Rutten die teksten niet goed gelezen."

Tegelijk voert de Open Vld-voorzitter een aantal nieuwe elementen in het debat. Zo wil ze onder meer de leeftijd van het leerplichtonderwijs verlagen. Maar daarvoor is een grondwetswijziging nodig en daar bestaat helemaal geen eensgezindheid over. Ook het 'modulair systeem' dat ze wil invoeren, ligt moeilijk bij de coalitiepartners (zie groot stuk).

Binnen de regering wordt de uitval van Rutten geminimaliseerd. "We zijn volop bezig met de uitvoering van het masterplan en zullen daar ook mee voortgaan", zegt Crevits. "Daar verandert niets aan." Ook voor minister-president Geert Bourgeois (N-VA) is er zeker geen man overboord. "We houden ons aan het regeerakkoord."

Bescheiden bijsturing

Toch duikt er een fundamenteel probleem op als Rutten voet bij stuk houdt. Een grote bijsturing van het masterplan zit er niet aan te komen. "Elke coalitiepartner mag zijn voorstellen op de onderhandelingstafel leggen", zegt Vlaams Parlementslid Koen Daniëls, die voor N-VA de onderhandelingen voert. "Maar om ze erdoor te krijgen, moet er wel consensus zijn met de andere partijen." En die consensus is er niet.

Als Rutten daarom de onderwijshervorming niet ondertekent, zoals ze gisteren herhaalde, heeft ze de N-VA onbedoeld een dienst bewezen. Dan verandert er weinig of niets en blijft de hervorming bij bescheiden bijsturingen. Net zoals de Vlaams-nationalisten altijd beoogd hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234